Buzz
Dù sở hữu hương vị thơm ngon và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi dùng điều độ, việc lạm dụng những món ăn này sẽ đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng và dẫn đến hư hại thận không thể phục hồi.
Là một bộ phận thiết yếu thuộc hệ tiết niệu, thận có hình dáng tương tự hạt đậu và được định vị ở hai bên của cột sống thắt lưng. Dù trọng lượng chỉ xấp xỉ 300 gram, cơ quan này đảm nhận hàng loạt vai trò sống còn đối với cơ thể như thanh lọc máu và loại bỏ độc tố, đ iều chỉnh sự cân bằng nước và các chất điện giải, đ iều hòa áp suất máu, tham gia sản xuất hormone và hỗ trợ quá trình tạo máu, bài tiết erythropoietin để kích thích tủy xương sản sinh hồng cầu, ngăn ngừa tình trạng thiếu máu và thúc đẩy chuyển hóa vitamin D nhằm duy trì một hệ xương khỏe mạnh.
Tuy vậy, thận cũng là một cơ quan rất dễ bị tổn hại nếu bạn duy trì những thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, đặc biệt là một chế độ dinh dưỡng không khoa học. Sau đây là danh sách 5 món ăn mà việc tiêu thụ quá nhiều sẽ gây ra tác hại cho thận nghiêm trọng hơn cả rượu.
1. Đậu phụ
Thoạt nghe có vẻ khó tin, nhưng các chuyên gia y tế khẳng định đây là một thực trạng phổ biến. Nhiều người có thói quen dùng đậu phụ và sữa đậu nành hàng ngày với niềm tin rằng đang bồi bổ sức khỏe, nhưng không ngờ rằng chính thận của họ lại đang âm thầm chịu những tổn thương.
Vốn là một món ăn phổ biến trong ẩm thực Việt, đậu phụ có giá thành rẻ, dễ chế biến thành nhiều món ngon từ chiên, kho cho đến nấu canh, và thường được đánh giá là tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, sự thật là hàm lượng protein (chất đạm) trong đậu phụ, khi được nạp vào cơ thể với số lượng lớn, sẽ buộc thận phải hoạt động hết công suất. Nguyên nhân là do thận có chức năng lọc và đào thải các chất cặn bã từ quá trình chuyển hóa protein, điển hình là ure và creatinin. Lượng đạm tiêu thụ càng cao thì áp lực mà thận phải chịu đựng càng lớn.
Đối với người cao tuổi, quá trình chuyển hóa diễn ra chậm chạp hơn và chức năng thận vốn đã suy yếu. Việc biến đậu phụ thành món chính trong mọi bữa ăn, kết hợp với sữa đậu nành và tàu hũ thường xuyên, được ví như bắt một cỗ máy đã cũ kỹ phải vận hành hết công suất. Theo thời gian, các cầu thận sẽ trở nên kiệt sức, dẫn đến tình trạng xơ hóa, teo nhỏ và làm suy giảm nghiêm trọng chức năng của thận.
2. Măng
Nhiều người yêu thích măng bởi kết cấu giòn sần sật và hương vị đặc trưng, dù được nấu canh hay xào đều rất hấp dẫn. Tuy nhiên, loại thực phẩm này chứa hàm lượng oxalat và purin rất cao. Oxalat dễ dàng kết tinh trong cơ thể, lâu ngày tích tụ hình thành nên sỏi thận. Trong khi đó, purin chuyển hóa thành acid uric, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh gout. Bệnh gout không chỉ gây ra những cơn đau khớp dữ dội mà còn tạo ra những tổn thương nặng nề cho thận.
3. Mì căn (gluten)
Được mệnh danh là 'ngôi sao sáng' trong ẩm thực chay, mì căn có thể được chế biến đa dạng thành các món kho, xào, chiên... đều thơm ngon. Nhưng trên thực tế, đây là nguồn thực phẩm chứa nồng độ cao protein, phospho và natri. Đối với người có thận khỏe mạnh, cơ thể có thể cố gắng đào thải các chất này. Tuy nhiên, nếu thận đã có vấn đề từ trước, phospho sẽ dễ dàng tích tụ trong máu, natri làm tăng huyết áp, khiến cho các cầu thận phải chịu một áp lực cực lớn.
4. Dưa muối
Đây thực sự là 'bậc thầy về muối' trong thế giới thực phẩm. Nhiều người có thói quen dùng cháo trắng kèm dưa muối vào mỗi buổi sáng, cảm thấy vừa ngon miệng lại dễ ăn. Thế nhưng, sự thật là một đĩa dưa muối nhỏ có thể chứa lượng natri còn cao hơn cả một khẩu phần thịt kho. Việc tiêu thụ thường xuyên khiến natri tích lũy, huyết áp tăng đột biến, và đặt một gánh nặng khổng lồ lên thận. Khác với dạ dày có thể phản ứng ngay lập tức bằng các cơn đau, thận lại âm thầm chịu đựng cho đến khi bệnh được phát hiện thì đã ở giai đoạn rất nặng.
5. Khoai tây nướng
Bản chất khoai tây không phải thực phẩm có hại, nhưng khi được chế biến bằng phương pháp nướng, đặc biệt là nướng đến mức cháy xém, sẽ sản sinh ra acrylamide - một hợp chất có khả năng gây tổn hại mãn tính cho các ống thận. Việc thêm các gia vị như bơ, phô mai, muối hay tương ớt càng làm tăng đáng kể hàm lượng natri và chất béo, khiến thận phải vật lộn để có thể xử lý hết.
Điểm tương đồng của tất cả các món ăn kể trên là bản thân chúng không xấu, nhưng việc sử dụng quá mức sẽ tạo ra áp lực khổng lồ lên thận. Ngay cả người khỏe mạnh tiêu thụ quá nhiều cũng khó tránh khỏi rủi ro, chưa kể đến những người đã có sẵn các bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, gout - vốn là nhóm đối tượng có nguy cơ suy thận rất cao.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị không nên quan niệm rằng ăn chay là hoàn toàn an toàn. Bất cứ thứ gì dùng quá nhiều cũng đều không tốt. Chế độ ăn uống cần được cân bằng và đa dạng hóa, tránh tình trạng ngày nào cũng dùng đậu phụ, hôm nào cũng ăn khoai nướng hay bữa nào cũng có dưa muối. Việc ăn điều độ, uống đủ nước và tăng cường rau xanh mới chính là phương pháp chăm sóc cơ thể và bảo vệ thận một cách đúng đắn nhất.
Ăn uống một cách thông minh chính là then chốt. Khi bạn chỉ ăn no bảy phần, thận cũng chỉ phải làm việc với bảy phần sức lực. Đừng chỉ chú trọng vào việc bổ sung cái gì, mà hãy luôn nhớ tránh những thứ có thể khiến thận phải 'kêu cứu'. Chỉ cần giảm tần suất ăn đậu phụ vài bữa và bổ sung thêm rau xanh, thận của bạn chắc chắn sẽ 'biết ơn' bạn về lâu dài.
Nguồn và ảnh: QQ
