Tại huyện Binyang, thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, giữa khung cảnh những cánh đồng lúa, Bí thư huyện Liang Zhanfan đã đặt ra một mục tiêu đầy thách thức cho đội ngũ cán bộ của mình.

Vào ngày thứ Tư, 19/2, ông đã giao nhiệm vụ cho các cán bộ: "Hôm nay, tôi sẽ đưa ra một yêu cầu. Mỗi người phải cài đặt ít nhất hai ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)".
Các cán bộ được kỳ vọng sẽ tải xuống các ứng dụng như DeepSeek và Doubao, ứng dụng AI do ByteDance, công ty mẹ của TikTok, phát triển. Ông Liang Zhanfan cũng nhấn mạnh: "Nếu các anh chị có thể sử dụng nhiều hơn, hãy tiếp tục, nhưng ít nhất phải thành thạo hai ứng dụng", và dự đoán rằng AI sẽ làm thay đổi mọi thứ chỉ trong vòng sáu tháng.
Sự kiện này diễn ra chỉ một tháng sau ngày 20/1, khi DeepSeek, một startup được sáng lập bởi nhà quản lý quỹ đầu cơ Liang Wenfeng, công bố một mô hình AI được đào tạo với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với các công ty AI hàng đầu như OpenAI của Mỹ.
Việc ra mắt cuối năm 2022 đã gây xôn xao ở Trung Quốc, khiến quốc gia này nhận thấy sự chênh lệch công nghệ đáng kể so với Mỹ. Hiện tại, Trung Quốc đang bước vào “khoảnh khắc DeepSeek”.
Làn sóng hứng khởi này xuất hiện vào thời điểm quan trọng khi chính quyền trung ương đang nỗ lực khôi phục niềm tin vào nền kinh tế đang suy yếu. Các hộ gia đình, lo ngại về tương lai, đang chùn bước hoặc không có khả năng chi tiêu.
Sự xuất hiện của DeepSeek được xem là một dấu hiệu tích cực, chứng tỏ Trung Quốc đang nỗ lực mạnh mẽ để đuổi kịp trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Cơn sốt AI tại Trung Quốc không chỉ dừng lại ở DeepSeek. Từ đầu năm 2025, đất nước này đã chứng kiến sự bùng nổ của các mô hình AI nội địa, với sự tham gia của cả các startup như DeepSeek và các tập đoàn công nghệ khổng lồ như ByteDance, Alibaba, và Baidu.
DeepSeek, với các mô hình R1 và V3, đã gây bất ngờ lớn cho Silicon Valley khi đạt hiệu suất tương đương với những mô hình hàng đầu như của OpenAI, nhưng với chi phí thấp hơn nhiều – chỉ khoảng 5,6 triệu USD cho quá trình huấn luyện, so với hàng trăm triệu USD mà các công ty Mỹ chi ra. Thành công này phần lớn nhờ vào chiến lược sáng tạo của DeepSeek, ứng dụng các kỹ thuật tối ưu hóa như kiến trúc MLA (multi-head latent attention) và cấu trúc DeepSeekMoESparse, giúp giảm đáng kể nhu cầu tài nguyên tính toán.
ByteDance cũng không chịu thua kém. Vào cuối tháng 1/2025, công ty này đã ra mắt Doubao-1.5-Pro, một phiên bản nâng cấp của mô hình AI chủ lực, được quảng bá là vượt trội hơn trong một số khía cạnh như xử lý ngôn ngữ Trung Quốc và khả năng suy luận.
Với mức giá cực kỳ cạnh tranh – chỉ 9 nhân dân tệ cho mỗi triệu token – Doubao đã nhanh chóng thu hút được 60 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, trở thành một trong những chatbot phổ biến nhất tại Trung Quốc. Alibaba, với dòng mô hình Qwen-2.5, cùng các startup như Moonshot AI hay Zhipu cũng không ngừng phát hành các bản cập nhật, tạo nên một cuộc chạy đua đầy khốc liệt.
Chính phủ Trung Quốc coi AI là “lực lượng sản xuất chất lượng mới” nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong một cuộc họp gần đây, ông Tập Cận Bình đã dành sự quan tâm đặc biệt cho Liang Wenfeng, Nhà sáng lập DeepSeek, đặt ông bên cạnh các lãnh đạo doanh nghiệp lớn, gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự ủng hộ từ chính phủ. Các chính quyền địa phương, từ Quảng Tây đến Thâm Quyến, cũng đã bắt đầu tích hợp AI vào quản lý công, với các “công chức số” sử dụng công nghệ DeepSeek để xử lý giấy tờ và cung cấp dịch vụ công.
Sự phát triển của AI ở Trung Quốc còn được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ chiến lược mã nguồn mở. Khác với các công ty Mỹ như OpenAI giữ kín công nghệ, DeepSeek và Alibaba đã công khai nhiều mô hình của mình, thu hút sự chú ý toàn cầu và tạo cơ hội cho các nhà phát triển trên toàn thế giới đóng góp.
Điều này không chỉ giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng công nghệ mà còn thách thức sự thống trị của Mỹ, bất chấp các lệnh cấm xuất khẩu chip từ Washington. Thực tế, DeepSeek đã tích lũy được 10.000 chip Nvidia A100 trước khi lệnh cấm có hiệu lực vào năm 2023, điều này chứng tỏ khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của các công ty Trung Quốc.
Tuy nhiên, không phải ai cũng lạc quan. Một số nhà đầu tư cảnh báo rằng nhiều công ty AI Trung Quốc vẫn chưa tìm ra mô hình kinh doanh bền vững, và cuộc chiến giá cả khốc liệt có thể dẫn đến tình trạng “đốt tiền” giống như những gì các công ty công nghệ Mỹ đã trải qua trước đây. Dù vậy, với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, cơn sốt AI tại Trung Quốc có vẻ như chỉ mới bắt đầu. “Khoảnh khắc DeepSeek” không chỉ là bước ngoặt công nghệ, mà còn là biểu tượng cho tham vọng vươn lên dẫn đầu thế giới của Trung Quốc trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
