Buzz
Thực tế, 10.000 Bitcoin dùng để đổi lấy pizza chỉ là phần nhỏ so với tổng số bitcoin mà Hanyecz từng bỏ ra cho món ăn này; nếu giữ đến hiện tại, giá trị của chúng đã lên tới hàng tỷ USD.
Câu chuyện về Laszlo Hanyecz và thương vụ pizza bằng Bitcoin đã in đậm trong ký ức cộng đồng mạng với danh xưng “giao dịch mua hàng trong thế giới thực đầu tiên” bằng Bitcoin, hiện được ước tính trị giá gần 700 triệu USD.
Ít ai biết rằng trong năm tiếp theo, ông Hanyecz đã tiêu gần 100.000 BTC — nhiều gấp gần 10 lần số Bitcoin của thương vụ pizza ban đầu. Và có thể, ông làm vậy như một cách bù đắp cho đóng góp còn lớn lao hơn của mình đối với Bitcoin trong những ngày đầu sơ khai.
Laszlo Hanyecz, người được biết đến với việc chi 10.000 BTC để mua 2 miếng pizza
Đóng góp mang tính bước ngoặt nhất của ông Hanyecz là phát hiện ra khả năng đào Bitcoin bằng GPU máy tính. Trước đó, cộng đồng chủ yếu sử dụng CPU để khai thác. Do GPU vượt trội hơn CPU theo cấp số nhân trong tác vụ này, cải tiến ấy đã đẩy tốc độ đào Bitcoin tăng nhanh hơn nhiều so với dự tính ban đầu của Satoshi.
Phát hiện này đã thổi bùng cơn sốt vàng kỹ thuật số đầu tiên của Bitcoin. Tổng hashrate của mạng lưới tăng vọt 130.000% vào cuối năm đó, và lần đầu tiên trong lịch sử, các thợ đào bắt đầu dựng lên những trang trại khai thác quy mô nhỏ.
Những cấu hình tự lắp ráp ấy – từng được đặt chen chúc dưới tầng hầm, trên gác mái, trong gara hay nhà kho – đã trở thành hình mẫu sơ khai cho các trang trại đào Bitcoin quy mô công nghiệp hiện đang chi phối toàn bộ mạng Bitcoin.
Việc Hanyecz phát triển phương pháp đào Bitcoin bằng GPU đã đẩy tốc độ khai thác tăng vọt lên một tầm cao mới
Sáng kiến của ông Hanyecz có sức ảnh hưởng lớn đến mức khiến chính Satoshi Nakamoto phải nhắn tin riêng trao đổi. Và rất có thể chính cuộc đối thoại ấy đã gieo mầm cho thương vụ mua Pizza nổi tiếng sau này của ông.
"Một điểm hấp dẫn lớn đối với người dùng mới là bất kỳ ai có máy tính đều có thể tạo ra một số đồng Bitcoin miễn phí," Satoshi viết cho ông Hanyecz. "GPU sẽ giới hạn sớm động lực này chỉ cho những người có phần cứng GPU cao cấp. Không thể tránh khỏi việc các cụm tính toán GPU cuối cùng sẽ chiếm hết tất cả các đồng Bitcoin được tạo ra, nhưng tôi không muốn đẩy nhanh ngày đó."
Trong cuộc trò chuyện với Bitcoin Magazine năm 2019, ông Hanyecz thừa nhận rằng ông "đã ngừng quảng bá đào GPU sau đó." Ông kể lại: "Tôi nghĩ, 'Trời, tôi cảm thấy như mình đã làm hỏng dự án của anh. Xin lỗi anh.' Ông ấy lo lắng rằng một số người có thể nản lòng vì họ không thể đào được một block bằng CPU," ông Hanyecz chia sẻ.
Có thể chính cuộc trao đổi ấy đã thôi thúc ông Hanyecz đưa ra lời đề nghị 10.000 BTC để đổi lấy hai chiếc pizza lớn của Papa John's vào ngày định mệnh tháng 5 cách đây 15 năm. Thực tế, sau sự kiện đó, ông vẫn tiếp tục sử dụng Bitcoin cho nhiều giao dịch khác. Trong buổi phỏng vấn năm 2019, ông tiết lộ rằng riêng trong năm tiếp theo, ông đã chi tiêu gần 100.000 BTC.
Như một cách chuộc lỗi, Hanyecz đã dùng phần lớn số Bitcoin mình đào được để đổi lấy những chiếc pizza
"Tôi đã tiêu (tất cả Bitcoin của mình) vào pizza từ lâu rồi," ông Hanyecz chia sẻ trong một bài đăng trên Bitcointalk vào tháng 2 năm 2014. "Ngoài chút tiền lẻ chỉ còn một chữ số, tôi đã dùng hết toàn bộ số tôi đào được. Như mọi người đều biết, độ khó tăng dần để thích ứng với sức mạnh băm, nên đến một lúc nào đó việc đào không còn xứng đáng với tôi nữa."
Dựa trên một địa chỉ Bitcoin mà ông Hanyecz công bố trong bài đăng Bitcointalk đầu tiên, từ tháng 4 đến tháng 11 năm 2010, ông đã nhận và chi tổng cộng 81.432 BTC qua địa chỉ này. Nếu tính theo mức giá 67.000 USD của BTC hiện tại, con số đó tương đương gần 5,5 tỷ USD.
Không có phương thức nào xác thực liệu toàn bộ số Bitcoin ấy có thực sự được ông Hanyecz dùng để mua pizza, trao đổi hàng hóa khác hay đơn giản là gửi tặng cho những thành viên mới trên Bitcointalk.
Tuy vậy, trong chủ đề gốc về thương vụ pizza, ông từng nói đây là một "đề nghị mở." Đến tháng 8, ông rút lại và viết: "Tôi không còn đủ khả năng để tiếp tục làm vậy vì tôi không thể tạo ra hàng nghìn bitcoin mỗi ngày nữa. Cảm ơn tất cả những ai đã mua pizza cho tôi."
Nhiều người hẳn sẽ day dứt suốt đời khi biết mình đã đánh đổi hàng tỷ USD chỉ để lấy vài chiếc pizza, nhưng với Hanyecz, ông dường như hoàn toàn bình thản. Trong cách nhìn của ông, đó chỉ đơn giản là việc chuyển hóa điện năng và sức mạnh tính toán thành một bữa tối giản dị mà không phải trả giá điều gì.
"Ý tôi là, tôi đã lập trình thứ này, đã đào Bitcoin và hôm đó tôi có cảm giác như mình đang chiến thắng internet. Tôi có pizza nhờ đóng góp cho một dự án mã nguồn mở. Thông thường, sở thích tiêu tốn thời gian và tiền bạc, nhưng trong trường hợp này, sở thích của tôi lại mang về cho tôi bữa tối," ông Hanyecz chia sẻ.
Hiện tại, số dư ví của ông chỉ còn 0,00018 BTC (khoảng 12 USD), trong khi tổng lượng giao dịch từng thực hiện đã lên tới 162.864 BTC (tương đương 10,7 tỷ USD theo giá hiện nay). Dẫu vậy, việc ông vẫn giữ được sự lạc quan quả thực là điều hiếm thấy.
