Khởi nguồn từ VinMotion, giấc mơ robot 'Made in Vietnam' đang dần hình thành và trở nên khả thi.
Vào đầu năm 2025, Tập đoàn Vingroup chính thức thành lập VinMotion với vốn điều lệ lên đến 1.000 tỷ đồng, mở ra một chặng đường mới trong chiến lược phát triển công nghệ cao. Với 51% cổ phần thuộc Vingroup và phần còn lại do tỷ phú Phạm Nhật Vượng cùng hai người con nắm giữ, VinMotion nhận nhiệm vụ tiên phong trong việc thiết kế, thử nghiệm và phát triển các thế hệ robot hình người đa năng đầu tiên mang thương hiệu 'Made in Vietnam'.
Chỉ trong vòng 3 tháng tập trung phát triển, VinMotion đã đạt được một bước ngoặt quan trọng: giới thiệu nguyên mẫu robot hình người đầu tiên do chính các kỹ sư Việt Nam thiết kế và chế tạo. Đây là một cột mốc quan trọng trong hành trình đưa trí tuệ nhân tạo và tự động hóa Việt Nam bắt kịp các cường quốc công nghệ trên thế giới.
Robot hình người là gì và tại sao chúng lại đặc biệt?
Theo định nghĩa, robot hình người (humanoid robot) là những cỗ máy có hình dáng và khả năng vận động giống hệt con người. Chúng sử dụng cảm biến, bộ truyền động (actuators) và các hệ thống AI tích hợp để học hỏi và thực hiện các tác vụ. Điểm đặc biệt của loại robot này là khả năng tương thích với môi trường được thiết kế cho con người mà không cần phải thay đổi kết cấu hạ tầng hay dây chuyền sản xuất.
Robot hình người được huấn luyện trong môi trường mô phỏng thông qua các phương pháp học tăng cường (reinforcement learning) và học bắt chước (imitation learning), cho phép chúng tự cảm nhận không gian, lên kế hoạch di chuyển và thực hiện các động tác một cách chính xác và linh hoạt.
Trên toàn cầu, nhiều tập đoàn và startup công nghệ đang dồn vốn đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực robot hình người. Một trong những cái tên đáng chú ý là Tesla với dự án robot Optimus, trong đó hai nguyên mẫu đầu tiên đã được thử nghiệm tại nhà máy từ tháng 6/2024. Elon Musk cho biết công ty dự định triển khai khoảng 1.000–2.000 robot phục vụ công tác nội bộ trước khi đưa ra thị trường vào cuối năm 2025.
Tại châu Âu, BMW đã hợp tác với Figure AI để thử nghiệm robot Figure 02 tại nhà máy Spartanburg (Mỹ). Trong đợt thử nghiệm kéo dài hai tuần, robot này đã hoàn thành nhiệm vụ lắp ráp các tấm kim loại vào khung xe – một công đoạn đòi hỏi sự chính xác và sức lực phù hợp, giúp giảm thiểu rủi ro cho công nhân.
Trung Quốc cũng không chịu đứng ngoài cuộc đua này. Các công ty như UBTech Robotics và Shanghai Kepler Exploration Robotics đang giới thiệu các mẫu robot dành riêng cho các nhà máy xe điện như NIO, BYD và Zeekr. Trong đó, UBTech Walker S đã được thử nghiệm trong quy trình lắp ráp pin và khung gầm, cho thấy khả năng thay thế lao động phổ thông và nâng cao độ chính xác trong lắp ráp công nghiệp.
Mặc dù các dự án này vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm, những kết quả bước đầu đã chứng minh rằng robot hình người có thể cải thiện đáng kể sự ổn định trong quy trình sản xuất, giảm thiểu sai sót và bảo vệ sức khỏe của công nhân.
Ứng dụng hiện tại và triển vọng lâu dài của robot hình người
Trong tương lai gần, robot hình người sẽ trở thành 'công nhân đa năng' tại các nhà máy. Khác với robot công nghiệp truyền thống chỉ thực hiện một công việc cố định, robot hình người có khả năng đảm nhận nhiều nhiệm vụ cùng lúc: từ vận chuyển vật liệu, lắp ráp chi tiết, đến kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Tại Việt Nam, VinFast được xem là đơn vị tiên phong trong việc ứng dụng robot VinMotion. Với tiềm lực sản xuất lớn và tham vọng vươn ra thế giới, VinFast là môi trường lý tưởng để thử nghiệm và tối ưu hóa các thế hệ robot đầu tiên.

Trong tương lai dài hạn, robot hình người có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như kho vận, chăm sóc khách hàng, y tế, và thậm chí là trợ lý gia đình, tham gia vào các công việc đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng thích nghi với môi trường sống của con người.
Sự xuất hiện của robot hình người đầu tiên 'Made in Vietnam' chính thức đánh dấu một cột mốc quan trọng, cho thấy Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên công nghệ đầy triển vọng. Nếu tiếp tục duy trì đà phát triển mạnh mẽ, VinMotion có thể trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu trong khu vực.
Hiện tại, VinMotion đang tích cực tìm kiếm kỹ sư và chuyên gia AI để mở rộng đội ngũ, điều này cho thấy cuộc cách mạng robot hình người tại Việt Nam mới chỉ vừa bắt đầu.
