Nếu Microsoft không điều chỉnh chiến lược, họ có thể để mất thị trường đầy tiềm năng vào tay Valve.
Mới đây, YouTuber Dave2D đã đăng tải video thử nghiệm hai chiếc Legion Go S có cấu hình giống hệt nhau, nhưng chạy trên hai hệ điều hành khác nhau: một chạy Windows 11, chiếc còn lại chạy SteamOS (Linux). Kết quả cho thấy phiên bản chạy SteamOS có thời lượng pin gấp đôi so với máy chạy Windows, đồng thời đạt hiệu suất chơi game cao hơn.
Dave2D đã kết luận ngắn gọn trong tiêu đề video: "Windows là nguyên nhân vấn đề lâu nay."
Sự khác biệt rõ ràng này chỉ đến từ hệ điều hành, khi cả hai thiết bị đều sử dụng cùng một phần cứng từ nhà sản xuất. Nguyên nhân chính là do SteamOS (Linux) nhẹ hơn, ít tiến trình chạy ngầm và thu thập dữ liệu, giúp phần cứng hoạt động hiệu quả hơn, tiết kiệm pin và đạt số khung hình/giây (FPS) cao hơn.

Với cấu hình tương tự, chiếc Legion Go S chạy SteamOS có tốc độ FPS vượt trội so với Windows. [1]
Điều thú vị là nhiều game trên Windows vẫn có thể chạy trên SteamOS thông qua lớp tương thích Proton, và hầu hết đều hoạt động rất tốt. Điều này chứng minh rằng hệ điều hành Linux không chỉ nhẹ mà còn đủ mạnh để xử lý các tựa game AAA.
Không chỉ giới hạn ở máy chơi game cầm tay, nhiều người dùng, bao gồm cả các YouTuber công nghệ, cũng ghi nhận sự cải thiện hiệu năng và thời lượng pin đáng kể khi chuyển từ Windows sang Linux trên các laptop chơi game.

Thời gian sử dụng pin cũng được nâng cao rõ rệt.
Tuy nhiên, hệ điều hành này vẫn gặp phải một vấn đề lớn: khả năng tương thích với các hệ thống chống gian lận. Ví dụ, các tựa game phổ biến như Fortnite hay Apex Legends vẫn yêu cầu hệ thống chống gian lận ở cấp độ kernel, điều mà Linux chưa hỗ trợ, kể cả khi sử dụng lớp tương thích Proton của Valve. Đây là một rào cản lớn khiến nhiều game thủ PC vẫn phải sử dụng Windows, dù hiệu suất có thể được cải thiện khi chuyển sang SteamOS.
Dẫu vậy, game trên Linux mang lại hiệu năng ấn tượng nhờ SteamOS và có giao diện dễ sử dụng hơn nhiều so với sự phức tạp của Windows. Như Dave2D đã chỉ ra, các máy chơi game cầm tay PC không có chế độ ngủ (Sleep) hoạt động ổn định, bạn nhấn nút Sleep và hy vọng sẽ quay lại trò chơi ngay, nhưng không, đôi khi phải khởi động lại game. Trong khi đó, trên SteamOS, chế độ Sleep hoạt động rất mượt mà như trên các máy console, chỉ tiêu tốn rất ít pin – thậm chí chỉ 1-2% qua đêm – và khi mở lại, game thủ sẽ tiếp tục phần chơi trước đó ngay lập tức.

Các máy game PC Windows cầm tay có cách vận hành rất… thiếu thân thiện với người chơi.
Chính điều này đã thúc đẩy Microsoft phải tìm cách thay đổi Windows.
Theo thông tin từ Windows Central, Microsoft đã quyết định hoãn kế hoạch phát triển thiết bị Xbox cầm tay, để tập trung nguồn lực vào việc tối ưu hóa Windows 11 cho các máy chơi game cầm tay của bên thứ ba. Đồng thời, họ cũng đang hợp tác với Asus phát triển một thiết bị mới mang tên mã "Project Kennan" – một mẫu máy game cầm tay mang phong cách Xbox.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Lenovo ra mắt chiếc Legion Go S sử dụng SteamOS.
Windows 11 hiện tại vẫn chưa hỗ trợ chế độ tối ưu riêng cho máy chơi game cầm tay, cũng như không có tính năng nào đặc biệt để cải thiện trải nghiệm chơi game trên các thiết bị này. Mặc dù các phần mềm như Armoury Crate và Xbox Game Bar có thể giúp người dùng truy cập game nhanh và điều chỉnh TDP, nhưng tổng thể, trải nghiệm vẫn chưa thể sánh kịp sự tối ưu mà SteamOS mang lại cho game thủ.

Máy game PC cầm tay được cho là một sản phẩm hợp tác giữa ASUS và Xbox.
Nếu tin đồn này là chính xác, thành công vượt trội của SteamOS không chỉ là lời cảnh báo mà còn là tín hiệu nguy hiểm dành cho Microsoft: nếu không thay đổi, ngay cả những gã khổng lồ cũng có thể bị bỏ lại phía sau.
Lịch sử ngành công nghệ đã chứng kiến sự sụp đổ của những tên tuổi từng thống trị – như Nokia, một đế chế điện thoại di động bị loại khỏi cuộc chơi vì không kịp thích ứng với xu hướng smartphone. Microsoft hiểu rằng trong lĩnh vực game, đặc biệt là trên các thiết bị cầm tay, người dùng không chỉ cần một hiệu năng mạnh mẽ mà còn cần một hệ điều hành được thiết kế tối giản, tối ưu hóa trải nghiệm. Nếu không nhanh chóng cải tiến Windows 11 để bắt kịp xu hướng di động, Microsoft có thể sẽ mất đi vị thế mà tưởng chừng như bất khả xâm phạm.
