Buzz
Khởi nghiệp trong năm 2026 sẽ phải đối diện với những sự thay đổi lớn nào dưới sự ảnh hưởng của kỷ nguyên AI?
Theo tờ New York Times (NYT), thời kỳ mà danh hiệu "Kỳ lân" (Unicorn) trở nên hiếm hoi như chính cái tên của nó đã lùi vào quá khứ. Giới khởi nghiệp hiện nay đang chứng kiến sự nổi lên của một thế hệ mới: Soonicorn (kỳ lân dự bị), tức những công ty có giá trị từ 500 triệu USD đến dưới 1 tỷ USD, có thể trở thành kỳ lân bất kỳ lúc nào.
Thuật ngữ "Unicorn" do Aileen Lee, người sáng lập Cowboy Ventures, đưa ra vào năm 2013 để chỉ những startup tư nhân có giá trị vượt qua 1 tỷ USD. Vào thời điểm đó, đây quả là một giấc mơ xa vời.
Tuy nhiên, hiện nay trên toàn thế giới đã có hơn 1.000 công ty đạt được mức giá trị này. Các khái niệm về các "sinh vật huyền bí" trong giới kinh doanh cũng ngày càng phong phú hơn, bao gồm các thuật ngữ như Decacorn (trên 10 tỷ USD), Hectocorn (trên 100 tỷ USD) và giờ là Soonicorn (Soon-to-be-unicorns).
500 triệu USD
Theo Giáo sư Ilya A. Strebulaev từ Đại học Stanford, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tài chính và vốn mạo hiểm, số lượng Soonicorn tại Mỹ đã tăng mạnh so với cách đây một thập kỷ. Tính đến cuối năm ngoái, hơn 2.000 công ty đã đạt được mức định giá này.
Các Soonicorn thường là những doanh nghiệp được các quỹ đầu tư mạo hiểm (V.C) hỗ trợ, với định giá sau khi gọi vốn (post-money valuation) dao động từ 500 triệu đến 999 triệu USD.
Đây được xem là "vùng đệm" quan trọng, nơi các startup có thể chứng minh rằng mô hình kinh doanh của họ đã đủ trưởng thành để vươn lên trở thành những công ty tỷ đô.
Giáo sư Strebulaev cho rằng năm 2026 sẽ là một năm bùng nổ cho các Soonicorn. Nguyên nhân một phần đến từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), giúp giảm thiểu đáng kể những rào cản trong việc huy động vốn với định giá cao. Các nhà đầu tư đang đổ tiền mạnh vào các dự án mới, đến mức mà nhiều công ty mới thành lập, thậm chí còn chưa tròn một năm, đã có thể đạt mức định giá 500 triệu USD ngay từ những vòng gọi vốn đầu tiên.
Ngoài ra, dữ liệu nghiên cứu của Giáo sư Strebulaev cũng chỉ ra một sự thay đổi đáng chú ý trong tốc độ tăng trưởng. Trước năm 2015, một startup mất khoảng 6,5 năm để đạt được mức Unicorn.
Tuy nhiên, trong suốt thập kỷ qua, thời gian này đã rút ngắn còn chỉ khoảng 3,5 năm. Các công ty được hỗ trợ bởi vốn mạo hiểm đang tăng trưởng với tốc độ nhanh chóng nhờ vào nguồn vốn dồi dào và sự trợ giúp từ công nghệ.
Tuy nhiên, từ "Soon" (sắp sửa) trong cái tên Soonicorn không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự đảm bảo chắc chắn về tương lai. Soonicorn chỉ là một mô tả về trạng thái của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định, chứ không phải một lời tiên đoán.
Thực tế, một số Soonicorn có thể lựa chọn niêm yết công khai (IPO) với mức định giá thấp hơn kỳ vọng, một số khác có thể hài lòng với vị trí hiện tại, và không ít trong số đó sẽ thất bại, điều này là kịch bản thường xuyên xảy ra trong thế giới khởi nghiệp.
Xu hướng ẩn mình
Theo NYT, một xu hướng đáng chú ý hiện nay là các startup lớn có xu hướng kéo dài thời gian giữ lại hình thức công ty tư nhân. Thay vì vội vã thực hiện IPO để thu hồi vốn như cách đây hai thập kỷ, nhiều doanh nghiệp chọn tiếp tục phát triển trong "bóng tối" để tránh khỏi sự biến động và áp lực từ thị trường chứng khoán công khai.
Tuy nhiên, điều này có thể sẽ thay đổi vào năm 2026. Những "siêu kỳ lân" hay đúng hơn là các Hectocorn như Anthropic, OpenAI và SpaceX được cho là đang chuẩn bị cho các bước đi đầu tiên hướng tới IPO.
Sự thay đổi của những gã khổng lồ này chắc chắn sẽ tạo ra một tác động dây chuyền, thúc đẩy các Soonicorn phía sau tăng tốc để chiếm lĩnh những khoảng trống còn lại trong thị trường vốn mạo hiểm.
Giới khởi nghiệp trong năm 2026 sẽ không chỉ là sân chơi của những tên tuổi đã quen thuộc. Với tốc độ phát triển và loại bỏ nhanh chóng như hiện nay, những Soonicorn "nổi bật" nhất của năm có thể chính là những công ty chưa ra đời.
*Nguồn: NYT, Stanford Research, Fortune
