Buzz
Vào cuối năm 2024, Apple sẽ triển khai tính năng Tìm kiếm Hình ảnh Nâng cao, sử dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện các địa danh nổi tiếng trên toàn thế giới. Tính năng này hoạt động qua việc phân tích dữ liệu hình ảnh từ iPhone và MacBook của người dùng, và điều đáng chú ý là nó được kích hoạt mặc định mà không cần sự đồng ý của người dùng.
Mới đây, người dùng iPhone và MacBook mới nhận ra tính năng này.
Vào tuần trước, lập trình viên Jeff Johnson đã chia sẻ hai bài viết nói về tính năng này, chỉ ra rằng Apple không công khai rõ ràng với người dùng về sự tồn tại của nó. Theo ông, tính năng này đã bắt đầu xuất hiện từ phiên bản iOS 18.1 và macOS 15.1, ra mắt vào ngày 28/10/2024. Tuy nhiên, trong changelog của iOS 18.1 hay iPadOS 18.1, không hề có bất kỳ thông tin nào về Enhanced Visual Search.
Đến ngày 18/11/2024, Apple mới chính thức cập nhật thông tin về tính năng này trong tài liệu quy định sử dụng dịch vụ của hãng.
“Tính năng Enhanced Visual Search trong Photos cho phép bạn tìm kiếm những hình ảnh dựa trên địa danh và những địa điểm cụ thể. Thiết bị của các bạn sẽ âm thầm và xử lý một cách riêng tư những địa điểm được xác định trong hình ảnh lưu trong thiết bị, với danh sách global index mà Apple lưu trên máy chủ. Chúng tôi ứng dụng mã hóa đồng dạng, rồi chuyển tiếp OHTTP để ẩn địa chỉ IP của các bạn. Điều này khiến Apple không thể biết thông tin về tấm hình. Bạn có thể tắt Enhanced Visual Search bất kỳ lúc nào trong các thiết bị iOS và iPadOS bằng cách chọn Settings > Apps > Photos. Trên thiết bị macOS, tùy chọn này nằm trong mục Photos, rồi chọn Settings > General.”
Mới đây, người dùng iPhone và MacBook mới nhận ra tính năng này.
Vào tuần trước, lập trình viên Jeff Johnson đã chia sẻ hai bài viết nói về tính năng này, chỉ ra rằng Apple không công khai rõ ràng với người dùng về sự tồn tại của nó. Theo ông, tính năng này đã bắt đầu xuất hiện từ phiên bản iOS 18.1 và macOS 15.1, ra mắt vào ngày 28/10/2024. Tuy nhiên, trong changelog của iOS 18.1 hay iPadOS 18.1, không hề có bất kỳ thông tin nào về Enhanced Visual Search.
Đến ngày 18/11/2024, Apple mới chính thức cập nhật thông tin về tính năng này trong tài liệu quy định sử dụng dịch vụ của hãng.
“Tính năng Enhanced Visual Search trong Photos cho phép bạn tìm kiếm những hình ảnh dựa trên địa danh và những địa điểm cụ thể. Thiết bị của các bạn sẽ âm thầm và xử lý một cách riêng tư những địa điểm được xác định trong hình ảnh lưu trong thiết bị, với danh sách global index mà Apple lưu trên máy chủ. Chúng tôi ứng dụng mã hóa đồng dạng, rồi chuyển tiếp OHTTP để ẩn địa chỉ IP của các bạn. Điều này khiến Apple không thể biết thông tin về tấm hình. Bạn có thể tắt Enhanced Visual Search bất kỳ lúc nào trong các thiết bị iOS và iPadOS bằng cách chọn Settings > Apps > Photos. Trên thiết bị macOS, tùy chọn này nằm trong mục Photos, rồi chọn Settings > General.”
Vào ngày 24/10/2024, Apple đã công bố một báo cáo nghiên cứu khoa học về tính năng Enhanced Visual Search. Theo đó, một mô hình machine learning chạy trực tiếp trên thiết bị sẽ phân tích từng pixel trong bức ảnh để nhận diện các đặc điểm và đưa ra dự đoán về địa điểm chụp ảnh dựa trên dữ liệu huấn luyện từ mô hình AI. Nếu mô hình nhận diện được sự trùng khớp và biết được địa điểm, nó sẽ tạo ra một chuỗi số vector nhúng đại diện cho các đặc điểm của địa danh hoặc công trình trong hình ảnh.
Sau khi tạo ra chuỗi số vector nhúng, iPhone hoặc MacBook của bạn sẽ áp dụng phương pháp mã hóa đồng dạng để bảo vệ dữ liệu, chỉ có thể giải mã qua thuật toán đặc biệt. Dữ liệu này sẽ được gửi tới hệ thống phân tích bên ngoài nhưng không ai có thể đọc được thông tin chi tiết về bức ảnh.
Người điều hành hệ thống nhận diện địa điểm từ hình ảnh chỉ chịu trách nhiệm vận hành máy chủ xử lý các thuật toán học máy, và kết quả nhận diện địa điểm cũng sẽ được mã hóa, giống như dữ liệu đầu vào. Ít nhất là theo như những gì Apple đã nêu trong báo cáo nghiên cứu khoa học của mình.
Độ chính xác và quy mô của vector nhúng mô tả dữ liệu hình ảnh sẽ được điều chỉnh để giảm thiểu yêu cầu tính toán cực kỳ cao của quá trình mã hóa đồng dạng, điều này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả nhận diện địa điểm trong các bức ảnh. Apple cho biết, điều này được thực hiện để “đảm bảo đáp ứng yêu cầu về độ trễ và chi phí dịch vụ xử lý dữ liệu quy mô lớn.” Nói cách khác, Apple muốn tính năng miễn phí như Enhanced Visual Search vận hành với chi phí máy chủ thấp nhất và không tiêu tốn quá nhiều tài nguyên thiết bị di động.
Tiếp theo, thông qua việc tối ưu hóa metadata trên máy chủ và sự trợ giúp của PNNS (private nearest neighbor search), máy chủ của Apple sẽ nhận được dữ liệu nhúng đã được mã hóa từ iPhone, sau đó tiến hành xử lý và tìm kiếm địa danh từ ảnh chụp, và cuối cùng trả kết quả về cho thiết bị của bạn mà không chia sẻ dữ liệu đó cho Apple hay Cloudflare (đối tác vận hành máy chủ OHTTP của Apple).
“Apple có vẻ đang chú trọng rất nhiều đến việc bảo vệ quyền riêng tư của người dùng khi triển khai tính năng nhận diện địa điểm, nhưng tôi không nghĩ họ sẽ thực hiện được như mong muốn. Tính năng này không chỉ đơn thuần là chia sẻ dữ liệu, mà ngay cả khi bạn không đồng bộ ảnh lên iCloud, nó vẫn sẽ tiếp tục hoạt động và tải metadata của bức ảnh bạn chụp mà bạn không thể ngừng lại được.”
Tsai cho rằng, cách tiếp cận quyền riêng tư mà Apple áp dụng cho Enhanced Visual Search còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với quyền riêng tư của người dùng hơn cả một kế hoạch khác mà Apple đã hủy bỏ trước đây.
Mới đây, Apple đã giới thiệu một tính năng quét âm thầm các hình ảnh lưu trữ trên iCloud để phát hiện những hình ảnh có khả năng chứa nội dung lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM - Child Sexual Abuse Material). Tsai giải thích rằng tính năng nhận diện CSAM này trước đây bị Apple hủy bỏ chỉ hoạt động trên các hình ảnh đã được đồng bộ hóa lên iCloud, và không quét ảnh trong iPhone hay MacBook. Trong khi đó, tính năng Enhanced Visual Search lại quét tất cả các hình ảnh, không chỉ những ảnh nghi ngờ.
Vấn đề mà cộng đồng bảo mật toàn cầu và các nhà phát triển phần mềm lo ngại không phải là Apple có giữ đúng cam kết bảo vệ quyền riêng tư hay không, mà là việc công ty này âm thầm triển khai tính năng và tự động kích hoạt trên các thiết bị iOS 18.1 mà không thông báo gì đến người dùng.
Matthew Green, phó giáo sư khoa học máy tính tại trường đại học Johns Hopkins, Mỹ, chia sẻ: “Điều này thật sự gây bức xúc khi bạn biết đến một dịch vụ mới, và phát hiện rằng tính năng đó đã tự động được bật trên thiết bị của bạn. Những gì tôi phản đối không phải là các chi tiết kỹ thuật, mà là Apple không cho phép chúng ta lựa chọn, mà thay vào đó lại kích hoạt tính năng này mặc định. Tôi không nghĩ ai biết đến tính năng này, và Apple chưa từng đưa ra tuyên bố chính thức.”
Theo The Register
