Buzz
(Mytour) Muốn vươn tới tương lai tươi sáng, cần nhận biết và điều chỉnh kịp thời những quan niệm sai lầm về tiền bạc bắt nguồn từ những năm tháng thiếu thốn thuở nhỏ.
Khả năng quản lý tài chính cá nhân thường bị quy chụp là do tính cách hoặc ý thức kỷ luật, nhưng thực tế, mối quan hệ giữa con người với đồng tiền luôn ẩn chứa nhiều tầng ý nghĩa phức tạp hơn thế.
Theo nghiên cứu mới nhất của Tiến sĩ tâm lý học Ali Fenwick, cách chúng ta đối xử với tiền bạc - dù tích cực hay tiêu cực - phần lớn đều bắt nguồn từ những tổn thương tâm lý thời thơ ấu, ngay cả khi những trải nghiệm đó không liên quan trực tiếp đến vật chất.
Những hệ lụy tâm lý này thường biểu hiện qua 4 dạng thức đặc trưng sau đây - những thói quen tài chính thường gặp ở người có tuổi thơ gian nan.
1. Tâm lý thiếu thốn hình thành thói quen tích lũy tiền bạc thái quá
Theo Fenwick, "những năm tháng thiếu thốn vật chất thời nhỏ" có thể khiến bạn trở thành người lớn quá mức hà tiện trong chi tiêu.
Đây không đơn thuần là tiết kiệm mà thực chất là biểu hiện của sự bủn xỉn. Bạn có xu hướng tích trữ tiền vì luôn ám ảnh nỗi sợ về một cuộc khủng hoảng "thiếu hụt hoặc mất mát" sắp xảy đến. Vô hình chung, bạn luôn trong trạng thái đề phòng quá mức.
2. Hành vi chi tiêu bốc đồng có thể xuất phát từ cơ chế tự vệ tâm lý
Hiện tượng này giống như con lắc vung sang chiều ngược lại. Khi căng thẳng, chúng ta thường tìm đến những cách thức khác nhau để tự an ủi bản thân.
Điển hình như việc chi tiền mua những món đồ đắt đỏ mà thời nhỏ không có điều kiện sở hữu, hoặc mua sắm không kiểm soát như một cách trốn tránh những cảm xúc tiêu cực không muốn đối diện.
Điển hình như việc chi tiền mua những món đồ đắt đỏ mà thời nhỏ không có điều kiện sở hữu, hoặc mua sắm không kiểm soát như một cách trốn tránh những cảm xúc tiêu cực không muốn đối diện.
Đây rõ ràng là hành vi có tính chất tự hủy hoại. Dù không phải là kiểu người tiêu xài hết sạch lương tháng, nhưng những khoản chi "tự thưởng" nho nhỏ tưởng chừng vô hại này qua thời gian sẽ tích tụ thành rào cản ngăn bạn đạt đến những thành công tài chính trong tương lai.
Vấn đề nằm ở chỗ, nếu bạn có xu hướng chi tiêu phung phí, người đời thường quy chụp đó là do bạn thiếu trách nhiệm và quá nuông chiều bản thân. Nhưng với những ai từng trải qua sang chấn tâm lý, việc thừa nhận thói quen xấu này chính là bước đầu tiên để thay đổi.
Chỉ khi nhận thức được đây là một trong những đặc điểm tài chính thường thấy ở người có tuổi thơ gian nan, bạn mới có thể từng bước khắc phục nó.
Chỉ khi nhận thức được đây là một trong những đặc điểm tài chính thường thấy ở người có tuổi thơ gian nan, bạn mới có thể từng bước khắc phục nó.
3. Nỗi sợ thành công có thể là rào cản vô hình
Nghe có vẻ nghịch lý, bởi lẽ thông thường người ta nghĩ hoàn cảnh khó khăn sẽ thúc đẩy mong muốn thành công mãnh liệt hơn. Trên thực tế, không ít người xuất thân từ nghèo khó lại mang trong mình động lực mạnh mẽ để vượt lên chính hoàn cảnh mà họ đã trải qua.
Tuy vậy, không ít người lại mang trong mình nỗi sợ khi sắp chạm tới đích. Các nhà nghiên cứu nhận định đây là hiện tượng chưa được khám phá đầy đủ, nhưng hệ quả của nó thì đã quá rõ ràng.
Nghiên cứu từ Đại học Notre Dame chỉ ra rằng những biểu hiện như trì hoãn, tự cản trở bản thân, né tránh các quyết định hệ trọng và quản lý tài chính kém là những hệ lụy thường gặp nhất.
Nghiên cứu từ Đại học Notre Dame chỉ ra rằng những biểu hiện như trì hoãn, tự cản trở bản thân, né tránh các quyết định hệ trọng và quản lý tài chính kém là những hệ lụy thường gặp nhất.
Lý giải đơn giản là do thói quen hình thành từ nhỏ. Khi trưởng thành trong cảnh nghèo, bạn quen với lối sống thiếu thốn, trong khi sự sung túc trở thành điều gì đó xa lạ.
Vô thức, bạn luôn bám víu vào những gì quen thuộc - đặc biệt khi điều đó giúp bạn tránh phải đối mặt với nguy cơ đạt được mọi thứ rồi lại bị tước đoạt lần nữa.
Vô thức, bạn luôn bám víu vào những gì quen thuộc - đặc biệt khi điều đó giúp bạn tránh phải đối mặt với nguy cơ đạt được mọi thứ rồi lại bị tước đoạt lần nữa.
4. Thái độ thờ ơ dẫn đến việc thiếu nguyên tắc trong chi tiêu
Tiến sĩ tâm lý học Ali Fenwick chia sẻ rằng những người từng bị thiếu thốn tình cảm thời thơ ấu thường dùng tiền bạc như công cụ để mua chuộc sự công nhận mà họ không nhận được khi trưởng thành.
Điều này dẫn đến việc thiếu lập trường rõ ràng trong chi tiêu, luôn khao khát được người khác thừa nhận giá trị bản thân.
Điều này dẫn đến việc thiếu lập trường rõ ràng trong chi tiêu, luôn khao khát được người khác thừa nhận giá trị bản thân.
Đáng chú ý, hiện tượng này thể hiện qua hai dạng: dễ bị lợi dụng bởi những người nhận ra bạn quá dễ dãi với tiền bạc; hoặc có xu hướng áp đặt, chi tiêu cho người khác theo cách không được yêu cầu, thậm chí khiến đối phương khó chịu, như việc chi quá nhiều tiền cho cháu gái một cách không cần thiết.
Dẫu biểu hiện dưới hình thức nào, hậu quả của thói quen này đều hiển hiện rõ ràng - bạn tiêu xài vượt mức cần thiết, và dù khoảnh khắc đó có đem lại chút dễ chịu tạm thời, nhưng rốt cuộc vẫn không thể xoa dịu được nỗi trống trải sâu thẳm trong bạn.
