VTV.vn - Khi công nghệ AI đang phát triển với tốc độ chóng mặt, phương pháp đào tạo Y khoa cũng phải có sự chuyển mình để không bị tụt lại phía sau.
Trong kỷ nguyên số hóa, Trường Y Icahn tại Mount Sinai, New York, đã ghi dấu ấn lịch sử khi trở thành trường y đầu tiên tại Mỹ triển khai công nghệ trí tuệ nhân tạo cho toàn bộ sinh viên y khoa và sau đại học. Sáng kiến này không chỉ thể hiện cam kết của trường với đổi mới giáo dục mà còn giúp thế hệ bác sĩ tương lai trang bị đầy đủ công cụ cần thiết trong môi trường y tế ngày càng phụ thuộc vào công nghệ.
Theo thỏa thuận giữa Mount Sinai và OpenAI, nền tảng Edu được triển khai với các biện pháp bảo vệ thông tin nhạy cảm, hoàn toàn tuân thủ các quy định của HIPAA - đạo luật bảo vệ thông tin y tế của Hoa Kỳ. Điều này bảo đảm an toàn cho dữ liệu cá nhân của bệnh nhân và sinh viên trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Faris Gulamali, sinh viên y khoa tại Mount Sinai, đã trải nghiệm những lợi ích rõ rệt từ công cụ AI này. "Tôi sử dụng để chuẩn bị cho các ca phẫu thuật và cải thiện khả năng giao tiếp với bệnh nhân khi giải thích các chẩn đoán phức tạp," Gulamali chia sẻ. Anh cho biết công cụ này "giúp tôi tái cấu trúc cách thức giải thích" các vấn đề y khoa, giúp bệnh nhân dễ hiểu hơn và cảm thấy tôn trọng trong quá trình điều trị.

không chỉ hỗ trợ giao tiếp với bệnh nhân mà còn đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu khoa học. Vivek Kanpa, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại trường, miêu tả công cụ AI như "một cố vấn kiểu bác sĩ lâm sàng" và "một cộng tác viên kỹ thuật phần mềm" có thể hỗ trợ anh bất kỳ lúc nào. Từ việc viết mã lập trình, phân tích dữ liệu bằng Python, đến phát triển ý tưởng nghiên cứu sáng tạo, Kanpa và các sinh viên khác đã sử dụng trong những lĩnh vực đòi hỏi tư duy phức tạp và kỹ năng chuyên môn cao.
Với đội ngũ giảng viên, sự xuất hiện của AI đã làm thay đổi cách thức giảng dạy. Tiến sĩ Benjamin Glicksberg, giáo sư tại Trường Y Icahn, nhận xét rằng AI là sự đổi mới đáng chú ý nhất mà ông từng chứng kiến. "Nó đã làm thay đổi tất cả - từ cách tôi tương tác với sinh viên, hướng dẫn và thậm chí cả việc đổi mới chính mình," ông chia sẻ. Công nghệ này giúp giảng viên tiết kiệm thời gian quý báu, cho phép họ tập trung vào việc dạy những kỹ năng mà AI không thể thay thế: đánh giá lâm sàng, đồng cảm với bệnh nhân, và ra quyết định dựa trên các yếu tố phức tạp.
Tiến sĩ Dennis S. Charney, Trưởng khoa Trường Y Icahn, khẳng định rằng "công nghệ này không phải để thay thế đánh giá lâm sàng mà là để hỗ trợ quá trình đó." Ông giải thích thêm rằng sinh viên không dùng AI để đưa ra quyết định y tế mà là để rèn luyện tư duy phản biện, thách thức các giả định và giúp họ trở thành bác sĩ tốt hơn trong tương lai.
Quan điểm này cũng được các chuyên gia y tế tại Việt Nam chia sẻ. PGS. Nguyễn Viết Nhung, Trưởng khoa Y, Trường Đại học Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội, đã nhấn mạnh trong một hội thảo quốc tế gần đây rằng "AI không thể thay thế nhân viên y tế, mà chỉ là công cụ hỗ trợ giúp bác sĩ nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị."

PGS. Nguyễn Viết Nhung phát biểu tại Hội thảo.
Tại Việt Nam, AI đang được áp dụng trong chẩn đoán bệnh lao phổi qua phần mềm học sâu giúp đọc ảnh X-quang ngực. PGS. Nhung cho biết, khi sử dụng phần mềm này, bác sĩ chỉ cần đưa ảnh X-quang vào, AI sẽ phân tích và đưa ra kết quả dự đoán với độ chính xác lên tới 95% - vượt trội hơn nhiều so với phương pháp truyền thống. Ông và nhóm nghiên cứu của mình đã thực hiện một đề tài ứng dụng AI trong chẩn đoán và dự báo dịch tễ bệnh lao phổi từ dữ liệu Việt Nam, hiện nay dữ liệu này đã được công khai và sử dụng chung trên toàn quốc.
Tương tự như những thách thức mà Trường Y Icahn đang đối mặt, PGS. Nhung cũng nhấn mạnh một trong những khó khăn lớn hiện nay là sự thiếu kết nối giữa các ngành khoa học sức khỏe và công nghệ. "Bác sĩ không hiểu rõ về AI, còn các kỹ sư AI lại không nắm vững công việc của bác sĩ," ông chia sẻ. Vì vậy, việc đào tạo liên ngành giữa bác sĩ và kỹ sư AI là rất quan trọng để các bên có thể hiểu nhau và phát triển những công cụ công nghệ hỗ trợ hiệu quả trong việc khám chữa bệnh.
Leah Belsky, Phó Chủ tịch và Tổng Giám đốc Giáo dục tại OpenAI, so sánh tác động của AI trong thế kỷ 21 với sự ra đời của email và internet vào những năm 1990. "Tôi nghĩ trong y khoa và sức khỏe nói riêng, điều quan trọng là sinh viên học cách sử dụng AI và sử dụng nó một cách an toàn," bà nói với CBS News. "Nó giúp họ học nhanh hơn, khám phá những lĩnh vực kiến thức mới và hiểu sâu hơn. Điều mà chúng tôi đang tập trung là đảm bảo sự tiếp cận công bằng với AI."

Quan điểm của PGS. Nhung cũng hoàn toàn đồng tình với điều này khi ông phát biểu: "Chúng ta vẫn nghe nói rằng AI phát triển thì bác sĩ sẽ mất việc. Chúng tôi không nghĩ như vậy, mà là bác sĩ biết sử dụng AI sẽ thay thế những bác sĩ không biết sử dụng AI."
Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển mạnh mẽ, cả Mount Sinai và các trường đại học y khoa tại Việt Nam đều nhận thấy cần thiết phải đổi mới phương pháp đào tạo. GS-TS. Lê Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược, nhấn mạnh rằng cần phải giải quyết những "điểm nghẽn" trong chính sách và nhân lực ngành y để kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển của y học và công nghệ.
Sáng kiến của Mount Sinai trong việc trang bị cho sinh viên y khoa có thể là mô hình tham khảo quý giá cho các trường đại học y khoa tại Việt Nam. PGS. Nhung đã bày tỏ mong muốn hợp tác với Đại học Thanh Hoa của Trung Quốc để phát triển chương trình đào tạo liên ngành cho bác sĩ và kỹ sư AI, bao gồm các khóa học ngắn hạn về phân tích dữ liệu, ứng dụng AI cơ bản và đào tạo kỹ sư AI hiểu về y khoa để phát triển các công nghệ hiệu quả hơn.
Rõ ràng, dù ở Mỹ hay Việt Nam, AI đang dần khẳng định vai trò quan trọng là người bạn đồng hành không thể thiếu của các bác sĩ tương lai. AI không phải là mối đe dọa, mà là công cụ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc y tế. Công nghệ như đang mở ra một kỷ nguyên mới trong giáo dục và thực hành y khoa, nơi công nghệ và con người cùng hợp tác để mang lại kết quả tối ưu cho bệnh nhân.
