Giới chuyên gia Phố Wall cảnh báo Apple có thể đối mặt với 'thời khắc BlackBerry' - bước ngoặt định mệnh từng làm sụp đổ đế chế điện thoại một thời.
Còn ai nhớ BlackBerry ngày nay? Với thế hệ dưới 30 tuổi, cái tên này dễ bị nhầm lẫn với một loại quả mọng. Thực tế, hai thập kỷ trước, đây là dòng smartphone thống trị thị trường. Những năm 2000, bàn phím QWERTY và khả năng push email tức thì của BlackBerry từng là chuẩn mực công nghệ đáng mơ ước.
BlackBerry từng là biểu tượng thời thượng, tạo nên cơn sốt toàn cầu trước khi iPhone xuất hiện và thay đổi cục diện. Phải mất nhiều năm người dùng mới từ bỏ thương hiệu này để chuyển sang Apple - cái tên giờ đây đã quá quen thuộc.
Từng là niềm tự hào công nghệ Canada và nằm trong top những công ty giá trị nhất thế giới, BlackBerry chứng kiến cổ phiếu đạt đỉnh 140 USD năm 2008 trước khi sụp đổ thảm hại. Hiện tại, mỗi cổ phiếu chỉ còn 3,65 USD - mức giảm hơn 97% so với thời hoàng kim.

Nguyên nhân thất bại nằm ở mô hình kinh doanh quá thành công. Để cạnh tranh với iPhone, BlackBerry buộc phải từ bỏ công thức đang sinh lời khủng, chấp nhận rủi ro doanh thu sụt giảm. Với công ty đại chúng, việc chuyển hướng chiến lược đột ngột là bài toán cực kỳ khó khi cổ đông luôn đòi hỏi lợi nhuận ổn định.
BlackBerry cố bám trụ với chiến lược cũ quá lâu. Khi buộc phải thay đổi, thị trường đã hoàn toàn nghiện iPhone, và biệt danh 'CrackBerry' một thời chỉ còn là dĩ vãng.
Apple đã thống lĩnh thị trường di động một cách vượt trội. Cổ phiếu của họ bùng nổ hơn 30 lần kể từ năm 2008, đưa vốn hóa thị trường lên mức kỷ lục 3,33 nghìn tỷ USD hiện nay.
Nhưng một kỷ nguyên công nghệ mới đang lên ngôi. Sự bùng nổ của AI tạo sinh (Generative AI) đang làm rung chuyển ngành công nghiệp, khiến nhiều chuyên gia Phố Wall lo ngại Apple có thể phải đối mặt với 'thời khắc BlackBerry' của chính mình.
Dan Ives, chuyên gia phân tích tại Wedbush Securities, đã dùng cụm từ gây sốc này trong báo cáo mới nhất. Khác với phong cách lạc quan thường thấy, ông đưa ra cảnh báo thẳng thắn: Apple phải nhanh chóng đón đầu làn sóng AI nếu không muốn trở thành 'BlackBerry thế hệ mới'.
Trong khi các đối thủ như OpenAI, Microsoft, Google, Meta và Amazon đang dẫn đầu cuộc đua AI, Ives nhận định Apple dường như chỉ 'ngồi ngoài cuộc', thờ ơ quan sát thay vì tích cực tham gia.
Với hệ sinh thái khổng lồ gồm 2,4 tỷ thiết bị iOS và 1,5 tỷ iPhone đang hoạt động, Apple sở hữu lợi thế vô song. Nhưng theo Ives, họ đang đứng trước nguy cơ lãng phí tiềm năng này nếu không sớm công bố chiến lược AI đột phá.
Chuyên gia này đề xuất ba giải pháp then chốt giúp Apple tránh lặp lại số phận BlackBerry:
Mua lại Perplexity: Startup công cụ tìm kiếm AI này có thể là nền tảng nâng cấp Siri thế hệ mới. Ives đánh giá công nghệ của họ 'ấn tượng bậc nhất' và cho rằng thương vụ 30+ tỷ USD là khoản đầu tư xứng đáng cho tham vọng AI của Apple. (Đại diện Perplexity khẳng định họ 'không biết về bất kỳ đàm phán M&A nào').
Chiêu mộ nhân sự AI chất lượng cao: Ives nhận định Apple đang tụt hậu trong đổi mới, ví các sản phẩm gần đây như những phần phim cũ nhàm chán. Ông đề xuất bổ sung chuyên gia AI từ bên ngoài, chỉ trích ban lãnh đạo hiện tại, kể cả Tim Cook, đang thiếu tầm nhìn đột phá.
Đẩy mạnh liên kết với Google Gemini: Dù tồn tại rào cản pháp lý, Ives khẳng định Apple cần tích hợp sâu AI Gemini vào hệ sinh thái iPhone. Theo ông, OpenAI không phải lựa chọn chiến lược và Apple đang đứng trước nguy cơ bỏ lỡ thời cơ vàng.
Khi chính những fan cuồng Apple bắt đầu tỏ ra thất vọng với thương hiệu họ từng yêu mến, đó là hồi chuông cảnh tỉnh không thể bỏ qua.
Thông điệp then chốt: Apple phải chấm dứt thái độ thụ động và nhanh chóng trở thành người dẫn đầu trong cuộc đua AI thay vì chỉ đứng ngoài quan sát.
Theo: BI
