Buzz
Khi một sản phẩm của công ty bị chỉ trích nặng nề, nhiều CEO sẽ chọn cách im lặng. Tuy nhiên, Lisa Su, CEO của AMD, lại không làm vậy.
Đầu tháng 2, AMD công bố thông tin mới về hiệu suất của chip AI trong việc huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn, dựa trên các bài kiểm tra hiệu suất do SemiAnalysis phát triển. Chỉ vài tuần trước đó, nhóm này đã tung ra một bài đánh giá nghiêm khắc về dòng GPU chủ lực của AMD.
Các chuyên gia nhận định rằng mặc dù con chip này rất ấn tượng trên lý thuyết, nhưng việc tận dụng hết khả năng của nó gần như không thể với phần mềm AMD hiện tại. Dylan Patel, nhà phân tích chính, cùng đội ngũ SemiAnalysis đã dành cả năm tháng để đánh giá dòng GPU của AMD, sản phẩm đang gặp khó khăn trong việc giành thị phần trước Nvidia, kẻ thống trị thị trường.
"Chúng tôi đã hy vọng AMD sẽ là đối thủ mạnh mẽ của Nvidia trong các tác vụ huấn luyện AI, nhưng đến nay, thật đáng tiếc điều này vẫn chưa thành hiện thực," SemiAnalysis đã viết trong bài đăng tháng 12.
Ngay hôm sau, Patel nhận được cuộc gọi từ Lisa Su. Cuộc gọi dự kiến kéo dài 30 phút, nhưng cuối cùng lại kéo dài tận 90 phút.
"Phản hồi, dù có chỉ trích, vẫn là một món quà," Su chia sẻ trên X (Twitter) sau cuộc trò chuyện.
Dữ liệu về hiệu suất mà AMD công bố vào tháng 2 là một cú phản công mạnh mẽ trong cuộc chiến đang diễn ra.
Lisa Su đã được tạp chí Time và Chief Executive Magazine vinh danh là CEO của năm 2024.
Vào năm ngoái, AMD đã vượt qua Intel trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu, chính thức đánh bại đối thủ lâu năm. Đây là một cột mốc đáng nhớ trong thập kỷ đầu tiên của Lisa Su trên cương vị CEO của AMD. Mặc dù doanh thu năm 2024 tăng 14% và lợi nhuận gộp tăng 22%, khi Su công bố kết quả vào tháng 2, cổ phiếu lại giảm.
Khi Su đạt được kỳ tích tưởng như không thể — vượt qua Intel — thì Nvidia, gã khổng lồ AI do Jensen Huang đứng đầu, xuất hiện. Điều thú vị là Huang là anh em họ xa của Su, cả hai đều sinh ra tại cùng một khu vực ở Đài Loan trước khi sang Mỹ học tập và phát triển sự nghiệp.
Liệu AMD có thể đối đầu với thử thách khó khăn nhất — cạnh tranh với Nvidia, công ty đang chiếm lĩnh 90% thị phần AI — sẽ phụ thuộc vào chiến lược của hai CEO.
Su đã đưa ra chiến lược rõ ràng cho AMD. Bà tập trung vào phần mềm mã nguồn mở, tăng cường hỗ trợ khách hàng trong việc huấn luyện và suy luận mô hình AI. Quan trọng nhất, bà muốn nâng cấp phần mềm của AMD để cạnh tranh với Nvidia, vì Huang đã từ lâu khẳng định rằng phần mềm là "bí quyết" giúp Nvidia thống trị thị trường.
Lisa Su đối mặt với Intel: "Tại sao không?"
Su đã chọn lĩnh vực khó nhất mà mình có thể nghĩ đến: kỹ thuật điện. Sau khi hoàn thành bằng tiến sĩ, bà nhận được nhiều lời mời ở lại với giới học thuật nhưng lại quyết định gia nhập Texas Instruments, theo lời Dimitri Antoniadis, giáo sư hướng dẫn luận án của bà tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), chia sẻ với Business Insider.
Su luôn mong muốn quản lý con người và dự án, như bà đã chia sẻ với các sinh viên kinh doanh tại Stanford gần đây. Sau khi gia nhập IBM, bà đã được chọn làm trợ lý kỹ thuật cho Lou Gerstner, Chủ tịch và CEO của IBM.
Bà rời IBM vào năm 2007, làm việc tại Freescale Semiconductor trong hơn 4 năm, trước khi gia nhập AMD vào năm 2012.
Antoniadis nhớ lại những cuộc gọi vào đêm khuya với Su khi bà phải đối mặt với những 'bước ngoặt' trong sự nghiệp của mình.
Vào cuối năm 2014, Antoniadis nhận được cuộc gọi từ Su. Lúc đó, Su đã quản lý nhiều đơn vị kinh doanh của AMD trong gần ba năm và hiểu rất rõ mọi hoạt động của công ty, nhưng chưa có quyền định hướng chiến lược tổng thể. Su gọi cho Antoniadis khi bà được đề nghị trở thành CEO, đối mặt với Intel — gã khổng lồ có giá trị thị trường hơn 150 tỷ USD và là đối thủ mạnh mẽ. Trong khi đó, AMD chỉ có vốn hóa 2 tỷ USD.
"Khi ấy, tôi đã hỏi: 'Lisa, cô chắc chắn chứ? Đối đầu với Intel sao?' Cô ấy trả lời: 'Tại sao không?'" Antoniadis kể lại với Business Insider.
Su đã tham khảo ý kiến của nhiều người trước khi đưa ra quyết định lớn về việc lãnh đạo AMD. Một trong số đó là Lip-Bu Tan, huyền thoại trong ngành bán dẫn, từng là CEO và hiện là nhà đầu tư. Ông sẽ đảm nhận vị trí CEO Intel vào ngày 18 tháng 3 tới. Tan và Su quen biết nhau từ khi bà làm việc tại Freescale Semiconductor, và ngay từ đầu, ông đã ấn tượng với bà.
Tan hiểu rõ tình hình khó khăn của AMD vào thời điểm đó. Công ty đã trải qua hai đợt cắt giảm nhân sự từ năm 2011 và phải rút lui khỏi thị trường vi xử lý. AMD cần một chiến lược rõ ràng và tập trung hơn. Lúc này, chỉ mảng game là có kết quả khả quan, còn các lĩnh vực khác đang gặp rất nhiều khó khăn. Dù vậy, Tan không chút do dự khi khuyên Su nhận lời. Vào thời điểm đó, ông vừa giúp Cadence Design Systems vượt qua khủng hoảng và nhận ra tiềm năng của một cuộc tái cấu trúc như vậy.
"Giá trị thị trường của AMD chưa đến 3 tỷ USD — không có lý do gì để bỏ qua cơ hội này. Công ty đang bị định giá quá thấp," Tan nhận xét.
Su chính thức tiếp nhận vị trí lãnh đạo AMD vào ngày 8 tháng 10 năm 2014. Ngay lập tức, công ty cắt giảm 7% nhân sự, và Su bắt đầu thực hiện chiến lược dài hạn để giành lại niềm tin từ khách hàng. Tan cho biết Su nhanh chóng nhận được sự tin tưởng từ các lãnh đạo công nghệ hàng đầu, như CEO Microsoft Satya Nadella và Giám đốc điều hành Dell Jeff Clarke, nhờ vào phong cách lãnh đạo trực tiếp của bà. Ngay cả trong những cuộc đánh giá hoạt động thường niên, Su luôn nắm vững các con số và lắng nghe mọi mối bận tâm từ đội ngũ.
Doanh thu hàng năm của AMD đã tăng gấp 4 lần kể từ khi Lisa Su lên nắm quyền.
"Tôi hoàn toàn không ngạc nhiên về vị trí hiện tại của cô ấy. Thực tế, tôi đã mong đợi điều này," Antoniadis chia sẻ.
Doanh thu hàng năm của AMD đã tăng gấp 4 lần kể từ khi Lisa Su tiếp quản. Giờ đây, Su phải thực hiện một phép màu mới.
Su vs. Huang
Vào năm 2018, GPU chủ yếu được sử dụng trong ngành giải trí cho mục đích chơi game và dựng hình. Trong khi AMD đã dành hai thập kỷ để phát triển phần cứng này, thì Jensen Huang của Nvidia lại sớm nhận ra tiềm năng của GPU trong lĩnh vực AI và bắt tay xây dựng phần mềm hỗ trợ AI từ rất sớm. Kể từ khi ra đời, cuộc đua giữa Nvidia và AMD trở nên khốc liệt — nhưng Nvidia đã có lợi thế vượt trội từ trước đó.
Jensen Huang là người có tài ăn nói, luôn chiếm trọn sự chú ý ở mọi không gian, từ phòng họp đến hội trường lớn. Trái lại, Lisa Su lại khiêm nhường hơn nhiều. Bà gần như không bao giờ to tiếng, và phong cách điều hành của bà phản ánh đúng tính cách ấy — bền bỉ, vững vàng và lặng lẽ tự tin, theo nhận định của nhiều nguồn tin.
Huang và Su đều nổi tiếng là những người làm việc không biết mệt — chuyện làm muộn hay cuối tuần với họ là điều bình thường.
"Bà ấy là kiểu lãnh đạo rất điềm tĩnh," Jodi Shelton, CEO kiêm đồng sáng lập Global Semiconductor Alliance, chia sẻ. Shelton nhớ lại một buổi tối thân mật tại nhà riêng của Su ở Texas, nơi chỉ có Su và chồng bà, Daniel Lin. Trong bữa ăn, chính Su là người đặt nhiều câu hỏi nhất.
"Bà ấy không cần phải cắt ngang ai, không cần phải là người ồn ào nhất trong phòng," Shelton tiếp lời.
Khi lên sân khấu, Su thường bước chậm rãi và phát biểu một cách cẩn trọng, kỹ lưỡng. Trong các cuộc họp nội bộ, bà không ngần ngại truy vấn chi tiết về các bước tiếp theo và phân công nhiệm vụ rõ ràng, thậm chí đích thân xem xét các bảng tính liên quan đến việc phân phối GPU của AMD, theo lời nhân viên công ty.
Trong bối cảnh nhiều CEO — kể cả cựu CEO Intel Pat Gelsinger — thường tung ra các kế hoạch hoành tráng nhưng không thể hiện thực hóa, thì AMD dưới sự dẫn dắt của Su vẫn tiến từng bước vững vàng. Ngay cả Nvidia cũng không tránh khỏi các vấn đề trong chu kỳ ra mắt GPU hàng năm. Theo nhiều nguồn tin, Su luôn giữ sự thận trọng, tránh những hứa hẹn quá đà mà không thể thực hiện. Với bà, năng lực hiện thực hóa luôn là điều tối quan trọng.
"Đó không phải là điều dễ duy trì trong thời gian dài," Sharon Zhou, nhà sáng lập Lamini – công ty đã lựa chọn phần cứng AMD thay vì Nvidia – chia sẻ. "Chính vì vậy, tôi cho rằng bà ấy là mối đe dọa lớn nhất đối với Nvidia. Bà khiến Nvidia phải hoạt động trong trạng thái không được phép mắc bất kỳ sai lầm nào."
Lisa Su xuất hiện tại triển lãm Computex Đài Bắc – một trong những sự kiện công nghệ lớn nhất toàn cầu – vào tháng 6 năm 2024.
Theo lời Rev Lebaredian, một giám đốc tại Nvidia, Huang luôn đi trước thị trường, đến mức có thể tự mình định hướng cả ngành công nghệ mới. Trong khi đó, Su lại tập trung hoàn thiện sản phẩm để đáp ứng chính xác nhu cầu đã hiện hữu.
"Bà ấy nắm rất rõ từng chi tiết kỹ thuật của mọi sản phẩm AMD và có thể trao đổi với các kỹ sư một cách ngang hàng," một nhân viên AMD chia sẻ. "Dù ngoài đời khá trầm lặng, nhưng khi bạn thấy cách bà quan sát phòng thí nghiệm và trò chuyện cùng kỹ sư, bạn sẽ cảm nhận được niềm tự hào và hạnh phúc khi bà hiện diện ở đó."
Sự kiên trì không ngơi nghỉ và chiến lược xây dựng quan hệ khách hàng bền chặt, tương hỗ lẫn nhau đã giúp Su trở thành một đối thủ đáng gờm – thậm chí với cả Nvidia, theo nhiều nguồn tin trong ngành.
"Bà ấy là một trong những người phản hồi nhanh nhất mà tôi từng gặp," Sharon Zhou cho biết. Khi Zhou chuẩn bị hoàn tất vòng gọi vốn Series A cho Lamini, Su đã dành trọn một buổi chiều để trò chuyện cùng các nhà đầu tư tiềm năng – chỉ một ngày sau buổi báo cáo tài chính.
Chìa khóa để chiến thắng: Phần mềm
Nhiều chuyên gia trong ngành chip đồng tình rằng dù AMD đã bắt kịp về mặt phần cứng, nhưng hãng khó lòng tạo ra thế cân bằng nếu không cải thiện phần mềm. Nvidia đang sở hữu CUDA — bộ công cụ phần mềm được xem như chuẩn mực trong giới, giúp kỹ sư dễ dàng lập trình GPU. Trong khi đó, giải pháp phần mềm của AMD vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, theo báo cáo từ SemiAnalysis.
Trong năm tài chính 2024, Nvidia thu về 115,2 tỷ USD từ mảng trung tâm dữ liệu – nơi chiếm phần lớn hoạt động xử lý AI. Trong cùng kỳ, AMD chỉ đạt 12,6 tỷ USD từ lĩnh vực này. Khoảng cách doanh thu quá lớn đến mức ngay cả khi AMD thực hiện chiến lược hoàn hảo, việc san lấp vẫn là điều khó xảy ra.
Dù phần cứng của AMD đã bắt kịp đối thủ, nhưng hãng sẽ khó mà cạnh tranh toàn diện nếu không có phần mềm đủ mạnh.
Những người làm việc gần gũi với Su cho biết bà chưa bao giờ thỏa mãn với vị trí á quân.
"Bà ấy muốn chiến thắng, và với bà, điều đó không đồng nghĩa với vị trí thứ hai mà là vị trí dẫn đầu. Bạn phải trở thành số hai trước, rồi mới có thể trở thành số một," Zhou nhận định.
Trong một bản ghi chú gửi đến nhà đầu tư ngày 5 tháng 2, chuyên gia phân tích Vivek Arya từ Bank of America viết rằng AMD vẫn chưa thể "truyền tải rõ ràng" chiến lược giành lại thị phần từ Nvidia.
"AMD cần phải làm nhiều hơn nữa về phần mềm, khả năng triển khai quy mô và tích hợp hệ thống nếu muốn vượt qua mức thị phần dưới 5% hiện tại," Arya nhận xét.
Theo Lip-Bu Tan, CEO sắp tới của Intel và cũng là bạn thân của Huang, thắng lợi của Su sẽ phụ thuộc vào khả năng chọn đúng mặt trận để tập trung. Trong năm 2024, ngân sách R&D của Nvidia gần như gấp đôi AMD, buộc Su phải đưa ra lựa chọn chiến lược thật chính xác.
"Bạn cần xác định rõ lĩnh vực mình giỏi nhất," Tan chia sẻ. "Không thể ôm đồm tất cả như Jensen." Nếu Huang có thể dọn cả bàn tiệc, thì Su chỉ có thể chọn một vài món chủ lực để đua tranh.
Mặc dù kết quả kinh doanh quý IV của AMD vượt mong đợi, nhưng giới đầu tư vẫn chưa hoàn toàn yên tâm. Các nhà phân tích Phố Wall cho rằng doanh thu đang tăng, nhưng phần đóng góp từ mảng AI vẫn chưa đủ lớn.
"Đây là một chặng đua dài 10 năm, chứ không phải chỉ 2 năm. Vì thế đừng chỉ nhìn vào những gì sẽ diễn ra ở quý kế tiếp," Su chia sẻ với CEO Salesforce, Marc Benioff, tại một hội nghị diễn ra vào tháng 9.
