Buzz
Ngành công nghiệp sinh học tại Trung Quốc đang có những bước tiến mạnh mẽ và ngày càng khẳng định được vị thế.
Mới đây, công ty AI DeepSeek của Trung Quốc đã làm chấn động thế giới với những sáng tạo đột phá và mức giá vô cùng hợp lý. Điều thú vị là xu hướng này không chỉ diễn ra trong lĩnh vực công nghệ mà còn âm thầm phát triển trong ngành dược phẩm.
Vào tháng 9, Akeso, một công ty công nghệ sinh học ít tên tuổi của Trung Quốc, được thành lập gần một thập kỷ trước, đã tạo ra cú sốc trong ngành công nghệ sinh học với loại thuốc điều trị ung thư phổi mới.
Trong một thử nghiệm tiến hành tại Trung Quốc, loại thuốc Ivonescimab mới đã chứng minh hiệu quả vượt trội so với Keytruda, loại thuốc đột phá đã giúp Merck, tập đoàn dược phẩm hàng đầu của Mỹ, đạt doanh thu hơn 130 tỷ USD.
Dựa trên dữ liệu lâm sàng công bố tại Hội nghị thế giới về ung thư phổi, một trong những diễn đàn y khoa uy tín, bệnh nhân điều trị bằng Ivonescimab của Akeso sẽ phải mất 11,1 tháng trước khi khối u phát triển trở lại, gấp đôi so với 5,8 tháng của Keytruda.
Vào đầu tháng 9, giá cổ phiếu của Summit Therapeutics, công ty đối tác tại Mỹ của Akeso, đã tăng mạnh, gấp đôi lên mức cao kỷ lục. Summit đã được cấp phép để thương mại hóa loại thuốc này tại Bắc Mỹ và Châu Âu.
Lúc đó, dù các chuyên gia nhận định đây là bước ngoặt quan trọng đối với các công ty dược phẩm Trung Quốc, nhưng sự kiện này vẫn chưa nhận được sự chú ý rộng rãi ngoài ngành. Mọi thứ đã thay đổi sau những khám phá của DeepSeek vào đầu năm nay, thu hút sự quan tâm quốc tế đến những lĩnh vực đổi mới ở Trung Quốc, với tác động toàn cầu ngày càng mạnh mẽ.
"Tôi tin rằng ngành công nghiệp công nghệ sinh học Trung Quốc sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trên thế giới. Và chúng tôi sẽ tham gia vào nhiều lĩnh vực hơn nữa", Michelle Xia, CEO của Akeso chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với BiotechTV vào tháng trước.
Trong tuyên bố gửi cho CNN, Akeso cho biết đây là "khoảnh khắc rất đặc biệt" khi chứng kiến thuốc của họ vượt qua Keytruda, sản phẩm bán chạy nhất toàn cầu.
"Sự đổi mới của Akeso được thúc đẩy bởi sự hiểu biết sâu rộng về sinh học bệnh tật và kỹ thuật protein, cùng với sự hỗ trợ từ quá trình phát triển nhanh chóng và nguồn nhân lực tài năng hàng đầu tại Trung Quốc", báo cáo cho biết.
ĐANG TỎA SÁNG
Cho đến thập niên 1980, khi Trung Quốc mở cửa nền kinh tế, hầu hết các công ty dược phẩm trong nước đều thuộc sở hữu nhà nước. Trong suốt 40 năm qua, các công ty công nghệ sinh học của Trung Quốc chủ yếu sao chép các loại thuốc có sẵn, được gọi là thuốc "me-too".
Tuy nhiên, trong 10 năm gần đây, các công ty này đã bắt đầu sáng tạo với các loại thuốc tiên tiến hơn, có khả năng cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm của phương Tây. Đồng thời, họ cũng ký kết hàng tỷ USD thỏa thuận cấp phép với các đối tác phương Tây để đưa sản phẩm của mình ra toàn cầu.
Năm ngoái, AstraZeneca đã ký kết một thỏa thuận trị giá 1,92 tỷ USD với Tập đoàn Dược phẩm CSPC (CSPC) của Trung Quốc để phát triển thuốc tim mạch, trong khi Merck cũng đạt được một thỏa thuận trị giá 2 tỷ USD với Hansoh Pharmaceutical của Trung Quốc để nghiên cứu một loại thuốc giảm cân đang thử nghiệm.
Rebecca Liang, nhà phân tích dược phẩm tại AB Bernstein, nhận định: "Mọi người đều biết rằng ngành công nghệ sinh học Trung Quốc đang phát triển nhanh chóng, nhưng rất ít người coi đó là mối đe dọa thực sự đối với các nhà đổi mới hàng đầu của Mỹ. Tuy nhiên, giờ đây, mối đe dọa đó đã rõ ràng, khi bạn thấy những loại thuốc thế hệ tiếp theo này đang như một bước nhảy vọt."
Theo một báo cáo nghiên cứu của HSBC Qianhai Securities công bố đầu tháng này, Trung Quốc đang trở thành trung tâm đổi mới của toàn bộ ngành công nghiệp dược phẩm, với số lượng thỏa thuận cấp phép đã tăng từ 46 vào năm 2017 lên hơn 200 vào năm ngoái. Tổng giá trị thỏa thuận cũng từ 4 tỷ USD vào năm 2017 đã vọt lên 57 tỷ USD vào năm qua.
Dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Mergermarket chỉ ra rằng các giao dịch dược phẩm lớn có giá trị từ 50 triệu USD trở lên liên quan đến các công ty Trung Quốc đã tăng gần 30% vào năm 2024 so với năm trước.
Cui Cui, giám đốc điều hành nghiên cứu chăm sóc sức khỏe tại Jefferies, cho biết năng lực nghiên cứu và hiệu quả phát triển của các công ty công nghệ sinh học Trung Quốc đang tiến bộ vượt bậc nhờ vào sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, đầu tư quốc tế và nguồn nhân lực dồi dào trong nước.
Cui chia sẻ với CNN: "Trước đây, công nghệ sinh học Trung Quốc chỉ được xem là sự bắt chước, nhưng trong tương lai, họ hoàn toàn có thể cạnh tranh với các công ty dược phẩm hàng đầu trên thế giới."
SỰ HOÀI NGHI
Mặc dù thành tựu của Akeso đang gây tiếng vang lớn ở nước ngoài, nhưng trong nước, một cuộc tranh luận vẫn đang diễn ra sôi nổi về chất lượng của các loại thuốc gốc sản xuất trong nước, với thành phần hoạt tính tương tự như thuốc đã được cấp bằng sáng chế, nhưng lại có giá thành thấp hơn rất nhiều.
Trong một cuộc phỏng vấn với CNN, một số người dân ở Bắc Kinh cho biết họ không biết đến Akeso hoặc sản phẩm mới của công ty này và họ vẫn ưa chuộng thuốc nhập khẩu hơn.
Hiện tại, loại thuốc mới của Akeso đã được cơ quan quản lý dược phẩm Trung Quốc phê duyệt cho một số bệnh nhân ung thư phổi. Tuy nhiên, để được cấp phép lưu hành tại Mỹ, thuốc này chắc chắn cần thêm nhiều năm thử nghiệm nữa.
Theo Cui, một thử nghiệm toàn cầu sẽ được thực hiện vào cuối năm nay, nhằm xác nhận thêm hiệu quả của loại thuốc này. Nếu kết quả khả quan, đây sẽ là thêm một bằng chứng khẳng định những bước tiến của Trung Quốc trong việc phát triển các loại thuốc tiên tiến.
Theo: CNN
