VinFuture đã trải qua 5 năm đồng hành cùng những câu chuyện khoa học vĩ đại, những phát kiến có thể thay đổi cả thế giới, và mang những câu chuyện đó đến Việt Nam!

GS. Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture, chia sẻ rằng từ một ý tưởng đầy tham vọng cách đây 5 năm, VinFuture đã trở thành biểu tượng của niềm tin vào sức mạnh của khoa học phục vụ nhân loại. Ông nhìn nhận việc đồng hành cùng VinFuture không chỉ là một sứ mệnh, mà còn là nguồn cảm hứng để tìm kiếm và tôn vinh những công trình có thể thay đổi cuộc sống con người.

VinFuture là giải thưởng tự do, táo bạo và luôn tiên phong

- Ông đánh giá thế nào về vị thế hiện tại của Giải thưởng VinFuture, khi đã trực tiếp chứng kiến hành trình 5 năm qua?

- Phản hồi từ các đồng nghiệp mà tôi nhận được đều rất tích cực. Ban đầu, không ít người nghi ngờ liệu một giải thưởng mới như VinFuture có thể vươn tầm quốc tế. Nhưng giờ đây, danh sách các nhà khoa học đoạt giải đã chứng minh cho điều đó.

Chúng ta đã cùng trải qua bốn mùa giải, và gương mặt đoạt giải mùa thứ năm sẽ được công bố vào cuối năm nay. Tôi tin rằng mỗi người chiến thắng đều nhận được sự công nhận và đánh giá cao từ cộng đồng khoa học toàn cầu.

- Nếu phải chọn một từ để mô tả hành trình 5 năm của VinFuture, ông sẽ chọn từ nào?

- Tích cực! Trong một thế giới đầy thử thách, chúng ta đôi khi dễ rơi vào bi quan, quá chú trọng vào những điều chưa hoàn hảo. Tuy nhiên, VinFuture lại khác biệt - giải thưởng này tôn vinh những điều đúng đắn và động viên những nỗ lực làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.

Giải thưởng không giới hạn trong bất kỳ lĩnh vực cụ thể nào, từ Hóa học đến Vật lý học, mà mở rộng ra mọi lĩnh vực có thể mang lại lợi ích cho nhân loại.

Chúng tôi có tự do trong việc giải thích tầm nhìn của các nhà sáng lập. Đồng thời, tiêu chí của giải thưởng cũng rất rộng, cho phép khám phá những lĩnh vực có thể sẽ được công nhận rộng rãi trong tương lai.

Tôi rất trân trọng tinh thần “trao giải ngay khi sự ghi nhận khác còn chưa kịp đến” – một sự táo bạo hiếm thấy. Và chính điều này giúp VinFuture luôn dẫn đầu thời đại.

- Kể từ mùa giải đầu tiên cho đến nay, Hội đồng Giải thưởng VinFuture đã quy tụ rất nhiều nhà khoa học xuất sắc. Điều gì khiến ông ấn tượng nhất?

- Điều khiến tôi ấn tượng nhất chính là tinh thần học hỏi không ngừng. Mỗi thành viên trong Hội đồng đều có chuyên môn khác nhau, nhưng tất cả đều có chung một niềm khao khát tìm hiểu và trân trọng tri thức.

Mỗi cuộc họp là một hành trình tìm kiếm và khám phá. Chúng tôi học hỏi từ các đề cử và từ quá trình nghiên cứu sâu về những công trình được đề xuất.

Những cuộc thảo luận luôn đầy sôi nổi, thậm chí có lúc tranh cãi. Tuy nhiên, tất cả chúng tôi đều hướng đến một mục tiêu chung: thực sự hiểu được ảnh hưởng của từng công trình, để từ đó có thể đưa ra sự lựa chọn công bằng và vinh danh những công trình xứng đáng. Chúng tôi đặt ra những câu hỏi khó cho nhau, phân tích từng chi tiết, và sự đồng thuận luôn đến một cách tự nhiên.

Hội đồng Giải thưởng VinFuture tập hợp nhiều nhà khoa học hàng đầu từ các lĩnh vực khác nhau, nhưng đều có chung một mục tiêu: vinh danh những công trình có ảnh hưởng tích cực đến cuộc sống của hàng triệu người. Ảnh: VFP

“Người Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những điều vĩ đại ”

- VinFuture được thành lập trong thời kỳ đại dịch COVID-19 - một giai đoạn đầy biến động. Vậy trong bối cảnh đó, Giải thưởng có ý nghĩa gì đối với cộng đồng khoa học và đối với cá nhân ông?

- Đại dịch là lời cảnh tỉnh rằng thế giới cần phải hợp tác chặt chẽ. COVID-19 đã lan rộng trên toàn cầu, vì vậy, giải pháp cần phải mang tính toàn cầu. Việc VinFuture ra đời vào thời điểm đó mang một ý nghĩa đặc biệt: vinh danh những nỗ lực đem lại những thay đổi tích cực cho nhân loại.

Giải thưởng chính đầu tiên sau đó đã được trao cho các nhà khoa học, những người sau này cũng nhận giải Nobel, nhờ vào công trình phát triển công nghệ vaccine mRNA. Khoảnh khắc họ có mặt tại Việt Nam vào tháng 1/2022, khi dịch bệnh khiến cả thế giới gần như bị phong tỏa, thực sự là một sự kiện đặc biệt. Gặp gỡ những người đã cứu sống hàng triệu sinh mạng, ngay trong tâm dịch, là một trải nghiệm không thể nào quên.

Ngay trong buổi lễ trao giải, tôi cảm nhận như thể đó là khoảnh khắc mà cả thế giới tụ hội, lan tỏa hy vọng và mở ra những cơ hội mới. Và việc khoảnh khắc đó diễn ra ngay tại Hà Nội, như là biểu tượng đại diện cho toàn cầu, càng làm tăng thêm ý nghĩa của nó.

- Theo giáo sư, Giải thưởng VinFuture đang đảm nhận vai trò gì đối với riêng Việt Nam?

- Tôi nhận thấy Việt Nam là một quốc gia rất chủ động trong việc tận dụng các cơ hội mà khoa học và công nghệ mang lại cho xã hội, kinh tế, giáo dục và việc làm. Việc có cơ hội gặp gỡ các nhà khoa học nhận giải VinFuture chính là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, giúp giới nghiên cứu và thế hệ trẻ Việt Nam tin tưởng vào khả năng của chính mình.

Tuần lễ trao giải tại Hà Nội luôn là một minh chứng rõ ràng cho điều đó. Chúng ta đã đưa những câu chuyện vĩ đại, có khả năng thay đổi cả thế giới, đến Việt Nam. Rất nhiều cuộc trò chuyện và thảo luận sôi nổi đã diễn ra, thu hút đông đảo người dân, không chỉ riêng các nhà nghiên cứu. Đó chính là lúc khoa học thực sự trở thành một phần của đời sống xã hội.

Tôi cũng cảm nhận rất rõ khát vọng biến những điều tốt đẹp thành hiện thực tại Việt Nam. Tôi tin rằng, khi tiếp xúc trực tiếp với những người đã tạo ra những thay đổi từ khắp nơi trên thế giới, sẽ thắp lên niềm tin mạnh mẽ rằng người Việt Nam hoàn toàn có thể làm nên những điều vĩ đại.

– Xin trân trọng cảm ơn Giáo sư!