Google đang thử nghiệm một công nghệ đột phá có khả năng làm thay đổi hoàn toàn phương thức truyền tải Internet: sử dụng tia laser để gửi dữ liệu qua không khí thay vì phụ thuộc vào cáp quang, sóng vô tuyến hay hệ thống vệ tinh.
Dự án Taara, được phát triển bởi X – phòng thí nghiệm 'điên rồ' của Google, đã đạt được bước tiến đáng kể khi thu nhỏ thiết bị thu phát từ kích thước cồng kềnh như đèn giao thông xuống chỉ còn một con chip quang học nhỏ gọn 13mm.
Internet truyền qua tia laser: Liệu có thể thay thế cáp quang?
Taara là nỗ lực của Google nhằm tìm kiếm một giải pháp thay thế cho cáp quang, vốn được xem là tiêu chuẩn vàng cho Internet tốc độ cao nhưng lại có chi phí cao và khó triển khai ở nhiều khu vực. Mahesh Krishnaswamy, tổng giám đốc dự án Taara, chia sẻ:
"Cáp quang tuy nhanh nhưng không phải lúc nào cũng khả thi do chi phí đắt đỏ, địa hình phức tạp hoặc khó khăn trong triển khai thực tế. Đó chính là lý do Taara ra đời."
Trước đây, Taara sử dụng các trạm phát tín hiệu có kích thước lên đến 2.5 feet (~76cm), được lắp đặt trên các tháp viễn thông và có khả năng truyền dữ liệu lên đến 20 Gbps trong phạm vi tối đa 20km. Tuy nhiên, hệ thống cũ đòi hỏi gương và cảm biến tự cân chỉnh, khiến thiết bị trở nên cồng kềnh và khó triển khai.

Hiện tại, Google đã tạo ra con chip Taara – một thiết bị chỉ nhỏ bằng móng tay nhưng có khả năng truyền tải dữ liệu lên đến 10 Gbps trong phạm vi 1km, nhờ vào hệ thống cân chỉnh hoàn toàn dựa trên phần mềm.
Google không chỉ 'mượn' chữ X từ Elon Musk mà còn đang nuôi tham vọng cạnh tranh trực tiếp với Starlink – dịch vụ Internet vệ tinh của SpaceX.
Mặc dù Starlink có ưu thế ở các vùng sâu vùng xa, Taara lại tỏ ra vượt trội hơn ở các khu đô thị đông đúc, nơi tín hiệu vệ tinh thường bị hạn chế tốc độ và dễ bị nhiễu. Hơn nữa, hệ thống này còn có chi phí thấp hơn, giúp mang Internet đến những nơi khó triển khai 5G hoặc gặp sự cố đứt cáp quang, như các đảo ở Caribbean, các khu đô thị đông đúc tại Ấn Độ, hay những vùng có hạ tầng Internet yếu kém.
Tuy nhiên, Taara cũng không tránh khỏi những nhược điểm. Bất kỳ vật cản nào – từ sương mù, chim bay qua hay mưa lớn – đều có thể làm gián đoạn tín hiệu, điều mà cáp quang hay Starlink không gặp phải.
Dự án Taara đang lên kế hoạch mở rộng phạm vi hoạt động của chip quang học bằng cách tích hợp hàng ngàn bộ phát laser để tăng cường công suất và mở rộng phạm vi truyền tải.
Tuy nhiên, Google có một 'truyền thống' không mấy tốt đẹp: khai tử các dự án đầy tiềm năng quá sớm. Trong khi một số dự án như Waymo (xe tự lái) vẫn tiếp tục phát triển, những dự án từng gây tiếng vang như Google Stadia đã bị đóng cửa chỉ sau vài năm.
Liệu Taara có thể tồn tại và trở thành một bước đột phá mới trong ngành viễn thông, hay sẽ sớm bị Google 'khai tử' như nhiều ý tưởng táo bạo khác? Câu trả lời vẫn còn nằm ở phía trước.
