Buzz
Từ ngày 1/1/2026, Trung Quốc chính thức tiến thêm một bước trong quá trình thử nghiệm đồng tiền số quốc gia khi cho phép các ngân hàng thương mại vận hành ví e-CNY chi trả lãi trên số dư của người dùng.
Bắt đầu từ 1/1/2026, Trung Quốc đánh dấu bước ngoặt mới trong thử nghiệm đồng tiền số quốc gia: các ngân hàng thương mại quản lý ví e-CNY được phép trả lãi cho số dư của khách hàng, thay vì chỉ xem e-CNY là “tiền số” không sinh lời. Truyền thông nhà nước Trung Quốc mô tả động thái này là sự chuyển dịch từ kỷ nguyên “digital cash” sang “digital deposits”, trong khi nhiều hãng tin quốc tế nhận định đây là nỗ lực mạnh mẽ nhằm thúc đẩy mức độ sử dụng e-CNY sau nhiều năm thí điểm.
Theo Reuters, kể từ ngày 1/1/2026, số dư e-CNY lưu trữ trong ví sẽ được hưởng lãi suất tương đương tiền gửi không kỳ hạn. Trong bài viết đăng trên Financial News, ông Lu Lei – Phó Thống đốc PBoC – cho biết các ngân hàng thương mại sẽ chi trả lãi cho khách hàng dựa trên lượng “tiền số” nắm giữ trong ví, qua đó tạo thêm cú hích cho quá trình phổ cập e-CNY.
Về bản chất, việc cho phép e-CNY sinh lãi phản ánh một thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Trước đó, nhiều quốc gia khi thử nghiệm tiền số thường không áp dụng lãi suất nhằm tránh làm dòng tiền gửi rời khỏi hệ thống ngân hàng thương mại.
Trung Quốc lần này lựa chọn hướng đi trái ngược: biến số dư e-CNY trong ví thành tài sản có khả năng sinh lời để gia tăng sức hấp dẫn với người dùng, đặc biệt khi so sánh với việc nắm giữ tiền mặt hoặc duy trì số dư nhỏ trong ví chỉ nhằm mục đích trải nghiệm.
Theo thông tin công bố, PBoC sẽ triển khai khung quản lý nâng cấp cho e-CNY, bao gồm đo lường, quản trị, cơ chế vận hành và phát triển hệ sinh thái, có hiệu lực từ 1/1/2026. Mục tiêu là đưa e-CNY “vượt ra khỏi công cụ giống tiền mặt” để tiến gần hơn tới mô hình tiền gửi số. China Daily cũng dẫn lời ông Lu Lei, mô tả đây là một “chuyển dịch cấu trúc” trong việc định vị đồng nhân dân tệ số.
Với người dùng, thay đổi này nghe có vẻ khá đơn giản: vẫn là “để tiền trong ví”, nhưng e-CNY từ chỗ không sinh lời sẽ bắt đầu mang lại lãi suất tương tự tiền gửi không kỳ hạn. Tuy nhiên, với hệ thống ngân hàng, đây lại là bài toán phức tạp hơn nhiều. Khi e-CNY dần mang đặc tính của tiền gửi, câu hỏi đặt ra là dòng tiền sẽ dịch chuyển ra sao giữa các loại tài khoản, cạnh tranh lãi suất sẽ biến động thế nào và các ngân hàng phải cân đối nguồn vốn – thanh khoản ra sao trong bối cảnh xuất hiện thêm một “lớp” tiền số được chuẩn hóa bởi khuôn khổ mới.
Ở tầng sâu hơn, quyết định này phản ánh một thực tế rằng sau gần một thập kỷ phát triển và thí điểm, e-CNY vẫn cần thêm động lực để mở rộng mức độ sử dụng thường xuyên. Việc trả lãi đóng vai trò như một “đòn bẩy” rõ rệt, khi nó biến e-CNY từ công cụ thanh toán đơn thuần thành nơi người dùng có lý do để duy trì số dư trong thời gian dài hơn.
Được biết, Bắc Kinh đã theo đuổi dự án đồng nhân dân tệ kỹ thuật số từ rất sớm, không chỉ coi đây là một thử nghiệm công nghệ, mà còn là một phần trong chiến lược hiện đại hóa hệ thống tiền tệ và củng cố vai trò của nhà nước trong kỷ nguyên tài chính số.
Ngân hàng Trung ương Trung Quốc PBoC bắt đầu nghiên cứu tiền kỹ thuật số từ năm 2014, sớm hơn phần lớn các nền kinh tế lớn khác. Sau nhiều năm thử nghiệm nội bộ, e-CNY được triển khai thí điểm công khai từ năm 2020 tại các đô thị lớn như Thâm Quyến, Tô Châu, Bắc Kinh và Thượng Hải. Reuters từng nhận định đây là dự án CBDC có phạm vi thử nghiệm rộng nhất thế giới, với hàng trăm triệu ví được mở và hàng nghìn tỷ nhân dân tệ giao dịch thử nghiệm trong nhiều kịch bản, từ thanh toán bán lẻ, trợ cấp xã hội đến chi trả lương công chức và giao thông công cộng.
Một điểm then chốt trong chiến lược của Trung Quốc là cách tiếp cận “hai tầng”: PBoC giữ vai trò phát hành e-CNY, trong khi các ngân hàng thương mại và tổ chức được ủy quyền đảm nhiệm việc phân phối tới người dân và doanh nghiệp. Mô hình này giúp Bắc Kinh tránh làm suy yếu vai trò của ngân hàng thương mại, đồng thời vẫn duy trì quyền kiểm soát trung tâm đối với hạ tầng tiền tệ số. Ở giai đoạn đầu, e-CNY được thiết kế tương tự tiền mặt: không trả lãi, không yêu cầu tài khoản ngân hàng truyền thống, ưu tiên tốc độ thanh toán và khả năng sử dụng ngay cả khi không có kết nối internet.
Theo: Financial Times, Reuters
