Trí tuệ nhân tạo và vai trò đổi mới trong hành trình bảo tồn và phát triển tinh hoa di sản truyền thống.

Khi di sản được nhìn nhận qua tư duy phát triển, nó không chỉ được bảo vệ mà còn trở thành nền tảng văn hóa cho hiện tại và tương lai.

Khởi đầu không phải bằng số liệu hay lịch sử, tập 6 của loạt phim truyền cảm hứng Voices of Galaxy do Samsung phát hành mở ra với câu hỏi từ Vũ Khánh Tùng, CEO Bát Tràng Museum: làm sao để gốm Bát Tràng không chỉ bảo tồn mà còn lan tỏa trong thế giới hiện đại? Câu hỏi này cũng chính là mối trăn trở chung của nhiều nghệ nhân và người kế thừa nghề truyền thống, khi phải đối mặt với cơ hội và thách thức trong việc duy trì làng nghề.

Truyền thống không chỉ là kỹ năng, mà còn là ngôn ngữ văn hóa

Gốm Bát Tràng nổi tiếng với kỹ thuật tinh xảo và họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa Việt. Tuy nhiên, trong bối cảnh sáng tạo hiện đại, người tiêu dùng không chỉ tìm kiếm sản phẩm đẹp mà còn mong muốn hiểu sâu về câu chuyện đằng sau, mối liên hệ giữa truyền thống và đời sống hôm nay. Tại đây, Tùng đứng giữa hai thế giới: một là di sản nghề truyền thống và một là sáng tạo hiện đại, đặt câu hỏi làm sao để kể lại di sản này sao cho vừa gìn giữ được tinh túy, vừa dễ dàng tiếp cận và lan tỏa.

Điểm đặc biệt của tập 6 là việc Tùng và các cộng sự đã mở rộng tầm nhìn và sử dụng trí tuệ nhân tạo Google Gemini trên Samsung Galaxy Z Fold7 như công cụ hỗ trợ nghiên cứu và sáng tạo.

Đầu tiên, nhóm của Tùng không sử dụng Gemini để 'tự động phác thảo nghệ thuật' hay tạo ra thiết kế thay thế con người. Thay vào đó, Gemini được dùng để tra cứu nhanh các họa tiết truyền thống, phân tích nguồn gốc, biểu tượng và ý nghĩa các đường nét cổ điển. Điều này giúp người nghệ nhân hiểu sâu hơn về ngôn ngữ thị giác truyền thống, từ đó nghĩ đến cách sáng tạo mới mẻ phù hợp với thế giới hiện đại.

Thứ hai, với màn hình lớn của Galaxy Z Fold7, giao diện đa nhiệm cho phép nhóm thiết kế so sánh nhiều biến thể ngay lập tức. Họ bắt đầu với một họa tiết truyền thống, sau đó sử dụng Gemini để tìm kiếm các cách thay đổi hình khối, phối màu, hoặc đưa họa tiết đó vào các ngữ cảnh khác nhau như gốm trưng bày, đèn trang trí, hoặc thậm chí ứng dụng vào thiết kế thời trang. Galaxy Z Fold7 không chỉ là một chiếc điện thoại, mà là không gian làm việc linh hoạt, nơi AI tương tác cùng con người.

Thứ ba, AI đóng vai trò là một trợ lý giúp mở rộng đối thoại. Tùng thường xuyên đặt câu hỏi cho Gemini, sau đó dựa vào các câu trả lời để ghi chú, so sánh và thảo luận với nhóm. AI giúp nhóm mở rộng ý tưởng, kiểm tra lại kiến thức văn hóa, hoặc gợi nhớ các chi tiết truyền thống, từ đó mang lại nhiều dữ liệu hơn để đưa ra quyết định sáng tạo tốt hơn. Cách sử dụng này phản ánh đúng tinh thần 'công nghệ hỗ trợ sáng tạo', chứ không phải 'công nghệ thay thế sáng tạo'.

Cộng đồng sáng tạo và sự kế thừa di sản

Tại Bát Tràng, sáng tạo không phải là cuộc đua cá nhân. Những nghệ nhân có tay nghề cao, vốn quen thuộc với những khuôn mẫu truyền thống, được khuyến khích cùng nhau đặt câu hỏi, thử nghiệm các biến thể mới và phản hồi lẫn nhau. Vai trò của Tùng là xây dựng một không gian đối thoại, nơi công nghệ hỗ trợ con người trong việc tra cứu, phản biện và phát triển ý tưởng, chứ không áp đặt một khuôn mẫu mới. Đây là một bước chuyển quan trọng từ tư duy 'kế thừa' sang tư duy 'sáng tạo có trách nhiệm'.

Tập 6 của Voices of Galaxy không chỉ là một tuyên bố, mà là minh chứng sống động cho hành động cụ thể. Những sản phẩm gốm mang hình dáng mới, vẫn vững vàng trong không gian sống hiện đại, nhưng lại không mất đi sự gần gũi và đậm đà bản sắc nghề truyền thống. Hay những hoạ tiết cổ xưa, vốn chỉ tồn tại trong các khuôn mẫu, giờ đây được nhìn nhận lại dưới góc nhìn của thế hệ mới, đầy ý nghĩa và linh hoạt hơn trong ngôn ngữ tạo hình.

Câu chuyện trong tập phim khơi gợi suy nghĩ về cách mà thế hệ trẻ đang tiếp nối truyền thống bằng một sự kết nối sâu sắc và một tư duy thời đại. Công nghệ và thiết bị như Galaxy Z Fold7 và Google Gemini, khi được sử dụng một cách có trách nhiệm và nhân văn, sẽ hỗ trợ con người trong việc đối thoại, kiểm chứng và sáng tạo. Khi truyền thống được kể lại đúng cách và nhìn nhận như một ngôn ngữ sống, tinh hoa di sản không chỉ được bảo tồn mà còn có thể phát triển mạnh mẽ trong cuộc sống hiện đại và vươn ra thế giới rộng lớn hơn.

Tiếp nối câu chuyện ‘Tôn vinh giá trị Việt’ được truyền tải trong nửa đầu năm 2025, Samsung tiếp tục đi sâu vào việc thúc đẩy hành động thiết thực, tạo cơ hội cho những nỗ lực thầm lặng nhưng phi thường được cất cao tiếng nói, truyền cảm hứng để mỗi cá nhân tự vươn mình qua chiến dịch Voices of Galaxy.

Voices of Galaxy là một chuỗi phim truyền cảm hứng với 10 câu chuyện, 10 tiếng nói khác nhau từ những nhân vật có xuất phát điểm khác nhau, nhưng đều cùng chung một hành trình 'vươn mình' theo cách riêng, đồng hành cùng Galaxy AI và Gemini Live. Chiến dịch này truyền cảm hứng cho người Việt Nam thực hiện những bước đi táo bạo để phát triển, sáng tạo và hành động, qua đó nâng tầm và lan tỏa các giá trị quốc gia, giúp chúng tỏa sáng mạnh mẽ hơn trên sân khấu toàn cầu.

Để theo dõi hành trình của Voices of Galaxy, truy cập: https://www.youtube.com/@SamsungVietnam.