Buzz
Trước đây được xem là trung tâm của ngành xe điện ở Đông Nam Á, Thái Lan đang chứng kiến một sự suy giảm đáng ngạc nhiên trong doanh số xe điện.
Theo Autolife Thailand, doanh số xe điện tại Thái Lan trong năm 2024 đã giảm 8,1% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 70.137 chiếc. Điều này khiến thị trường Thái Lan thấp hơn so với doanh số xe điện của Việt Nam, hay nói cách khác, thua cả VinFast với 87.000 ô tô điện, chưa tính đến các nhà sản xuất khác.
BYD vẫn duy trì vị trí là thương hiệu xe điện lớn nhất tại Thái Lan trong năm 2024, dù doanh số giảm 11,9% so với năm trước, chỉ đạt 27.005 chiếc. Mẫu xe bán chạy nhất là BYD Dolphin với 13.386 chiếc. Thương hiệu MG đứng thứ hai với 9.081 chiếc, giảm 28,9%, còn Neta đứng thứ ba với 7.969 chiếc, giảm 37,6%.
Thị phần xe điện tại Thái Lan hiện chỉ chiếm 14%, trong khi con số này tại Việt Nam là 17,6%.
Xem xét hai thị trường lớn khác ở Đông Nam Á, Indonesia và Malaysia, tỷ lệ xe điện còn thấp hơn dù doanh số xe ô tô gấp đôi Việt Nam. Doanh số bán ô tô tại Indonesia năm 2024 đạt hơn 865 nghìn chiếc, nhưng xe điện chỉ chiếm chưa đến 5%. Tại Malaysia, dù có hơn 840.000 chiếc bán ra, tỷ lệ xe điện chỉ đạt 2,6%.
Trong vài năm qua, thị trường ô tô Thái Lan đã chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của xe điện. Từ 1.056 chiếc bán ra trong năm 2020, lên 1.935 chiếc vào 2021, và đạt 9.729 chiếc trong 2022. Đặc biệt, năm 2023 doanh số xe điện tăng trưởng mạnh, đạt 76.314 chiếc, ghi nhận mức tăng gần 700%, giúp Thái Lan trở thành điểm đến của xe điện ở Đông Nam Á.
Tuy nhiên, đến năm 2024, doanh số không còn giữ được đà tăng trưởng và không đạt được mục tiêu 100.000 chiếc mà Hiệp hội Xe điện Thái Lan (EVAT) đã đề ra. Đây không chỉ là sự suy giảm của riêng xe điện mà còn phản ánh tình trạng chung của ngành ô tô Thái Lan, quốc gia từng được mệnh danh là Detroit của Đông Nam Á.
Theo WapCar, lý do doanh số xe điện giảm là vì mức nợ hộ gia đình cao khiến các ngân hàng siết chặt điều kiện cho vay khi xét duyệt các khoản vay mua ô tô.
"Nợ hộ gia đình cao khiến tín dụng bị thắt chặt, điều này gây khó khăn trong việc bán xe điện", ông Siamnat Panassorn, đại diện EVAT Thái Lan chia sẻ.
Ngoài ra, việc xe điện Trung Quốc tràn vào thị trường Thái Lan cũng là một yếu tố góp phần khiến thị trường này rơi vào tình trạng suy giảm.
Chính sách khuyến khích xe điện của Thái Lan đã tạo ra tình trạng dư thừa khi lượng xe Trung Quốc nhập khẩu quá nhiều so với nhu cầu thị trường. Điều này khiến các hãng và đại lý phải giảm giá bán.
Mặc dù thị trường Thái Lan không có triển vọng sáng sủa, nhưng từ quan điểm của các hãng xe Trung Quốc, tình hình tại Thái Lan vẫn tốt hơn nhiều so với thị trường quê nhà đã bão hòa. Chính vì vậy, họ vẫn đẩy mạnh xuất khẩu sang Thái Lan, tạo thêm áp lực cho thị trường.
Tần suất và mức độ giảm giá quá mạnh đã khiến các ngân hàng rút lại các khoản vay dành cho đại lý ô tô, làm tình hình thêm căng thẳng. Nhiều đại lý, đặc biệt là những đại lý nhỏ, phụ thuộc vào khoản vay để nhập xe. Khi không được vay, thiếu xe trong kho, khách phải chờ lâu, mất niềm tin và cuối cùng nhiều đại lý sẽ phải đóng cửa.
Việc giá xe mới giảm mạnh cũng kéo theo sự sụt giảm giá trị của xe đã qua sử dụng. Giá trị bán lại thấp hơn số tiền vay ngân hàng (do thường mua xe trả góp) khiến người sở hữu xe mắc nợ nghiêm trọng.
Một số chiến lược mà các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc áp dụng chỉ làm giảm lòng tin của người tiêu dùng đối với các thương hiệu ô tô, và có thể ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của xe điện Trung Quốc, theo lời ông Shen Xinghua, Giám đốc điều hành Changan Auto Đông Nam Á, một chi nhánh của công ty từ Trùng Khánh, Trung Quốc.
Tại Việt Nam, việc xây dựng thương hiệu ô tô nội địa đang trở thành yếu tố quan trọng để giảm sự phụ thuộc vào các hãng xe nước ngoài. VinFast, với vai trò là hãng xe dẫn đầu, cũng phản ánh xu hướng chuyển đổi xanh hóa thị trường ngày càng rõ nét.
