Chiến lược này phản ánh tầm nhìn lớn của Bắc Kinh trong việc nâng cao khả năng làm chủ công nghệ chip nhớ.
Các hãng xe lớn tại Trung Quốc như SAIC Motor, Changan, Great Wall Motor, BYD, Li Auto và Geely đang chuẩn bị giới thiệu những mẫu xe tích hợp 100% chip sản xuất nội địa. Theo Nikkei Asia, ít nhất hai thương hiệu dự kiến khởi động sản xuất hàng loạt vào năm 2026.
Đây là một phần trong kế hoạch dài hạn đầy tham vọng của Bắc Kinh nhằm thúc đẩy năng lực tự chủ công nghệ trong ngành chip nhớ. Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) thường xuyên hối thúc các hãng ô tô, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, tự đánh giá mức độ sử dụng chip nội địa, hướng tới mục tiêu sử dụng hoàn toàn chip do chính họ thiết kế và sản xuất vào năm 2027.
Tuy vậy, mục tiêu đạt 100% chip nội địa không phải là quy định bắt buộc, mà là định hướng nhằm khuyến khích các công ty nỗ lực tiến gần hơn tới mục tiêu này.
Nhiều hãng xe hàng đầu Trung Quốc như SAIC, FAW Group, GAC Group, BYD, Geely, Changan và Great Wall đã nhận được yêu cầu từ chính phủ thúc đẩy việc sử dụng chip do trong nước sản xuất. Một số hãng, điển hình là GAC Group, đang tăng cường hợp tác với các nhà sản xuất chip nội như Semiconductor Manufacturing International Corp. và CanSemi Technology để đánh giá lại chuỗi cung ứng và tìm giải pháp thay thế phù hợp.
Hiện tại, các hãng xe Trung Quốc vẫn phụ thuộc phần lớn vào chip nhập khẩu từ Mỹ và các quốc gia khác, nhất là trong các hệ thống lái tự động. Những mẫu xe cao cấp của Trung Quốc vẫn đang sử dụng chip AI từ Nvidia hoặc giải pháp chip của Qualcomm.
Trong bối cảnh Mỹ siết chặt khả năng tiếp cận công nghệ của Trung Quốc, các ông lớn ngành chip ô tô như STMicroelectronics, NXP và Infineon đã đẩy mạnh hợp tác với các hãng gia công chip tại Trung Quốc nhằm phục vụ nhu cầu của các hãng xe đại lục. CEO Infineon, ông Jochen Hanebeck, chia sẻ với Nikkei rằng khách hàng Trung Quốc đang thúc giục hãng nội địa hóa chip nhớ cho thị trường trong nước.
Tham vọng cắt giảm sự lệ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài của Bắc Kinh, kết hợp với nhu cầu tối ưu chi phí của các nhà sản xuất ô tô, đang tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trong chuỗi cung ứng chip ô tô. Nếu trước kia quy trình kiểm định có thể mất đến 5 năm, thì hiện nay đã được rút ngắn linh hoạt hơn nhiều.
“Chúng tôi mất từ 3 đến 5 năm để được phê duyệt bởi các hãng xe châu Âu, nhưng chỉ cần 6–9 tháng với các hãng xe Trung Quốc”, một quản lý tại công ty sản xuất màn hình Trung Quốc nói với Nikkei. “Bên cạnh nhu cầu nội địa hóa, đây cũng là thời điểm vàng để chúng tôi mở rộng thị phần trong nước”.

Để đạt mục tiêu 100% chip 'Made in China', Trung Quốc đã phát động chiến dịch quy mô lớn với sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ nhà nước. Chính phủ được cho là đã đầu tư hơn 150 tỷ USD vào các quỹ phát triển bán dẫn, tiêu biểu như 'Quỹ Lớn'. Hàng loạt chính sách như ưu đãi thuế, tín dụng dễ dãi, hỗ trợ đất đai... đang tạo đòn bẩy cho các công ty như SMIC, YMTC và Loongson – những tên tuổi đang dẫn đầu trong hành trình phát triển chip nội địa.
Ngoài sản xuất, Trung Quốc cũng đẩy mạnh đầu tư vào nghiên cứu và đào tạo nhân lực ngành chip. Nhiều trường đại học kỹ thuật được tài trợ để mở ngành vi điện tử chuyên sâu, đồng thời các chương trình thu hút chuyên gia quốc tế và kỹ sư từ Đài Loan cũng đang diễn ra rộng khắp.
Dù vẫn bị giới hạn bởi một số công nghệ then chốt như máy in EUV – hiện chỉ do ASML (Hà Lan) cung cấp – Trung Quốc đã đạt nhiều cột mốc quan trọng. Năm 2023, Huawei khiến giới công nghệ sửng sốt khi trình làng Mate 60 Pro sử dụng chip Kirin 9000s, do HiSilicon thiết kế và SMIC sản xuất với công nghệ 7nm – một bước tiến khẳng định khả năng nội địa hóa chip cao cấp, dù vẫn còn khoảng cách với TSMC hay Samsung.
Ngoài ra, các dòng chip phục vụ thị trường ngách như chip AI, chip cho camera giám sát, thiết bị IoT và xe điện do Trung Quốc tự nghiên cứu đã bắt đầu chiếm lĩnh thị trường nội địa. Xu hướng thay thế chip nhập khẩu bằng sản phẩm nội trong các dự án quốc phòng và chính phủ đang diễn ra mạnh mẽ.
Tất nhiên, dù đặt ra những mục tiêu táo bạo, Trung Quốc vẫn phải đương đầu với nhiều thách thức lớn. Các công nghệ then chốt như máy in EUV, phần mềm thiết kế chip (EDA), vật liệu siêu tinh khiết hay thiết bị kiểm định vẫn chủ yếu do phương Tây nắm giữ. Việc xây dựng một hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh không chỉ đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ mà còn cần thời gian dài, nguồn nhân lực chất lượng và tri thức tích lũy. Trong khi đó, các chuyên gia hàng đầu tập trung tại Mỹ và Đài Loan, còn Trung Quốc lại thiếu kinh nghiệm sản xuất hàng loạt chip dưới 5nm, khiến hành trình tự chủ công nghệ của Bắc Kinh vẫn còn nhiều gian nan.

Một thách thức khác chính là hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư. Không ít dự án bán dẫn nội địa tại Trung Quốc đã thất bại hoặc bị ngưng giữa chừng vì quản trị yếu kém, phân bổ vốn không hiệu quả hoặc thiếu đội ngũ kỹ thuật đủ năng lực. Trong số hơn 100 công ty chip mới thành lập trong 5 năm qua, nhiều cái tên đã biến mất hoặc không thể trụ vững trước cạnh tranh khốc liệt.
Dù còn cách xa các ông lớn trong ngành bán dẫn toàn cầu, nhưng không thể phủ nhận quyết tâm mạnh mẽ của Trung Quốc trong việc xây dựng ngành công nghiệp chip nội địa độc lập. Với chiến lược lâu dài, dòng vốn đầu tư dồi dào và thị trường trong nước rộng lớn, Trung Quốc được kỳ vọng sẽ từng bước hiện thực hóa tham vọng đạt 100% chip nội địa.
Theo: Nikkei Asia
