YouTube Shopping kết hợp giữa việc xem video và mua sắm trực tiếp trên Shopee, cạnh tranh trực tiếp với TikTok Shop. Tuy nhiên, người dùng chỉ chú ý đến giá cả và sự tiện lợi khi mua hàng.

YouTube và Shopee hợp tác chiến lược
Trong vài tháng gần đây, YouTuber người Indonesia, Amanda Static, thường xuyên chia sẻ video dài một phút về các sản phẩm như son môi và bảng phấn mắt cho 500.000 người theo dõi.
Khi giới thiệu sản phẩm, các ưu đãi giảm giá và liên kết mua hàng sẽ xuất hiện trên màn hình, dẫn người xem đến trang thương hiệu trên Shopee.
YouTube đã giới thiệu tính năng mua sắm trực tiếp này vào tháng 9, khi công bố hợp tác với Shopee tại Indonesia, sau đó mở rộng sang Thái Lan và Việt Nam.
Người tiêu dùng có thể mua các sản phẩm đã được giới thiệu trên YouTube thông qua các liên kết Shopee được chèn vào video. Đây là bước đi chiến lược của YouTube và Shopee nhằm cạnh tranh trực tiếp với TikTok Shop, nền tảng e-commerce video đang chiếm ưu thế trong khu vực.
"Kể từ khi công ty công bố YouTube Shopping, tôi đã đăng tải nhiều video hơn trên YouTube", Static chia sẻ với Rest of World. "YouTube thực sự mang lại sự phát triển mạnh mẽ, vượt trội so với TikTok và Instagram về mức độ tiếp cận."

Đông Nam Á là một trong những thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, với dự báo giá trị hàng hóa qua các kênh chính thức sẽ tăng gấp đôi, từ 149 tỷ USD vào năm 2024 lên hơn 300 tỷ USD vào năm 2029, theo nghiên cứu của Cube Asia.
Người tiêu dùng ở Đông Nam Á ưu tiên mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội thay vì trực tiếp trên các website của thương hiệu hay Amazon — công ty có sự hiện diện hạn chế tại khu vực này, điều này khiến Đông Nam Á trở thành một thị trường đặc biệt.
Những người có ảnh hưởng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược tiếp thị, với hoạt động của họ đóng góp khoảng 1/5 doanh thu bán hàng trực tuyến trong khu vực.
Đây là cơ hội lớn vào thời điểm mà "sự tích hợp giữa nội dung và thương mại ngày càng mạnh mẽ... từ việc khám phá sản phẩm đến quyết định mua hàng", Korakan Yamsattham, Phó Giám đốc Tiếp thị tại AnyMind Group cho biết.
Với khoảng 332 triệu người dùng tại Đông Nam Á, YouTube, chỉ xếp sau Nam Á, đang có "cơ hội vô cùng lớn cho thương mại và mua sắm" trên nền tảng của mình, theo chia sẻ của Ajay Vidyasagar, Giám đốc YouTube khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Nội dung từ những người có ảnh hưởng và các ngôi sao chiếm khoảng 40% tổng thời gian người dùng dành cho việc xem video trên YouTube tại Đông Nam Á, nhiều hơn bất kỳ nền tảng nào khác.
YouTube đã mời những người có ảnh hưởng nổi tiếng trong lĩnh vực làm đẹp, bao gồm Static và Rachel Goddard từ Indonesia, cùng Le Phuong Ly từ Việt Nam, để thúc đẩy doanh số bán hàng.
"Với sẵn có một lượng người tiêu dùng, nhờ hợp tác với Shopee, YouTube có thể tận dụng mạng lưới hiện tại và hệ thống logistics mạnh mẽ của nền tảng thương mại điện tử này", Jianggan Li, Giám đốc điều hành Momentum Works chia sẻ.

TikTok vẫn dẫn đầu
Tuy nhiên, mặc dù có những lợi thế trên, nhiều người có ảnh hưởng trong ngành làm đẹp tại Indonesia, Việt Nam và Thái Lan vẫn chủ yếu dựa vào TikTok và Instagram để kiếm thu nhập.
Trong khi các video dài trên YouTube giúp xây dựng sự tin tưởng từ người xem nhờ vào những đánh giá chi tiết, những người có ảnh hưởng mới và có ít người theo dõi hơn sẽ gặp khó khăn khi cạnh tranh, theo Janice Jocelyn, chủ công ty quản lý tài năng Lunary Entertainment and Management tại Indonesia.
"Với TikTok, tất cả những gì bạn cần là một chiếc điện thoại thông minh để tạo ra một video ngắn theo chiều dọc", cô nói. "Các thương hiệu cũng thích hợp tác với TikTok hoặc Instagram hơn vì những người có ảnh hưởng trên YouTube thường yêu cầu mức giá quá cao cho mỗi video".
Theo công ty nghiên cứu, người dùng toàn cầu đã xem hơn 30 tỷ giờ video liên quan đến mua sắm trên YouTube trong năm 2023. Tuy nhiên, tại Đông Nam Á, người dùng thường ưa chuộng xem các video dài về tin tức, giải trí và động lực hơn là nội dung mua sắm.
Họ không thường xuyên sử dụng YouTube để mua sắm, Maximilianus Nicodemus, phó giám đốc của Pilarmas Investindo, chia sẻ với Rest of World.
"Mọi người thường tìm kiếm các bài đánh giá công nghệ và tiện ích trên YouTube", ông cho biết. "Nhưng khi tìm kiếm sản phẩm làm đẹp và thời trang, họ lại quay lại TikTok".

Đối với một số người có ảnh hưởng, sự chuyển mình sang TikTok bắt đầu trong giai đoạn dịch Covid-19, khi Đông Nam Á có thêm 70 triệu người mua sắm trực tuyến, bị thu hút bởi trải nghiệm mua sắm trực tiếp và tính giải trí của nền tảng này.
Hiện tại, TikTok có khoảng 265 triệu người dùng trong khu vực, với Indonesia dẫn đầu về số lượng người dùng, chỉ đứng sau Mỹ.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của TikTok cũng đi kèm với sự giám sát chặt chẽ: Vào năm ngoái, Indonesia đã cấm bán hàng trực tiếp qua mạng xã hội, thực tế là cấm TikTok Shop. Sau đó, TikTok đã phải mua lại Tokopedia, nền tảng thương mại điện tử lớn nhất của địa phương, để khôi phục hoạt động.
Mới đây, Temu cũng phải tạm ngừng hoạt động tại Indonesia và Việt Nam.
Bên cạnh việc phải tuân thủ các quy định địa phương, sự phổ biến của TikTok lại trở thành con dao hai lưỡi khiến những người sáng tạo nội dung khó nổi bật hơn trên nền tảng này.
"Thuật toán của TikTok thay đổi liên tục", Static chia sẻ. "Bạn phải tạo nội dung hàng ngày để theo kịp, điều này rất căng thẳng."
Đối với người dùng, nền tảng nào thắng phụ thuộc vào yêu cầu về thời gian và giá cả sản phẩm. Nhiều người vẫn chưa biết đến YouTube Shopping, như Jocelyn Budipranoto, một người thường xuyên mua sắm các sản phẩm làm đẹp và chăm sóc da ở Jakarta.
"Trước khi quyết định mua sản phẩm, tôi luôn so sánh giá trên các trang thương mại điện tử để tìm nơi có giá tốt nhất", người đàn ông 31 tuổi chia sẻ với Rest of World. "Sau đó, tôi thường xuyên vào TikTok vì có nhiều đánh giá sản phẩm và xem nhanh hơn."
