Trung Quốc đang chuẩn bị bước vào một giai đoạn đột phá trong ngành năng lượng gió khi bắt đầu thử nghiệm tuabin gió lơ lửng đầu tiên, đạt công suất 1 MW.
Thông tin này đã được công bố vào ngày 25/8 tại một buổi tọa đàm do Đài Phát thanh - Truyền hình Bắc Kinh tổ chức, do ông Vương Hân Khải, Giám đốc Công nghệ SAWES, tiết lộ.
SCMP đưa tin rằng công nghệ tuabin bay lơ lửng này có hình thức giống như một khí cầu nhẹ mang theo bộ phát điện, bay trên không. Trước đó, vào tháng 10/2024 tại thành phố Kinh Môn, tỉnh Hồ Bắc, SAWES đã thử nghiệm mẫu S500 dài 75m, rộng khoảng 15m, bay lên độ cao 500m và đạt công suất hơn 50kW, chứng minh tính khả thi ở quy mô nhỏ.
Với hệ thống mới này, S1500 sắp thử nghiệm sẽ có công suất lớn hơn 30 lần so với các mẫu nước ngoài tương tự, biến ý tưởng của nhà khoa học Tiền Hiến Sơn từ năm 1957 thành hiện thực.

Công nghệ này do SAWES phối hợp với Đại học Thanh Hoa và Viện Hàng không Vũ trụ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc phát triển. Sự đổi mới chính là việc đặt tuabin ở tầng gió cao, nơi tốc độ gió ổn định và mạnh mẽ hơn, từ đó khai thác tối đa năng lượng gió, rất phù hợp cho những khu vực xa xôi hoặc thường xuyên xảy ra thiên tai, nơi mà lưới điện truyền thống khó tiếp cận.
Các quốc gia khác cũng đã triển khai các công nghệ tương tự. Hywind Scotland (Scotland) là trang trại gió nổi thương mại đầu tiên với công suất 30 MW, hoạt động từ năm 2017 với năm tuabin nổi (mỗi tuabin 6 MW), được lắp đặt cách bờ biển gần 30km và sử dụng nền tảng spar. Còn Hywind Tampen (Na Uy) - trang trại gió nổi công suất 88 MW, gồm 11 tuabin, được đưa vào vận hành từ năm 2023, trở thành hệ thống nổi lớn nhất thế giới. Ngoài ra, tại Bồ Đào Nha có WindFloat Atlantic (25 MW) và tại Anh có Kincardine (gần 50 MW), đều sử dụng cấu trúc semi-submersible nổi cho nhiều tuabin.
Trên toàn cầu, tổng công suất gió nổi hiện đang vận hành chỉ đạt khoảng 245 MW, nhưng tiềm năng dự trữ lên tới 266 GW đang được quy hoạch. Trong khi đó, Trung Quốc cũng triển khai dự án Ocean X (hay “Flying V”) - một tuabin nổi hình chữ V có khả năng chịu được bão cấp 5, trọng lượng 16.500 tấn, sản xuất 54.000 MWh mỗi năm, đủ cung cấp điện cho 30.000 hộ gia đình.
Yếu tố đặc biệt của công nghệ tuabin bay Trung Quốc là hoạt động ở tầng khí quyển cao, nơi gió ổn định và mạnh mẽ, không phụ thuộc vào mặt nước, khác biệt hoàn toàn so với phương pháp nổi truyền thống. Điều này giúp giảm yêu cầu về cấu trúc dưới nước, cải thiện khả năng triển khai ở các địa hình phức tạp và tiếp cận nhanh chóng tại các khu vực khẩn cấp. Tuy nhiên, việc điều khiển khí cầu mang tuabin và truyền điện qua dây dẫn vẫn là một thách thức lớn về kỹ thuật, an toàn không phận và ổn định đường truyền.
Các tuabin nổi như Hywind hay WindFloat tuy có ưu điểm về quy mô công suất lớn và đã được thương mại hóa, nhưng vẫn gặp phải hạn chế về vị trí và chi phí triển khai cao, đặc biệt là ở những vùng nước sâu và biển động. Nếu công nghệ bay lơ lửng vượt qua được các rào cản này, nó có thể mở ra một kỷ nguyên mới trong lĩnh vực năng lượng gió.
Vu Lam
Theo SCMP
