Liệu thực tế có thực sự giống như trong các bộ phim khoa học viễn tưởng không?
Dự kiến vào tháng 7/2025, trung tâm huấn luyện robot hình người Kylin, do Tập đoàn Zhangjiang cùng Trung tâm Đổi mới robot hình người Quốc gia và Địa phương tại Thượng Hải điều hành, sẽ chính thức đi vào hoạt động. Đây là trường đào tạo robot hình người hỗn hợp đầu tiên tại Trung Quốc và cũng là nơi sở hữu đa dạng chủng loại robot hình người nhất trong cả nước.
Một phóng viên của tờ The Paper đã có chuyến thăm trung tâm. Tuy nhiên, thực tế huấn luyện lại không “ngầu” như tưởng tượng - dù là con người hay robot. Cả người và máy đều phải lặp đi lặp lại những hành động giống nhau suốt ngày lẫn đêm.
"Đối với một robot hình người, khi một động tác được thực hiện đến 50.000 lần, thì động tác đó không còn là dữ liệu đơn thuần nữa mà trở thành bước đầu của quá trình học cách suy nghĩ hay thay đổi", Yang Zhengye, giám đốc thị trường của trung tâm, cho biết. Ông nói thêm rằng, nếu ngành công nghiệp đã đạt được thành tựu trong việc kích hoạt "bộ xương" của robot hình người, thì năm nay, nhờ sự phát triển của "nguồn mở", "việc thêm thịt và máu vào bộ xương này sẽ tạo ra một bước đột phá lớn".
"Một nhân viên thu thập dữ liệu phải thực hiện công việc này đến 600 lần mỗi ngày"
Khi bạn bước vào trung tâm huấn luyện robot hình người, điều đầu tiên bạn sẽ thấy là một nhân viên thu thập dữ liệu đang ngồi trước máy tính, huấn luyện cho một robot học cách nắm bằng hai tay luân phiên. Trên màn hình máy tính, cánh tay ảo của robot mô phỏng chuyển động của người thu thập dữ liệu, liên tục luyện tập động tác "nắm bắt".
Tạo dữ liệu, thu thập dữ liệu, khuếch đại dữ liệu và phân tích là những công việc nền tảng tại trung tâm huấn luyện robot hình người. Nhân viên thu thập dữ liệu phải thực hiện hành động này tới 600 lần mỗi ngày. Đối với con người, hành động 'nắm bắt' là một việc đơn giản, nhưng đối với robot, mọi yếu tố như kích thước, hình dạng và góc độ của vật thể đều cần phải học, vì chỉ một sự thay đổi nhỏ cũng có thể tạo ra dữ liệu khác nhau.

Ông Xu Bin, Tổng giám đốc trung tâm huấn luyện robot hình người, chia sẻ rằng công việc của họ là để định hướng và thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp robot hình người. Ông cũng cho biết các robot hình người do các nhà sản xuất khác nhau phát triển sẽ có sự khác biệt về số lượng khớp, hiệu suất tiêu thụ điện năng và dữ liệu.
Trên một khu vực huấn luyện rộng khoảng 5.000 mét vuông, có ít nhất 10 công ty và hơn 100 robot với kích thước khác nhau đang đồng loạt thực hiện các bài huấn luyện trong nhiều tình huống và công việc khác nhau. Cả con người và robot đều tham gia các bài luyện tập hàng ngày: cầm nắm, nhặt đồ và vệ sinh lỗ hổng. Một số robot chơi bóng đá luyện tập các động tác như chạy về phía trước, lùi lại, nằm xuống, lật người, và giơ tay lên sau khi ghi bàn…
Tương lai đầy triển vọng
"Mỗi dữ liệu đều có sự khác biệt. Khi một động tác được thực hiện tới 50.000 lần, dữ liệu cùng loại sẽ có khả năng khái quát hóa cao hơn", một nhân viên tại trung tâm cho biết. Chẳng hạn như trong việc 'nắm bắt', các chuyên gia sẽ thử nghiệm để cho robot nắm một vật thể mà nó chưa từng thấy trước đây, như một túi thuốc cảm. Ban đầu, robot sẽ tìm kiếm phương pháp nắm bắt thích hợp trong cơ sở dữ liệu, và nếu không có, nó sẽ thử nghiệm phương pháp mới. Lúc này, robot sẽ nhận diện 'thuốc cảm' và cập nhật dữ liệu vào cơ sở dữ liệu của nó. Điều này giúp khả năng học hỏi và tự cập nhật của robot phát triển nhanh chóng.
Mỗi ngày, trung tâm có thể tạo ra khoảng 20.000 đến 30.000 dữ liệu. Nếu đạt được thành công, đây sẽ là một bước tiến quan trọng trong ngành công nghiệp robot.

Mục tiêu ban đầu của việc phát triển một robot hình người hoàn chỉnh và đa năng là để thay thế con người trong các công việc như lao động chân tay nặng nhọc và những tình huống nguy hiểm.
Năm 2025 được xem là năm mở đầu cho việc sản xuất hàng loạt robot hình người. Với sự xuất hiện của DeepSeek, chi phí đào tạo và chi phí suy luận của mô hình 'bộ não' lớn của robot đã giảm mạnh, giúp các nhà nghiên cứu khám phá được nhiều tiềm năng hơn trong việc phát triển robot hình người.
Thùy Anh
