Một thách thức lớn trong lĩnh vực năng lượng đang đòi hỏi sự giải quyết kịp thời.
Dự án NH1 của công ty Normandie Hydroliennes, chuyên phát triển năng lượng thủy triều tại Pháp, đã nhận được tài trợ 31,3 triệu euro (tương đương 870 tỷ đồng) từ Quỹ Đổi mới thuộc Liên minh Châu Âu vào năm 2023. Quỹ này hỗ trợ các công nghệ giảm lượng khí thải carbon.
Khoản đầu tư này sẽ thúc đẩy các dự án thí điểm thương mại đầu tiên về năng lượng thủy triều tại Pháp, góp phần phát triển năng lượng tái tạo trên biển. Dự án NH1 dự kiến lắp đặt bốn tua bin trục ngang tại Normandy, với mục tiêu cung cấp khoảng 34 GWh mỗi năm cho lưới điện quốc gia Pháp vào năm 2028.
Thúc đẩy phát triển năng lượng thủy triều
NH1 là một trong 85 dự án “Zero-Net” được nhận tài trợ từ tổng số 4,8 tỷ euro. Các dự án được lựa chọn dựa trên tiềm năng giảm khí thải nhà kính, tính sáng tạo, khả năng thành công, mở rộng và tính khả thi về kinh tế.
Đặt tại Alderney Race, NH1 sẽ sử dụng bốn tua-bin AR3000 với công suất 3MW, sản xuất 33,9 GWh mỗi năm—đủ để cấp điện cho 15.000 hộ gia đình. Dự kiến dự án sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2027. Thành công của NH1 sẽ chứng minh tiềm năng to lớn của năng lượng thủy triều như một nguồn năng lượng tái tạo đáng tin cậy.
NH1 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình chuyển đổi sang năng lượng sạch của Pháp.

Các tua-bin AR3000 do Proteus Marine Renewables phát triển được coi là mạnh mẽ nhất thế giới và có tính cạnh tranh cao về chi phí sản xuất điện. Normandie Hydroliennes nhấn mạnh rằng, với việc sản xuất tại Pháp và lắp ráp tại xưởng Efinor ở Cherbourg, dự án thể hiện năng lực chuyên môn địa phương. Trong đó, 80% giá trị dự án đến từ các nhà cung cấp Pháp. Dự án NH1 dự kiến tạo ra khoảng 400 việc làm trực tiếp và gián tiếp.
Theo công ty, sự công nhận từ EU củng cố tính khả thi và sức hút đầu tư của năng lượng thủy triều, đồng thời thúc đẩy ngành năng lượng tái tạo của Pháp hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững năm 2030.
Giải pháp thay thế hoàn hảo
Biến đổi khí hậu vẫn là thách thức lớn nhất mà thế hệ hiện tại phải đối mặt. Để ứng phó, Châu Âu và Pháp đã đề ra các mục tiêu đầy tham vọng vào năm 2030 nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sinh thái và năng lượng, đồng thời giảm đáng kể lượng khí thải carbon.
Trong bối cảnh này, năng lượng tái tạo đóng vai trò thiết yếu. Mặc dù năng lượng mặt trời và gió đã giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, nhưng tính bất ổn của khí hậu làm nổi bật nhu cầu về các nguồn năng lượng tái tạo đáng tin cậy hơn. Năng lượng thủy triều, sử dụng lực hấp dẫn của mặt trăng để tạo ra các dòng hải lưu ổn định, chính là giải pháp thay thế lý tưởng.
Theo Ocean Energy Europe, năng lượng thủy triều là yếu tố không thể thiếu trong quá trình chuyển đổi năng lượng tái tạo của Pháp. Đến năm 2030, chi phí sản xuất dự kiến sẽ ngang bằng với năng lượng gió nổi. Tua bin thủy triều không chỉ thân thiện với môi trường mà còn ít tác động đến hệ sinh thái biển và dễ dàng tái chế khi hết vòng đời.
Các trang trại thủy triều hoàn toàn nằm dưới mặt nước, không gây ra bất kỳ sự xáo trộn nào về thị giác hay âm thanh, khác biệt hoàn toàn so với các nguồn năng lượng tái tạo khác. Bên cạnh lợi ích bảo vệ môi trường, ngành công nghiệp này còn góp phần củng cố nền kinh tế địa phương, đặc biệt hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đến năm 2030, ngành năng lượng thủy triều của Pháp dự kiến sẽ tạo ra 6.000 việc làm mới, thúc đẩy kinh tế địa phương và tăng cường sự độc lập năng lượng của quốc gia.

Liệu Việt Nam có thể áp dụng mô hình này?
Việt Nam sở hữu đường bờ biển dài hơn 3.200 km cùng 2.773 đảo ven bờ, chưa kể đến các đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đây là những khu vực giàu tiềm năng về năng lượng tái tạo.
Theo Thông tấn xã Việt Nam, nhược điểm của năng lượng thủy triều là yêu cầu đầu tư lớn cho thiết bị và xây dựng, đồng thời làm thay đổi điều kiện tự nhiên trên diện rộng.
Ngoài ra, mô hình này chỉ hoạt động trong thời gian ngắn khi thủy triều lên xuống, và rất ít nơi trên thế giới có địa hình phù hợp để phát triển hiệu quả nguồn năng lượng này. Tại Việt Nam, tiềm năng năng lượng thủy triều không quá lớn, chỉ đạt khoảng 4GW ở vùng biển ven bờ Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, khu vực tiềm năng lớn chưa được khai phá là vùng biển ven bờ Quảng Ninh – Hải Phòng, đặc biệt là Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long, nơi có biên độ thủy triều cao (>4m) và nhiều đảo có thể đóng vai trò làm đê chắn cho các bể chứa nước.
Tại hội thảo trực tuyến của Vietnam Ocean Energy Alliance năm 2021, Tiến sĩ Trần Thanh Toàn, nghiên cứu viên tại Phòng thí nghiệm Năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL), nhấn mạnh rằng tiềm năng năng lượng biển của Việt Nam là “cực kỳ lớn”. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu nghiên cứu và cần tìm ra công nghệ phù hợp để khai thác hiệu quả.
