YouTube đang âm thầm sử dụng trí tuệ nhân tạo để chỉnh sửa video mà không thông báo cho người dùng.

TP - YouTube đang áp dụng công nghệ AI để cải thiện chất lượng video trên nền tảng của mình mà không thông báo trước cho người xem.

Gương mặt của ông Rick Beato trong video trông có sự khác biệt rõ rệt. Ông nói: “Tôi cứ nghĩ tóc mình có gì đó lạ lắm”. “Và khi nhìn kỹ hơn, tôi cảm giác như thể mình được trang điểm vậy”. Ông Beato, người điều hành một kênh YouTube với hơn năm triệu người đăng ký và đã đăng tải gần 2.000 video về âm nhạc, nhận thấy một sự thay đổi trong một video gần đây mà bản thân không thể lý giải. “Tôi tự hỏi liệu mình có đang tưởng tượng quá không”.

Hóa ra, nghi ngờ của ông Beato là đúng. Trong vài tháng qua, YouTube đã âm thầm sử dụng AI để chỉnh sửa video của người dùng mà không thông báo hay xin phép. Những thay đổi này có thể nhìn thấy rõ, như những nếp nhăn trên áo sơ mi trở nên rõ nét hơn, da mặt có phần gồ ghề ở một số chỗ và mịn màng ở những chỗ khác. Nếu chú ý kỹ, có thể thấy tai người hơi cong vênh. Những thay đổi này rất tinh tế, gần như không thể nhận ra nếu không so sánh trực tiếp. Tuy nhiên, nhiều YouTuber cho rằng những thay đổi này khiến video của họ trông như thể được tạo ra bởi AI. Đây chỉ là một phần trong xu hướng lớn hơn, nơi thông tin được AI xử lý trước khi đến tay người xem.

“Càng nhìn, tôi càng thấy khó chịu”, ông Rhett Shull, một YouTuber âm nhạc nổi tiếng khác, chia sẻ. Ông Shull, bạn của ông Beato, đã bắt đầu kiểm tra lại các video của mình và phát hiện sự tương tự. Ông đã đăng tải một video về chủ đề này, thu hút hơn 500.000 lượt xem. “Nếu tôi muốn video của mình bị làm nét quá mức như thế, tôi sẽ tự làm. Nhưng điều khiến tôi lo ngại là nó trông như thể được tạo ra bởi AI. Tôi cảm thấy điều này không phản ánh chính xác con người tôi, công việc của tôi và cách tôi giao tiếp với khán giả trên Internet. Điều này có thể làm xói mòn niềm tin của tôi với khán giả, dù chỉ một chút. Điều đó khiến tôi cảm thấy rất khó chịu.”

Ông Shull và ông Beato không phải là những người đầu tiên phát hiện ra vấn đề này. Ít nhất kể từ tháng Sáu, đã có nhiều người dùng trên mạng xã hội lên tiếng phàn nàn về những bộ phận cơ thể kỳ lạ xuất hiện trong video và nghi ngờ về mục đích của YouTube. Cuối cùng, công ty đã xác nhận rằng họ đang thực hiện chỉnh sửa đối với một số video trên YouTube Shorts, phiên bản video ngắn của ứng dụng.

“Chúng tôi đang thử nghiệm trên một số video YouTube Shorts được chọn, sử dụng công nghệ học máy truyền thống để khử mờ, khử nhiễu và cải thiện độ rõ nét của video (tương tự như cách điện thoại thông minh xử lý video bạn quay)”, ông Rene Ritchie, trưởng bộ phận biên tập của YouTube, cho biết trong một bài đăng trên X.

Các điện thoại thông minh hiện đại đã tích hợp sẵn những tính năng AI giúp nâng cao chất lượng hình ảnh và video. Tuy nhiên, theo ông Samuel Woolley, chủ tịch ngành nghiên cứu thông tin sai lệch tại Đại học Pittsburgh (Mỹ), hành động của YouTube không giống như vậy. “Bạn có thể tự chọn các tính năng trên điện thoại của mình. Nhưng những gì đang diễn ra ở đây là một công ty can thiệp vào nội dung của những người sáng tạo nổi bật và phát tán nó tới công chúng mà không có sự đồng ý của họ.”

Ông Woolley cho rằng cách mà YouTube sử dụng thuật ngữ có vẻ như là một chiêu thức đánh lạc hướng. “Sử dụng cụm từ ‘học máy’ là một cách để che giấu sự thật rằng họ đang áp dụng AI, vì công nghệ này đang gây ra nhiều tranh cãi. Học máy chỉ là một nhánh nhỏ của AI”, ông giải thích.

“Nó giống như dấu vết trên cát”, bà Jill Walker Rettberg, giáo sư tại Trung tâm Tường thuật Kỹ thuật số của Đại học Bergen (Na Uy), nhận xét. “Khi bạn thấy dấu vết đó, bạn luôn biết có ai đó đã tạo ra chúng. Với máy ảnh, bạn biết có người đang cầm nó. Nhưng khi nói đến thuật toán và AI, những dấu vết này thuộc về ai? Điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến cách chúng ta nhìn nhận thực tế?”

Vào tháng 3 năm nay, một cuộc tranh cãi nổ ra liên quan đến việc tái xử lý các series hài từ thập niên 80 bằng công nghệ AI. The Cosby Show và A Different World, hiện đang phát trực tuyến trên Netflix, đã được chỉnh sửa bằng AI để nâng cao độ phân giải. Tờ The Verge của Mỹ gọi kết quả là “một mớ hỗn độn khủng khiếp với khuôn mặt bị méo mó, văn bản vô nghĩa và phông nền bị biến dạng”.

Không chỉ dừng lại ở các series phim và video trên YouTube, năm 2023, Samsung cũng bị phát hiện đã chỉnh sửa ảnh Mặt trăng trên các thiết bị mới. Sau đó, công ty đã đăng tải một bài blog giải thích quy trình AI đằng sau những bức ảnh này.

Tính năng AI trên điện thoại thông minh

Người dùng điện thoại Google Pixel còn được trải nghiệm một tính năng ấn tượng khác, đó là AI chỉnh sửa nụ cười. Công cụ Best Take sẽ chọn ra những biểu cảm thu hút nhất trong một loạt ảnh, sau đó tạo thành một bức ảnh hoàn hảo ghi lại khoảnh khắc chưa từng xảy ra ngoài đời thực. Đặc biệt, Pixel 10 – thiết bị mới nhất của Google, được trang bị tính năng AI trong camera giúp người dùng phóng to ảnh lên đến 100 lần, vượt xa khả năng của các camera truyền thống.

Đây không phải là một vấn đề mới mẻ. Hơn ba mươi năm trước, đã có những lo ngại tương tự về tác động tiêu cực mà Photoshop có thể gây ra đối với xã hội. Qua nhiều thập kỷ, chúng ta đã chứng kiến những cuộc tranh luận về tác hại của việc chỉnh sửa ảnh người mẫu trên tạp chí và việc sử dụng bộ lọc làm đẹp trên mạng xã hội. Có lẽ AI cũng không khác biệt nhiều. Tuy nhiên, theo ông Woolley, nó đã đẩy các xu hướng này lên một tầm cao mới.

Ông Woolley cho rằng việc áp dụng máy học để chỉnh sửa video trên YouTube mà không có sự đồng ý của người dùng có thể khiến ranh giới về những gì chúng ta có thể tin tưởng trên mạng trở nên mờ nhạt. “Vụ việc của YouTube cho thấy AI đang ngày càng trở thành một công cụ quan trọng định hình cuộc sống của chúng ta”, ông Woolley chia sẻ. “Mọi người đã dần mất lòng tin vào nội dung họ tiếp nhận trên các nền tảng mạng xã hội. Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu họ biết rằng các công ty đang can thiệp vào nội dung mà không hề thông báo cho chính những người sáng tạo?”