Hệ thống CHIEF1900, máy siêu trọng lực mạnh nhất thế giới, đã chính thức đi vào hoạt động tại Trung Quốc, mang đến bước tiến đột phá trong nghiên cứu kỹ thuật, môi trường và cơ sở hạ tầng với gia tốc 1.900 lần trọng lực Trái Đất.
CHIEF1900: Cột mốc quan trọng trong công nghệ siêu trọng lực
Tại Zhejiang University, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã kích hoạt thành công CHIEF1900, cỗ máy siêu trọng lực mạnh nhất thế giới, tạo ra gia tốc tương đương 1.900 lần trọng lực của Trái Đất, vượt qua mọi hệ thống đã được công bố trước đây.
CHIEF1900 là một phần trong tổ hợp nghiên cứu có tên Centrifugal Hypergravity and Interdisciplinary Experiment Facility (CHIEF), được xây dựng bởi Shanghai Electric Nuclear Power Group. Trước đó, Trung Quốc đã vận hành CHIEF1300, nhưng CHIEF1900 đã nhanh chóng phá vỡ kỷ lục về quy mô và khả năng.

CHIEF1900 đang được vận hành dưới lòng đất tại Zhejiang University, Trung Quốc
Máy siêu trọng lực là gì và ứng dụng của nó là gì?
Máy siêu trọng lực kiểu ly tâm là thiết bị nghiên cứu dùng để mô phỏng điều kiện trọng lực cực kỳ lớn bằng cách quay mẫu thử ở tốc độ rất cao. Nhờ đó, các nhà khoa học có thể nghiên cứu phản ứng của vật liệu, kết cấu xây dựng, đất đá, sinh học hay môi trường dưới áp lực lớn hơn nhiều so với điều kiện tự nhiên.
Các thí nghiệm này đặc biệt quan trọng trong nghiên cứu kỹ thuật địa chất, xây dựng hạ tầng quy mô lớn, sinh học và khoa học hành tinh. Chúng giúp trả lời những câu hỏi về độ bền của công trình, sự lan truyền chất ô nhiễm trong đất, hoặc cách các sinh vật thích ứng với môi trường có trọng lực khác biệt so với Trái Đất.

Nguyên lý hoạt động của máy siêu trọng lực
CHIEF1900: Sự khác biệt về quy mô và khả năng
Trong khi một máy giặt gia đình khi vắt chỉ tạo ra khoảng 2 g-tonne, thì CHIEF1900 đạt tới mức 1.900 g-tonne, mô phỏng lực hấp dẫn gần gấp hai nghìn lần so với Trái Đất. Trước khi CHIEF1900 đi vào hoạt động, kỷ lục thế giới thuộc về hệ thống ly tâm của Công binh Lục quân Mỹ tại Mississippi, với mức 1.200 g-tonne.
Để giảm thiểu rung chấn và đảm bảo độ chính xác, toàn bộ hệ thống CHIEF1900 được lắp đặt sâu khoảng 15 mét dưới lòng đất. Tổng mức đầu tư cho dự án này ước tính vào khoảng 285 triệu USD, và cơ sở này sẽ mở cửa cho các nhóm nghiên cứu quốc tế.
Khám phá khả năng nén không gian và thời gian trong nghiên cứu khoa học
Các nhà nghiên cứu mô tả máy siêu trọng lực như CHIEF1900 là công cụ giúp "nén không gian và thời gian". Thay vì phải chờ đợi hàng thập kỷ để theo dõi những biến đổi tự nhiên, họ có thể tái tạo lại các kịch bản tương tự chỉ trong vài giờ hoặc vài ngày.
Chẳng hạn, một mô hình đập cao 3 mét khi quay với tốc độ 100 g sẽ chịu áp lực tương đương với một con đập cao đến 300 mét trong điều kiện thực tế. Điều này giúp kiểm chứng độ bền của kết cấu, xác định rủi ro sụp đổ hoặc biến dạng chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.

CHIEF1900 mang lại trọng lực mạnh gấp 1.900 lần so với Trái Đất
Ứng dụng trong hạ tầng, môi trường và phát triển đô thị
CHIEF1900 mở ra những cơ hội nghiên cứu không giới hạn trong nhiều lĩnh vực. Các nhà khoa học có thể mô phỏng sự lan truyền của chất ô nhiễm trong đất suốt hàng nghìn năm, đánh giá tác động của các chuyến tàu cao tốc lên nền đất, hoặc kiểm tra độ bền và ổn định của các công trình hạ tầng lớn trong các điều kiện khắc nghiệt.
Các dữ liệu này mang lại giá trị thực tiễn trong việc quy hoạch đô thị, thiết kế các công trình giao thông, đê điều và các dự án kỹ thuật lớn, nơi mà mỗi sai sót đều có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Những thách thức kỹ thuật và giải pháp của CHIEF1900
Việc nâng cấp máy ly tâm lên quy mô như CHIEF1900 mang lại một loạt thách thức về điều khiển chuyển động, sự cân bằng cơ học và quản lý nhiệt. Khi hoạt động ở tốc độ cao, cánh tay quay tạo ra nhiệt lượng và ứng suất cơ học rất lớn.
Để khắc phục vấn đề này, nhóm kỹ sư đã phát triển một hệ thống kiểm soát nhiệt sử dụng môi trường chân không kết hợp với làm mát bằng chất lỏng và thông gió cưỡng bức. Chỉ cần một sai lệch nhỏ trong sự cân bằng hoặc rung động cũng có thể làm ảnh hưởng đến độ chính xác dữ liệu hoặc gây nguy hiểm cho thiết bị.

Hình ảnh thực tế của CHIEF1900
Tham vọng lâu dài của Trung Quốc trong nghiên cứu siêu trọng lực
Việc chuyển từ CHIEF1300 sang CHIEF1900 chỉ trong vài tháng cho thấy tốc độ phát triển nhanh chóng của Trung Quốc trong lĩnh vực nghiên cứu siêu trọng lực. Dự án CHIEF kỳ vọng sẽ biến Zhejiang University thành trung tâm nghiên cứu siêu trọng lực hàng đầu thế giới, thu hút các nhóm khoa học từ nhiều lĩnh vực như hàng không vũ trụ, môi trường và kỹ thuật đô thị.
CHIEF1900 không chỉ là một máy siêu trọng lực phá kỷ lục, mà còn là nền tảng nghiên cứu chiến lược, phản ánh tham vọng lâu dài của Trung Quốc trong khoa học cơ bản và công nghệ quy mô lớn.
