Apple thu hút sự chú ý khi quay lại với thiết kế camera đơn trên iPhone 16e, tuy nhiên, hầu hết các hãng Android vẫn trung thành với việc sử dụng cụm camera đa ống kính, ngay cả ở các dòng điện thoại tầm trung. Vậy nguyên nhân là gì?
Khi Apple công bố iPhone 16e với một camera đơn ở mặt sau, nhiều người dùng công nghệ đã không khỏi thắc mắc: tại sao một hãng luôn dẫn dắt xu hướng lại quay lại với thiết kế vốn tưởng chừng đã lỗi thời? Điều đáng chú ý hơn là trong khi Apple thực hiện bước đi này, phần lớn các hãng Android lại không có dấu hiệu muốn làm theo. Xu hướng tích hợp nhiều ống kính vẫn đang là lựa chọn phổ biến trên nhiều mẫu điện thoại Android, thậm chí ở phân khúc tầm trung. Vậy đâu là lý do cho sự khác biệt này?

Apple dám đưa ra quyết định bán điện thoại với giá 17 triệu đồng nhưng chỉ trang bị một camera - điều mà không nhiều hãng dám nghĩ tới.
Apple đã chọn một thiết kế tối giản để phù hợp với chiến lược của mình.
Với iPhone 16e, Apple không nhắm đến phân khúc cao cấp mà tập trung vào nhóm người dùng phổ thông, những người có nhu cầu cơ bản nhưng vẫn muốn trải nghiệm công nghệ mới nhất từ Apple. Sản phẩm sử dụng camera đơn với độ phân giải cao, hỗ trợ bởi các thuật toán xử lý hình ảnh từ phần mềm và vi xử lý mạnh mẽ. Điều này giúp iPhone 16e có thể thực hiện các tác vụ như chụp ảnh chân dung, zoom kỹ thuật số 2x, và quay video ổn định mà không cần đến nhiều ống kính.

Lựa chọn camera đơn không phải là việc Apple 'cắt giảm' mà là tối ưu hóa sản phẩm theo chiến lược: giữ mức giá hợp lý nhưng vẫn đảm bảo hiệu năng đủ mạnh. Đây là một phần trong chiến lược phân cấp sản phẩm của Apple: rõ ràng giữa các dòng Pro, tiêu chuẩn và bản e, giúp tránh sự cạnh tranh không cần thiết giữa các sản phẩm của chính hãng.
Ngược lại, Android lại theo đuổi triết lý 'nhiều là tốt'
Trong khi đó, thế giới Android đã quen với chiến lược 'thêm vào để tạo sự nổi bật', đặc biệt trong phân khúc phổ thông và cận cao cấp. Việc sở hữu từ hai đến bốn camera ở mặt sau đã trở thành một yếu tố thu hút người dùng, không chỉ vì tính năng mà còn do yếu tố thị giác và tâm lý. Một khảo sát của MediaTek cho thấy phần lớn người dùng toàn cầu vẫn ưu tiên các tính năng dễ nhận thấy như cụm camera đa ống kính, đặc biệt là nhóm người dùng trẻ tuổi.

Đối với nhiều người dùng Android, dường như càng nhiều camera càng tốt, không quan trọng chất lượng thực sự như thế nào, hay cảm biến phụ có thực sự hữu ích không.
Ở các thị trường như Việt Nam và Ấn Độ, điện thoại với nhiều camera phía sau thường tạo cảm giác 'đáng giá' hơn, mặc dù không phải tất cả các ống kính đều mang lại chất lượng hình ảnh cao. Ví dụ, nhiều mẫu điện thoại sử dụng camera macro hoặc cảm biến đo chiều sâu chỉ có độ phân giải 2MP và ít khi được sử dụng thực tế. Tuy vậy, sự hiện diện của chúng vẫn giúp gia tăng cảm giác giá trị khi so sánh sản phẩm tại cửa hàng hoặc trên các sàn thương mại điện tử.
Tâm lý người dùng ở hai hệ sinh thái là khác nhau
Người dùng Android và iPhone thường có xu hướng đánh giá sản phẩm dựa trên những tiêu chí khác nhau. Với iPhone, nhiều người mua chú trọng vào tổng thể trải nghiệm và sự tin tưởng vào thương hiệu. Điều này khiến họ ít quan tâm đến số lượng camera của sản phẩm, miễn sao ảnh chụp có chất lượng và thao tác dễ dàng.

Ngược lại, người dùng Android, đặc biệt trong phân khúc dưới 15 triệu đồng, thường quan tâm nhiều hơn đến các thông số kỹ thuật. Họ dễ bị thu hút bởi những yếu tố như dung lượng pin, số lượng camera, độ phân giải màn hình, dù trải nghiệm thực tế giữa các mẫu máy có thể không đồng đều.
Một báo cáo từ Counterpoint Research năm 2023 chỉ ra rằng, 80% các mẫu smartphone bán chạy nhất trong phân khúc dưới 400 USD đều sở hữu ít nhất hai camera. Ngược lại, những mẫu smartphone chỉ trang bị một camera trong cùng phân khúc, mặc dù chất lượng hình ảnh không kém, lại gặp khó khăn khi phải cạnh tranh về mặt thiết kế và chiến lược tiếp thị.
Doanh số và xu hướng thị trường: Camera đa ống kính vẫn là xu hướng chiếm ưu thế
Theo báo cáo của Canalys, thị trường smartphone toàn cầu năm 2023 đạt 1,14 tỷ chiếc, trong đó Apple lần đầu tiên đứng đầu về doanh số với 229,2 triệu thiết bị, chiếm 20% thị phần.
Thị trường camera trên smartphone được định giá khoảng 5,9 tỷ USD vào năm 2023 và dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ CAGR 6,8% đến năm 2030. Đặc biệt, phân khúc camera kép đang chiếm ưu thế, cho thấy người tiêu dùng vẫn ưu ái những thiết bị có nhiều ống kính.
Khảo sát từ Deloitte cũng chỉ ra rằng, ngoài yếu tố giá cả, tuổi thọ pin, dung lượng lưu trữ và chất lượng camera là ba yếu tố quan trọng nhất mà người tiêu dùng cân nhắc khi chọn mua smartphone.
Tại thị trường châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, nhu cầu về smartphone với camera đa ống kính vẫn tăng mạnh. Điều này phản ánh xu hướng người dùng ưu tiên các thiết bị có khả năng chụp ảnh đa dạng, phục vụ nhu cầu sử dụng mạng xã hội và tạo nội dung số.
Camera đơn có thể là xu hướng trong tương lai, nhưng hiện tại vẫn chưa phải là thời điểm thích hợp.
Việc Apple quay lại với thiết kế camera đơn có thể xem là một quyết định mạo hiểm, nhưng chưa đủ để trở thành xu hướng trong thời gian ngắn. Đối với các hãng Android, chuyển sang thiết kế này không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến các yếu tố thương mại và tiếp thị. Nếu không có nền tảng phần mềm mạnh mẽ như Apple để tối ưu hóa chất lượng hình ảnh, việc giảm bớt số lượng camera có thể làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm.

Liệu xu hướng với chỉ một camera có thể xuất hiện trên Android?
Nếu iPhone 16e vẫn tiếp tục bán chạy và nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng, khả năng các hãng Android sẽ bắt đầu thử nghiệm lại với thiết kế camera đơn, nhưng chú trọng nhiều hơn vào chất lượng của cảm biến chính và phần mềm xử lý ảnh, là điều không thể loại trừ.
Kết luận
Camera đơn có thể được coi là một sự "lùi bước để tiến xa" trong chiến lược của Apple, nhưng điều đó không có nghĩa đây sẽ là xu hướng phổ biến ngay lập tức. Trong khi Apple tin tưởng vào phần mềm để bù đắp cho phần cứng, các hãng Android vẫn khai thác tâm lý "nhiều là tốt hơn" của người tiêu dùng. Cuộc đua về số lượng camera có thể giảm nhiệt, nhưng chỉ khi người dùng bắt đầu đánh giá các sản phẩm dựa trên hiệu quả thay vì hình thức. Và để điều đó xảy ra, cần có thời gian.
