Các nhà khoa học đã sử dụng công nghệ lidar để đếm số lượng cây xanh ở Trung Quốc và vẽ bản đồ phân bố của chúng trên toàn quốc.
Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng Trung Quốc có khoảng 142,6 tỷ cây xanh, tương đương với gần 100 cây cho mỗi người dân. Số liệu này thật ấn tượng, đặc biệt khi xét đến mật độ dân số dày đặc của quốc gia này, theo nhận xét từ chuyên gia với Live Science.
Tuy nhiên, các tác giả nghiên cứu cho rằng con số này có thể chưa chính xác do công nghệ đếm cây hiện tại vẫn còn hạn chế. “Số lượng thực tế có thể cao hơn,” theo giáo sư Guo Qinghua, công tác tại Viện Viễn thám và Hệ thống Thông tin Địa lý, Đại học Bắc Kinh, đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu.
Theo Kiểm kê Tài nguyên Rừng Quốc gia lần thứ 9 của Trung Quốc (năm 2019), mật độ cây trung bình ở Trung Quốc là 426 cây mỗi mẫu Anh (tương đương 1.052 cây/hecta). Đây là con số cao hơn so với ước tính của nhóm nghiên cứu, chỉ đạt 279 cây mỗi mẫu Anh (689 cây/hecta). Guo cho rằng số liệu thực tế có thể nằm ở mức giữa hai con số này, và cần có thêm nghiên cứu để đưa ra kết luận chính xác.

Việc có một ước tính chính xác về số lượng cây ở Trung Quốc rất quan trọng để đánh giá tình trạng hệ sinh thái rừng và xác định lượng carbon được lưu trữ trong cây. Guo và các cộng sự đã tạo ra bản đồ phân bố cây với độ phân giải cao, lần đầu tiên được thực hiện ở Trung Quốc. Guo nhấn mạnh rằng nghiên cứu này sẽ hỗ trợ Trung Quốc đạt được mục tiêu khí hậu và sinh thái quốc gia, đồng thời đóng góp vào công tác bảo vệ hệ sinh thái toàn cầu.
Để tạo ra bản ước tính này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng công nghệ lidar — kỹ thuật quét laser để vẽ bản đồ địa hình. Từ năm 2015, họ đã thu thập dữ liệu lidar từ drone bay trên diện tích 1.400 km². Với sự trợ giúp của phần mềm AI Lidar360, họ đã đếm số lượng cây trong khu vực khảo sát và sau đó tính toán tổng số cây trên toàn lãnh thổ Trung Quốc. Kết quả được công bố vào ngày 6 tháng 2 trên tạp chí Science Bulletin.
Mặc dù công nghệ sử dụng rất hiện đại, Guo thừa nhận rằng vẫn còn một số yếu điểm cần được cải thiện. Chẳng hạn, Lidar360 chưa thể phát hiện các cây mọc dưới tán rừng rậm. “Ở các khu vực rừng dày đặc, các tầng cây chồng lên nhau khiến việc nhận diện cây nhỏ dưới lớp tán trở nên khó khăn, dẫn đến việc đếm thiếu sót,” ông giải thích. Việc kết hợp dữ liệu lidar từ mặt đất và cải tiến phần mềm sẽ giúp nâng cao độ chính xác trong tương lai.
Mặc dù có một số hạn chế, kết quả nghiên cứu vẫn phù hợp với những hiểu biết hiện tại của các nhà khoa học về số lượng cây tại Trung Quốc, theo nhận xét của giáo sư Tom Crowther từ Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ Zurich. “Trung bình trên toàn cầu có khoảng 400 cây cho mỗi người. Với một quốc gia đông dân như Trung Quốc, số lượng khoảng 100 cây cho mỗi người là hợp lý,” ông cho biết.
Con số này có thể sẽ tăng mạnh trong thời gian tới, vì Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến dịch trồng rừng quy mô lớn. Trong mùa xuân này, hàng trăm drone sẽ được triển khai để gieo hạt cho dự án “Vạn lý Trường Thành xanh” — một dải rừng kéo dài ở phía Bắc Trung Quốc nhằm ngăn chặn sự lan rộng của sa mạc Gobi và Taklamakan. Dự án này, tên chính thức là Chương trình Rừng chắn gió Tam Bắc, bắt đầu từ năm 1978 và dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2050 với mục tiêu trồng 100 tỷ cây. Hiện tại, công trình này đã trở thành khu rừng gieo hạt nhân tạo lớn nhất thế giới với hơn 66 triệu cây, mặc dù hiệu quả của nó trong việc ngăn chặn sa mạc hóa vẫn còn là vấn đề tranh cãi.
Công nghệ áp dụng trong nghiên cứu không chỉ giúp đếm và lập bản đồ phân bố cây rừng, mà còn hỗ trợ tối ưu hóa các địa điểm trồng cây mới.
“Việc kết hợp dữ liệu chính xác cao với các mô hình trí tuệ nhân tạo cho phép chúng ta đảm bảo rằng mỗi cây được trồng tại vị trí phù hợp nhất,” Guo chia sẻ.
Anh Việt
