Buzz
Mặc dù đây là một ý tưởng táo bạo và đầy sức hấp dẫn, nhưng lịch sử đã chứng minh rằng mô hình smartphone gắn ống kính rời không thể trở thành sản phẩm đại chúng, ngay cả khi phần mềm và AI trên điện thoại đã vượt trội.
Ý tưởng không mới và đã từng thất bại nhiều lần
Xiaomi không phải là người tiên phong với ý tưởng này. Sony đã từng đầu tư rất nhiều vào dòng QX, biến các ống kính chuyên nghiệp thành một máy ảnh mini độc lập, trong khi chiếc điện thoại chỉ đóng vai trò điều khiển màn hình. Motorola cũng đã phát triển hệ sinh thái Moto Mods và hợp tác với Hasselblad để tạo ra phụ kiện zoom quang 10x. Mỗi lần xuất hiện đều thu hút sự chú ý, nhưng cuối cùng đều rơi vào tình trạng tồn kho, bán chậm và bị khai tử sau vài năm.
Sony đã thực hiện ý tưởng này từ năm 2014, nhưng nhanh chóng thất bại và ngừng phát triển sau vài năm.
Các thử nghiệm đó thất bại không phải vì công nghệ thời điểm đó yếu kém, mà vì thị trường cho sản phẩm như vậy hầu như không tồn tại. Người dùng không thực sự có nhu cầu với một sản phẩm nửa smartphone, nửa máy ảnh. Thậm chí, những chiếc "máy ảnh chạy Android", với màn hình cảm ứng và khả năng lắp SIM, cũng không thể sống sót. Đến nay, tình hình vẫn không thay đổi. Công nghệ mạnh mẽ hơn, nhưng nhu cầu người dùng vẫn không thay đổi.
Không phù hợp với số đông, và cũng không đủ hoàn hảo cho số ít còn lại
Hầu hết người dùng smartphone muốn sự đơn giản. Chỉ cần rút máy ra là có thể chụp ngay. Việc phải mang theo một phụ kiện rời, gắn vào, mở ứng dụng, kết nối và căn chỉnh rồi mới bấm máy hoàn toàn trái ngược với nhu cầu đó. Camera tích hợp trên các flagship hiện nay đã đủ đáp ứng nhu cầu của đa số người dùng, thậm chí thừa thãi, từ việc chụp siêu rộng đến chân dung xóa phông (ảo) hay zoom siêu xa.
Người dùng bình thường cần sự tiện lợi, chỉ cần giơ lên là chụp được, chứ không phải phải bấm bấm xoay xoay như máy ảnh chuyên nghiệp.
Còn đối với những người đam mê nhiếp ảnh thật sự, họ càng không quan tâm đến sản phẩm kiểu này. Nếu đã chi vài chục triệu để đầu tư vào ống kính, họ sẽ không ngần ngại mang theo luôn thân máy có chất lượng vượt trội gấp nhiều lần. Tốc độ lấy nét, độ ổn định, thao tác vật lý và sự tin cậy của máy ảnh chuyên dụng là thứ mà smartphone dù gắn lens rời cũng không thể tái tạo được. Với nhóm này, cảm giác cầm máy, điều chỉnh khẩu độ, xoay vòng nét cũng là một phần của trải nghiệm.
Kết quả là sản phẩm này chỉ phù hợp với một nhóm rất nhỏ: những người dư dả tài chính, yêu thích công nghệ mới mẻ, hoặc muốn nâng cao chất lượng ảnh cho một vài chuyến đi đặc biệt. Thực tế là quy mô thị trường này quá nhỏ để có thể trở thành một ngành hàng bền vững.
Những giới hạn vật lý mà AI không thể khắc phục
Công nghệ xử lý ảnh hiện nay đã rất phát triển. AI có thể giảm nhiễu, phục hồi chi tiết, cân bằng ánh sáng và thậm chí tạo bokeh giả rất mượt mà. Tuy nhiên, AI không thể tạo ra lượng ánh sáng, thông tin màu sắc mà các cảm biến nhỏ không thu được, hoặc xử lý không chính xác.
Một số công ty nhỏ cũng đang cố gắng mang trải nghiệm này lên các mẫu smartphone mới, nhưng độ phổ biến rất hạn chế và ít tạo được tiếng vang.
Khi module vẫn sử dụng cảm biến kích thước một inch hoặc nhỏ hơn, sự khác biệt với APS-C hay full frame vẫn là một khoảng cách lớn. Chụp thiếu sáng, dải tương phản, bokeh tự nhiên, hiện tượng méo hình do rolling shutter, tốc độ đọc cảm biến và mức độ nhiễu nhiệt khi chụp liên tục đều là những giới hạn phần cứng mà phần mềm chỉ có thể cải thiện bề mặt, chứ không thể thay đổi cấu trúc gốc.
Nói thẳng ra, để có được những bức ảnh đẹp nhất, cảm biến lớn vẫn là yếu tố quyết định. Dù phần mềm có nỗ lực đến đâu cũng không thể vượt qua giới hạn vật lý của cảm biến.
Thị trường ngách quá nhỏ, chi phí phát triển quá lớn
Việc phát triển một module ống kính rời không chỉ đòi hỏi chi phí R&D cao mà còn cần xây dựng hệ sinh thái phần mềm, phụ kiện, chuẩn kết nối và hỗ trợ hậu mãi. Nếu doanh số không đạt, các hãng chỉ còn cách chịu lỗ. Điều này đã xảy ra với Sony QX và Moto Mods.
Về cơ bản, người dùng cũng không muốn chi thêm tiền cho một phụ kiện có giá ngang ngửa chiếc điện thoại đã có giá cả nghìn đô.
Mới đây, Xiaomi được đồn là sẽ đưa hệ thống cảm biến lớn và ống kính máy ảnh lên chiếc điện thoại 17 Ultra, nhưng ta nên coi đây như một màn trình diễn công nghệ hơn là một sản phẩm thương mại. Việc biến nó thành một ngành hàng phổ biến, với sự tham gia của nhiều hãng, gần như là điều không thể trong tương lai gần. Nếu có thì phải là một tương lai rất xa, khi cảm biến và phần mềm đạt đến một tầm cao hoàn toàn mới.
Kết lại
Trông đẹp mắt, cầm khác lạ, mang lại trải nghiệm thú vị, nhưng để nói đây là tương lai của nhiếp ảnh thì quả thực là quá xa vời. Nếu thực sự là nhu cầu của người dùng, mô hình này đã thành xu hướng từ 10 năm trước, chứ không phải nằm yên trong kho lưu trữ của những ý tưởng thất bại.
Nếu Xiaomi thực sự đưa ý tưởng này ra thị trường, đó cũng là một bước tiến cho hãng, nhưng để biến nó thành một phụ kiện phổ biến lại là điều không thể.
Thật lòng mà nói, việc gắn lens máy ảnh lên lưng smartphone sẽ mãi chỉ là một màn trình diễn công nghệ ngắn hạn, không phải thứ có thể trở thành xu hướng lâu dài.
