STALKER, dòng game nhập vai hành động thế giới mở của các nhà phát triển Ukraine, là một ví dụ điển hình cho việc khai thác nỗi sợ hãi của con người đối với những điều chưa được hiểu rõ. Một trong hai sự cố hạt nhân nghiêm trọng nhất trong lịch sử, được xếp hạng 7 trên thang đo mức độ sự cố hạt nhân INES, và khu vực đệm rộng 2600 km2 được quân đội Ukraine bảo vệ, cấm người ngoài ra vào tự do, cũng đã trở thành nền tảng để sáng tạo ra nhiều truyền thuyết đô thị về ảnh hưởng của phóng xạ.
STALKER 2 đáng lẽ đã được ra mắt cách đây hơn một thập kỷ. Dự án này đã được công bố từ năm 2010, ngay sau khi Call of Prypyat ra mắt. Lúc đó, GSC Game World, các nhà phát triển người Ukraine, muốn tận dụng thành công của STALKER để nâng cấp engine của mình lên phiên bản 2.0, với hy vọng phát hành phần 2 vào năm 2012, tức là 12 năm trước. Tuy nhiên, những bất đồng trong nội bộ về tiền lương, tài chính và cách điều hành studio đã dẫn đến việc studio giải thể vào năm 2011. Chính sự giải thể này đã dẫn đến sự ra đời của 4A Games và series Metro, phần đầu tiên phát hành vào năm 2010.
Dù là một nhân vật cố định, hành trình trong khu vực cấm xung quanh nhà máy điện hạt nhân Chernobyl lại mang đến sự tự do hơn rất nhiều, nơi mà bạn có thể thoải mái khám phá, lựa chọn phe phái, chiến đấu hoặc tìm kiếm những dị vật gọi là “Artifact” – những đồ vật bị ảnh hưởng bởi phóng xạ, mang lại sức mạnh cho người sở hữu chúng. Càng chơi và trải nghiệm các phiên bản STALKER, càng nhận thấy sự ảnh hưởng rõ rệt từ bộ phim nổi tiếng cùng tên của đạo diễn tài ba Andrei Tarkovsky và cuốn tiểu thuyết “Roadside Picnic” của các nhà văn Boris và Arkady Strugatsky. Kết hợp với sự kiện Chernobyl 1986, những yếu tố siêu nhiên và phong cách mỹ thuật Đông Âu, STALKER tạo nên một trải nghiệm mà không có tựa game nào sánh kịp, đặc biệt là so với Fallout.
Một điều chắc chắn đối với các fan trung thành của STALKER, phần 2 vẫn xứng đáng là một trải nghiệm không thể bỏ qua, để tiếp tục khám phá lại The Zone với những địa điểm quen thuộc nếu bạn đã chơi ba phần trước. Bạn cũng sẽ được tìm hiểu thêm về những âm mưu và bí mật nằm sâu trong khu vực cấm này. Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn, STALKER 2 chưa thể hoàn thiện như kỳ vọng. Nguyên nhân đến từ hai yếu tố: thứ nhất là khả năng kỹ thuật, thứ hai là tình hình căng thẳng giữa Ukraine và Nga. Vì vậy, tựa game này vẫn chưa đạt được chất lượng AAA mà các nhà phát triển mong muốn.
Thực ra, tôi cũng không phải là ngoại lệ. Cứ nghĩ rằng chỉ cần một cấu hình máy tính mạnh là sẽ tránh được các vấn đề tối ưu hóa, như tình trạng micro stutter nổi tiếng khi di chuột thay đổi góc nhìn trong game, một hiện tượng mà hầu hết các game sử dụng Unreal Engine 4 hoặc 5 đều gặp phải. Nhưng không. Dù tôi sử dụng RTX 4080 và chơi ở độ phân giải 1440p với DLSS và tính năng Frame Generation bật lên, game vẫn cứ giật khựng như thường, dù tốc độ khung hình luôn trên 100. Thậm chí, game còn gặp vấn đề với cả code logic nữa. Một lần tôi nhận nhiệm vụ, đến nơi thì cửa đóng chặt, mặc dù nó phải mở ra để chiếu đoạn cắt cảnh. Tôi chạy qua chạy lại vài lần mà vẫn không mở, trong khi file save lại bị kẹt ở nhiệm vụ trước đó. Cuối cùng, tôi đành phải chơi lại từ đầu, dù rất bực bội, vì cốt truyện lúc đó đang rất hấp dẫn và tôi muốn biết tiếp câu chuyện.
Về mặt đồ họa, không cần phải bàn cãi gì nữa. Nhìn qua những bức ảnh chụp màn hình trên, chắc chắn bạn sẽ phải thừa nhận game trông rất ấn tượng. Chất lượng texture bề mặt, hiệu ứng bóng đổ và ánh sáng toàn cục (global illumination) trong trò chơi đều đạt tới mức xuất sắc. So với tựa game ra mắt hơn chục năm trước, STALKER 2 có một sự thay đổi đồ họa rõ rệt và vượt trội.
Vì vậy, quan điểm của tôi cũng giống như nhiều reviewer game khác trên thế giới. Nếu bạn đang theo dõi STALKER 2 và muốn thử sức với chuyến phiêu lưu của Skif vào khu vực từng là nơi xảy ra thảm họa hạt nhân, tôi khuyên bạn nên đợi cho tới khi GSC Game World tung ra các bản vá để cải thiện hiệu suất và khắc phục những lỗi hiện tại trong game. Trải nghiệm của tôi với STALKER 2 khi game ra mắt không tệ như Cyberpunk 2077 khi nó mới phát hành trên PC. Tôi nhớ thời điểm đó, Cyberpunk 2077 gặp phải rất nhiều lỗi nghiêm trọng như nhân vật xuyên đất hoặc lao vào ô tô khiến game bị crash thường xuyên. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là STALKER 2 hiện tại đã hoàn hảo, và vẫn cần cải thiện để mang đến trải nghiệm game ổn định hơn.
Đây là những cảm nhận của tôi khi STALKER 2 mới ra mắt, từ góc nhìn của một reviewer. Còn với tư cách là một fan của series game nhập vai hành động này, mặc dù chưa đến mức cuồng nhiệt như nhiều người hâm mộ ở Đông Âu, tôi vẫn phải công nhận game giữ được phong độ tốt, đặc biệt là trong trải nghiệm sinh tồn, khám phá khu vực rộng lớn, hoang tàn của Chernobyl và phần còn lại của thành phố Prypyat.
STALKER 2 không hề giống bất kỳ trò chơi thế giới mở nào mà bạn đã từng chơi, ít nhất là về độ khó. Ngay cả khi chọn chế độ dễ nhất, việc đối mặt với nhóm lính hoặc những sinh vật bị biến dị vì phóng xạ, với khả năng tàng hình hay điều khiển vật thể, không có chiến lược nào là dễ dàng. Bạn không thể cứ việc xả đạn đến khi chúng gục, nếu không sẽ nhanh chóng phải trả giá. Gặp lính hay bọn cướp, chỉ cần vài viên đạn là hết sức, phải chơi lại từ đầu. Và khi chơi ở mức độ khó cao hơn, đừng mong sống sót nếu bạn trúng phải một vài loạt đạn.
Với STALKER 2, bạn luôn phải duy trì sự cẩn trọng tuyệt đối. Thiết kế màn chơi chính là điểm mạnh của trò chơi này. Những khu nhà bỏ hoang, các nhà ga, nhà máy đã hư hỏng, hay những trạm xe buýt với kiến trúc đặc trưng thời kỳ Brezhnev, thậm chí chỉ là những cây cối mọc giữa vùng đất trống, đều có thể trở thành nơi trú ẩn an toàn, giúp bạn tránh khỏi những viên đạn từ kẻ thù. Khi tham gia chiến đấu, bạn sẽ muốn che chắn cơ thể mình càng nhiều càng tốt, và vì đạn dược cực kỳ khan hiếm, bạn sẽ cần phải ngắm bắn thật chính xác để hạ gục đối thủ chỉ với một viên đạn.
Cuộc sống trong khu vực cách ly xung quanh nhà máy điện hạt nhân Chernobyl thực sự là một thử thách sinh tồn. Bạn sẽ phải trang bị đầy đủ từ áo bảo hộ, mặt nạ, đến vũ khí, đạn dược và các vật dụng y tế, thực phẩm. Nếu bị trúng đạn hay gặp phải thương tích, bạn phải băng bó vết thương. Muốn hồi phục sức khỏe, bạn cần dùng đến bộ cứu thương hoặc ăn uống. Đặc biệt, bạn còn phải để ý đến thước đo mức độ mệt mỏi, đói bụng để không bị ảnh hưởng. Trò chơi không chỉ là cuộc phiêu lưu trong thế giới mở lấy bối cảnh Chernobyl, mà còn là một hành trình sinh tồn thực sự, nơi bạn sẽ có thể lựa chọn giữ trung lập giữa các phe phái trong game, hoặc sử dụng sức mạnh của súng đạn và nắm đấm để giải quyết vấn đề, hay thậm chí giúp đỡ những người yếu thế trong một thế giới đầy rẫy nguy hiểm.
Một trong những yếu tố quan trọng khiến STALKER đạt được thành công vượt trội trong lòng game thủ chính là sự đa dạng và chiều sâu của các phe phái, các tư tưởng và cách suy nghĩ của từng nhân vật trong game. Điều này không chỉ tác động đến trải nghiệm của người chơi mà còn ảnh hưởng đến những kết thúc khác nhau của cốt truyện, mang lại một chiều sâu ấn tượng. Nói cách khác, phiên bản game mới vẫn hoàn toàn giữ vững hai yếu tố quan trọng nhất mà người chơi yêu thích, đó là trải nghiệm chiến đấu, sinh tồn và cốt truyện được lồng ghép một cách tinh tế và hoàn hảo.
Và cứ như thế, từ nhiệm vụ này đến nhiệm vụ khác, từ nhân vật này đến nhân vật khác, mặc dù không ít lần gặp phải các lỗi từ giật lag đến lỗi vật thể, lỗi đồ họa hay lỗi logic, nhưng Skif vẫn không thể dừng lại. Sự quyến rũ của những tông màu phai nhạt, cổ xưa đúng chất Đông Âu kết hợp cùng cốt truyện chính tuyến được triển khai tài tình trong phần 2 đã khiến GSC Game World thực hiện đúng lời hứa và tham vọng, mang đến cho cộng đồng game thủ toàn cầu một trải nghiệm tuyệt vời.
Dù rằng lối thiết kế thế giới mở của trò chơi vẫn giữ nguyên tính cổ điển, không quá hiện đại như những tác phẩm mới, nhưng bản đồ và các địa điểm vẫn rất quen thuộc với những fan trung thành của STALKER. Những nơi này chủ yếu là các điểm bắt đầu cho các nhiệm vụ, hoặc là những khu vực an toàn để nâng cấp vũ khí, trang bị và thực hiện các giao dịch cho nhân vật chính.
Sự phong phú của từng địa điểm trong game, từ những xác tàu cũ kỹ cho đến các boongke bỏ hoang, các nhà máy, nhà ga quanh khu vực nhà máy điện hạt nhân, và đặc biệt là lò phản ứng hạt nhân số 4, nơi đã xảy ra thảm họa cách đây gần 40 năm, tất cả đều có sức hấp dẫn khó cưỡng. Điều này có thể đến từ sự tò mò của chúng ta, kết hợp với cảnh vật đổ nát, hoang tàn, cùng sự cô đơn của nhân vật Stalker lang thang trong một thế giới biệt lập với phần còn lại của xã hội.
Mặc dù những cải tiến trong gameplay của STALKER 2 có thể chưa đủ mạnh để tạo nên đột phá cho một series game đã gần 20 năm tuổi, và ngay cả cơ chế sinh tồn cũng mang đậm phong cách cổ điển, với các nút chức năng riêng biệt cho ba lô, vật phẩm, trang bị, vũ khí, bản đồ, nhiệm vụ, v.v... Nhưng chính sự quay lại với những yếu tố cổ điển này lại giúp STALKER 2 xây dựng một gameplay vững vàng và dễ chơi, khiến người chơi càng chơi càng mê. Vì vậy, có thể nói, dù có một số lỗi, nhưng chúng hoàn toàn có thể sửa được, và tựa game này vẫn đáng được đánh giá cao. Game không đủ sức giành lấy ngôi vị game hay nhất năm, nhưng vẫn là một tác phẩm giải trí đáng chú ý, ít nhất là khi đã hoàn thiện.
Có thể nói, đối với cộng đồng game thủ toàn cầu, trong bối cảnh chiến tranh Ukraine diễn ra trong quá trình phát triển game, khi một số nhà phát triển của GSC Game World phải đi lính, và cuối cùng trò chơi đã hoàn thành sau 4 năm vất vả, dù còn mắc nhiều lỗi, nhưng đây vẫn là một sản phẩm xứng đáng được công nhận và khen ngợi. Theo quan điểm cá nhân, chính hoàn cảnh đặc biệt này đã khiến cộng đồng game thủ nhìn nhận STALKER 2 một cách nhẹ nhàng và dễ tha thứ hơn, khác với phản ứng mạnh mẽ mà Cyberpunk 2077 nhận được khi ra mắt.