4 bệnh răng miệng phổ biến ở trẻ sơ sinh và cách vệ sinh răng miệng chuẩn xác

Dù chưa mọc răng, trẻ sơ sinh vẫn có thể gặp phải một số vấn đề về răng miệng nếu không được chăm sóc đúng cách. Cùng Mytour tìm hiểu 4 bệnh lý răng miệng hay gặp ở trẻ sơ sinh và cách vệ sinh răng miệng chuẩn để bảo vệ sức khỏe bé ngay từ những ngày đầu đời.

Những bệnh lý răng miệng thường gặp ở trẻ sơ sinh

Răng miệng của trẻ sơ sinh

Răng sơ sinh là hiện tượng hiếm gặp, chỉ xảy ra ở 1/7000 đến 1/30.000 trẻ. Đây là những chiếc răng đã hình thành trong thai kỳ và thường mọc ngay sau khi trẻ chào đời. Có 4 dạng răng sơ sinh phổ biến: mọc hoàn chỉnh, mọc hoàn chỉnh nhưng lỏng, mọc một phần, hoặc chưa mọc nhưng có thể thấy dưới nướu.

Răng sơ sinh thường xuất phát từ yếu tố di truyền hoặc các hội chứng bẩm sinh như Ellis-van, Hallermann-Streiff, Pierre Robin, dị tật xương hàm, hoặc rối loạn nội tiết. Ngoài ra, nhiễm trùng trong thai kỳ từ mẹ cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng này.

Răng sơ sinh có thể gây khó khăn khi trẻ bú, làm mẹ bị tổn thương và khiến bé cảm thấy khó chịu. Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật loại bỏ răng khi bé đủ 10 ngày tuổi. Phẫu thuật thường diễn ra nhanh chóng và sức khỏe của bé sẽ ổn định sau khi được chăm sóc đúng cách.

Nanh sữa

Khoảng 75% trẻ sơ sinh xuất hiện nanh sữa, không phân biệt giới tính. Đây là những đốm trắng nhỏ trên lợi của trẻ, thực chất là tổn thương lành tính ở niêm mạc miệng. Tuy nhiên, nhiều bậc phụ huynh vẫn nhầm tưởng nanh sữa là dấu hiệu của thừa canxi, cặn sữa do vệ sinh kém hoặc thậm chí là bệnh lý nguy hiểm.

Thông thường, trẻ từ 0 – 3 tháng tuổi sẽ gặp phải tình trạng này. Một số trường hợp xuất hiện muộn hơn, nhưng rất hiếm gặp ở trẻ trên 8 tháng tuổi, điều này cho thấy nanh sữa là hiện tượng phổ biến và xuất hiện ở hơn một nửa số trẻ sơ sinh.

Nanh sữa thường là những nang nhỏ, kích thước 1-3mm, màu trắng, nằm rải rác hoặc thành từng đám trên niêm mạc khẩu cái hoặc xương hàm. Hầu hết các trường hợp không gây đau hay khó chịu, tuy nhiên, nếu bị nhiễm khuẩn, trẻ có thể bị sưng đỏ lợi, đau rát, thậm chí loét, kèm theo sốt nhẹ, biếng ăn hoặc bỏ bú.

Khi trẻ khoảng 3 tháng tuổi, các dấu hiệu như chảy nước dãi, cắn đồ vật, quấy khóc, chán ăn, sốt và khó ngủ có thể xuất hiện. Đây là những triệu chứng điển hình của quá trình mọc răng sữa. Trẻ thường mọc đầy đủ 20 chiếc răng sữa trong 3 năm đầu đời, và bé gái thường mọc răng sớm hơn bé trai.

Nếu nanh sữa không làm trẻ khó chịu, cha mẹ chỉ cần vệ sinh răng miệng cho trẻ sau mỗi bữa ăn và theo dõi. Thông thường, nanh sữa sẽ tự hết sau 1-2 tuần. Nếu trẻ quấy khóc, bỏ bú hoặc có dấu hiệu nhiễm khuẩn, hãy đưa trẻ đến bác sĩ răng hàm mặt để được điều trị.

Tưa miệng

Tưa miệng là tình trạng nhiễm nấm xảy ra trên niêm mạc miệng của trẻ. Mặc dù loại nấm này thường không gây nguy hiểm đối với trẻ khỏe mạnh, nhưng với những trẻ sinh non, suy dinh dưỡng hoặc có hệ miễn dịch yếu, nấm dễ phát triển thành bệnh. Đặc biệt, trẻ sơ sinh có thể bị nhiễm nấm từ âm đạo của mẹ trong quá trình sinh.

Khi bị tưa miệng, trẻ sẽ xuất hiện các mảng trắng như sữa bám trên niêm mạc miệng, có thể lan rộng ra toàn bộ niêm mạc và hạ họng. Nếu lớp nấm này bị cạo đi, niêm mạc dưới sẽ có thể chảy máu.

Khi nấm phát triển mạnh, trẻ sẽ cảm thấy đau, quấy khóc, không bú được và giảm cân nhanh chóng. Nếu không được điều trị kịp thời, nấm có thể lan xuống thực quản, dạ dày, gây tiêu chảy khó chữa, thậm chí là viêm phổi do nấm, rất nguy hiểm.

Nhiều bậc phụ huynh thường sử dụng các phương pháp dân gian như nước cốt rau ngót hoặc mật ong để làm sạch miệng cho trẻ. Tuy nhiên, những cách này tiềm ẩn nhiều nguy cơ:

Cách an toàn và hiệu quả nhất là dùng gạc mềm được tẩm nước muối sinh lý để vệ sinh lợi và miệng cho trẻ hàng ngày. Nếu tình trạng nhiễm nấm nặng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ chỉ định thuốc kháng nấm và hướng dẫn cách vệ sinh miệng 3-4 lần mỗi ngày.

Các biện pháp giúp bố mẹ phòng ngừa tưa miệng cho trẻ:

Viêm lợi

Viêm lợi (viêm nướu) là tình trạng thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là những bé dưới 2 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu là do vệ sinh răng miệng kém, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Ngoài ra, quá trình mọc răng, dị ứng với thức ăn, sữa hay tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng có thể dẫn đến viêm lợi. Trẻ có các bệnh lý nền như suy giảm bạch cầu hay hệ miễn dịch yếu sẽ dễ bị viêm lợi hơn.

Dấu hiệu viêm lợi thường thấy gồm sưng đỏ, lợi nhạy cảm, dễ chảy máu và có mảng trắng. Trẻ bị viêm lợi có thể có hơi thở hôi, sốt cao, lợi bị lở loét hoặc tụt nướu, lộ chân răng. Trong những trường hợp nghiêm trọng, trẻ có thể bị nổi hạch, đau đầu hoặc gặp khó khăn khi ăn uống.

Điều trị viêm lợi bắt đầu từ việc vệ sinh răng miệng đúng cách. Hướng dẫn trẻ đánh răng 2 lần mỗi ngày bằng bàn chải mềm, sử dụng nước muối sinh lý hoặc thuốc súc miệng kháng khuẩn là các bước cơ bản. Nếu tình trạng không cải thiện, cần đưa trẻ đến khám để làm sạch cao răng, sử dụng kháng sinh hoặc điều trị chuyên sâu. Trong trường hợp viêm nặng, phẫu thuật tái tạo mô nha chu có thể cần thiết.

Phòng ngừa viêm lợi rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe răng miệng của trẻ. Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ đánh răng đúng cách, sử dụng chỉ nha khoa và hạn chế cho trẻ ăn đồ ngọt. Khám răng định kỳ mỗi 6 tháng sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề về răng miệng. Chế độ ăn uống lành mạnh cũng đóng góp vào việc duy trì sức khỏe răng miệng cho trẻ.

Hướng dẫn vệ sinh miệng cho trẻ sơ sinh đúng cách

Sau mỗi lần trẻ uống sữa, có thể thấy những chấm trắng nhỏ xuất hiện trên lưỡi. Những mảng này dễ dàng bong ra và trôi đi khi trẻ nuốt nước bọt, uống sữa hoặc khi được vệ sinh miệng. Hiện tượng này thường gặp ở trẻ sử dụng sữa công thức hoặc có thói quen ngậm sữa khi ngủ.

Để làm sạch cặn sữa và bảo vệ sức khỏe miệng cho trẻ, các bậc phụ huynh nên thực hiện những bước sau:

1. Chuẩn bị

2. Các bước vệ sinh miệng cho trẻ

Bước 1. Rửa tay sạch: Trước khi vệ sinh miệng cho trẻ, bố mẹ cần rửa tay với xà phòng diệt khuẩn và lau khô.

Bước 2. Đặt trẻ vào vị trí thoải mái: Có thể bế trẻ trong tay hoặc đặt trẻ nằm thoải mái trên giường.

Bước 3. Chuẩn bị dụng cụ vệ sinh: Quấn một miếng khăn mềm hoặc gạc sạch quanh ngón trỏ, sau đó nhúng vào dung dịch NaCl 0,9% hoặc nước đã đun sôi để nguội.

Bước 4. Vệ sinh miệng cho trẻ:

• Mở miệng trẻ một cách nhẹ nhàng.
• Vệ sinh vòm miệng, massage nhẹ nhàng vùng nướu và chà lưỡi theo chuyển động tròn.
• Đưa ngón tay vào trong miệng, từ gốc lưỡi kéo ra ngoài để loại bỏ cặn sữa còn sót lại.

Lưu ý:

• Không nên đưa ngón tay vào quá sâu trong miệng trẻ để tránh làm trẻ bị nôn.
• Không thực hiện vệ sinh ngay sau khi trẻ ăn xong để tránh làm trẻ cảm thấy khó chịu.
• Vệ sinh miệng trẻ ít nhất một lần mỗi ngày để giữ miệng luôn sạch sẽ.

Trên đây Mytour Blog đã chia sẻ về các bệnh lý răng miệng thường gặp ở trẻ sơ sinh. Việc bảo vệ răng miệng cho trẻ ngay từ khi mới sinh không chỉ giúp phòng ngừa các vấn đề về răng miệng mà còn giúp xây dựng nền tảng vững chắc cho hàm răng khỏe mạnh sau này. Hãy nhớ vệ sinh răng miệng đúng cách để bảo vệ nụ cười rạng rỡ của bé yêu nhé!