Hệ thống đạt quy mô chưa từng có khi tích hợp 960 chip xử lý, vượt xa mọi công nghệ trước đây.
Trong bước đột phá ấn tượng trong lĩnh vực AI, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã giới thiệu siêu máy tính mô phỏng não người lớn nhất hành tinh - 'Darwin Monkey'. Đây không chỉ là thành tựu công nghệ mà còn khẳng định vị thế của Trung Quốc trong cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo lấy cảm hứng từ sinh học.
Theo SCMP, Darwin Monkey có thể mô phỏng hơn 2 tỷ tế bào thần kinh nhân tạo cùng 100 tỷ khớp nối, tương đương hệ thần kinh của loài khỉ và tiến gần đến cấu trúc não người.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Chiết Giang đã phát triển hệ thống này dựa trên nền tảng chip Darwin 3 - mỗi chip xử lý được 2,35 triệu neuron và hàng trăm triệu synapse. Việc kết hợp 960 chip đã tạo nên hệ thống có quy mô chưa từng thấy.
Khác với siêu máy tính truyền thống, Darwin Monkey thuộc nhóm máy tính mô phỏng não bộ, hoạt động dựa trên tín hiệu xung thần kinh tương tự não người. Công nghệ này giúp tăng hiệu suất xử lý song song, khả năng tự học và tiết kiệm năng lượng đáng kể.
Đáng ngạc nhiên là hệ thống với 2 tỷ neuron này chỉ tiêu thụ khoảng 2.000W - tương đương thiết bị gia dụng, trong khi siêu máy tính thông thường cần đến hàng MW. Sự tiết kiệm năng lượng này mở ra triển vọng ứng dụng rộng rãi công nghệ mô phỏng não bộ trong tương lai.

Darwin Monkey không đơn thuần là thành tựu phần cứng, mà còn đại diện cho chiến lược phát triển AI theo hướng mô phỏng não bộ của Trung Quốc - một lối đi khác biệt so với xu hướng deep learning phổ biến ở phương Tây. Trong khi các tập đoàn công nghệ lớn tập trung vào mô hình ngôn ngữ, Trung Quốc lại hướng đến những hệ thống có khả năng bắt chước cơ chế hoạt động của não người.
Cuộc đua công nghệ này không chỉ xoay quanh tốc độ xử lý hay dung lượng lưu trữ, mà còn là sự cạnh tranh về phương pháp tiếp cận. Khác với AI truyền thống cần lượng dữ liệu khổng lồ, hệ thống mô phỏng thần kinh có thể học hỏi nhanh chóng chỉ qua vài lần tiếp xúc, tương tự cách con người tiếp thu kiến thức mới.
Darwin Monkey đã vượt xa thành tựu của Intel với chip neuromorphic Loihi và hệ thống Hala Point. Trong khi các sản phẩm của Intel mới đạt vài trăm triệu neuron, Darwin Monkey đã phá vỡ kỷ lục với 2 tỷ neuron, đặt ra tiêu chuẩn mới cho ngành công nghiệp này.
Hệ thống này không chỉ ấn tượng về quy mô mà còn mang tính mở trong chiến lược phát triển. Đại học Chiết Giang cho biết sẽ chia sẻ một phần mã nguồn với cộng đồng nghiên cứu quốc tế, thúc đẩy hợp tác đa ngành từ y học đến robotics. Họ kỳ vọng biến Darwin Monkey thành nền tảng kết nối các trung tâm AI hàng đầu thế giới.

Trước bối cảnh Mỹ siết chặt xuất khẩu công nghệ cao, việc tự chủ phát triển chip Darwin 3 là thành công lớn của Trung Quốc. Toàn bộ từ thiết kế đến sản xuất đều được thực hiện trong nước, giảm phụ thuộc vào các đối tác nước ngoài như TSMC hay Samsung.
Dù đạt được bước tiến lớn khi mô phỏng não khỉ, con đường đến với hệ thống tương đương não người (86 tỷ neuron) vẫn còn dài. Các nhà khoa học không chỉ đối mặt với thách thức về phần cứng mà còn phải giải quyết những vấn đề phức tạp về sinh học thần kinh.
Vấn đề đạo đức và an toàn công nghệ cũng trở nên cấp thiết khi máy tính có khả năng mô phỏng não bộ ở mức độ sâu. Những câu hỏi về ý thức nhân tạo, quyền của hệ thống máy và nguy cơ lạm dụng công nghệ cần được xem xét nghiêm túc.
Darwin Monkey đánh dấu một cột mốc quan trọng không chỉ với Trung Quốc mà còn với toàn nhân loại trong hành trình tái tạo bộ não người bằng công nghệ. Trong khi AI truyền thống dựa vào logic và big data, AI sinh học hướng tới mô phỏng khả năng thích nghi của con người - và Darwin Monkey chính là minh chứng cho thấy kỷ nguyên này đã chính thức bắt đầu.
Nguồn: SCMP
