Vào ngày 12 tháng 5 năm 1926, khinh khí cầu bán cứng có tên Norge đã thực hiện chuyến bay được ghi nhận đầu tiên qua Bắc Cực, mở ra một cột mốc quan trọng trong hành trình khám phá bầu trời và những vùng đất chưa được chinh phục.
Ngày 12 tháng 5 năm 1926 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử thám hiểm: chiếc khinh khí cầu bán cứng Norge (Na Uy) đã thực hiện chuyến bay đầu tiên qua Bắc Cực thành công.
Đây là một chiến công lịch sử, không chỉ vì tầm quan trọng về khoa học và công nghệ mà còn vì sự hợp tác quốc tế đặc biệt giữa ba quốc gia Na Uy, Mỹ và Ý vào thời điểm đó.
Hành trình này được chỉ huy bởi ba nhân vật xuất sắc và đặc biệt: nhà thám hiểm Na Uy Roald Amundsen, nhà khoa học và nhà tài trợ người Mỹ Lincoln Ellsworth, và kỹ sư hàng không người Ý Umberto Nobile – người đã thiết kế chiếc khinh khí cầu đặc biệt này.
Trong suốt chuyến bay dài hơn 5.000 km kéo dài ba ngày, họ phải đối mặt với cái lạnh tê tái của Bắc Cực, những rủi ro về cơ khí không thể lường trước và cả sự hoài nghi từ cộng đồng khoa học quốc tế.
Dù gặp phải nhiều thử thách, họ đã chiến thắng và hành trình đó vẫn được coi là một trong những kỳ tích vĩ đại nhất của ngành hàng không trong thế kỷ 20.

Bối cảnh của một cuộc chinh phục vĩ đại
Vào đầu thế kỷ 20, hai cực của Trái Đất – Bắc và Nam – vẫn là những vùng đất gần như chưa thể chạm tới đối với nhân loại. Mặc dù đã có những nỗ lực thám hiểm từ trước, nhưng việc đặt chân lên Bắc Cực hoặc bay qua khu vực này vẫn gặp rất nhiều khó khăn, do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, địa hình băng giá và thiếu thốn về mặt công nghệ.
Trong khi Nam Cực đã được Roald Amundsen chinh phục vào năm 1911, Bắc Cực vẫn là một bí ẩn chưa được giải mã. Một số nhà thám hiểm như Robert Peary (năm 1909) và Richard E. Byrd (năm 1926, chỉ vài ngày trước Norge) đã tuyên bố chinh phục được Bắc Cực, nhưng các tài liệu và bằng chứng đều chưa đủ mạnh để xác nhận điều này.
Chính vì vậy, khi Amundsen quyết định quay lại cuộc đua phương Bắc, ông đã chọn một con đường hoàn toàn khác – thay vì trượt tuyết hay đi bộ xuyên băng, ông quyết định bay. Phương tiện mà ông lựa chọn không phải là máy bay, mà là một chiếc khinh khí cầu bán cứng – một lựa chọn đầy mạo hiểm nhưng lại có nhiều lợi thế về khả năng bay cao và vượt qua các địa hình khắc nghiệt.

Norge – chiếc khinh khí cầu mở ra bầu trời vùng cực
Norge là một chiếc khinh khí cầu bán cứng do Umberto Nobile thiết kế và chế tạo tại Ý, sử dụng công nghệ hàng không tiên tiến nhất của thời kỳ đó. Khác với những khinh khí cầu truyền thống dễ mất kiểm soát khi gặp gió mạnh, Norge được trang bị khung nhẹ ở phần dưới giúp giữ được hình dáng ổn định ngay cả khi gặp thay đổi về áp suất khí.
Chiếc khinh khí cầu này có chiều dài lên đến 106 mét và chứa khoảng 19.000 mét khối khí hydro – một loại khí nhẹ nhưng lại rất dễ bắt lửa, khiến hành trình trở nên vô cùng nguy hiểm.
Chuyến bay bắt đầu vào sáng ngày 11 tháng 5 năm 1926 tại Ny-Ålesund, một thị trấn nhỏ thuộc quần đảo Svalbard (Na Uy). Trong suốt gần ba ngày bay, chiếc khinh khí cầu đã vượt qua một trong những vùng đất lạnh giá và nguy hiểm nhất hành tinh.
Vào khoảng 1h25 sáng ngày 12 tháng 5, họ bay qua điểm cực Bắc – tọa độ 90 độ vĩ Bắc – chính thức trở thành những người đầu tiên được xác nhận bay qua khu vực này bằng phương tiện bay.
Tại đây, họ đã thả ba lá cờ: Na Uy, Mỹ và Ý, tượng trưng cho sự hợp tác quốc tế trong chuyến thám hiểm này. Hành trình tiếp tục đến Teller, một thị trấn nhỏ ở Alaska (Mỹ), nơi khinh khí cầu Norge hạ cánh an toàn vào ngày 14 tháng 5, kết thúc chuyến bay dài khoảng 5.300 km trong suốt 71 giờ bay liên tục.

Những con người tạo nên kỳ tích
Roald Amundsen, người được xem là một trong những nhà thám hiểm vĩ đại nhất trong lịch sử, đã bước sang tuổi 54 khi thực hiện chuyến bay này. Đối với ông, đây không chỉ là một hành trình thám hiểm, mà là đỉnh cao của sự nghiệp hiến dâng cho việc khám phá những biên giới cuối cùng của Trái Đất.
Lincoln Ellsworth – nhà tài trợ người Mỹ giàu có, không chỉ cung cấp tài chính mà còn tham gia trực tiếp vào chuyến đi, bất chấp mọi nguy hiểm. Ông là người đã mang lại nguồn lực tài chính quan trọng giúp hiện thực hóa kế hoạch đầy tham vọng này.
Và cuối cùng là Umberto Nobile, kỹ sư hàng không người Ý, người thiết kế và điều khiển khinh khí cầu Norge. Ông cũng mang theo chú chó nhỏ tên Titina, được coi là ‘hành khách bốn chân đầu tiên bay qua Bắc Cực’
Mặc dù Nobile là người trực tiếp điều khiển khinh khí cầu, ông đã bị “lu mờ” trong các bài viết lịch sử về chuyến bay này do những mâu thuẫn với Amundsen. Tuy nhiên, ngày nay, vai trò của Nobile đã được cộng đồng khoa học và hàng không công nhận một cách công bằng hơn.

Những tranh cãi lịch sử và di sản còn lại
Dù chuyến bay của Norge được rộng rãi công nhận là hành trình đầu tiên bay qua Bắc Cực, nhưng cũng không thiếu những tranh cãi xung quanh sự kiện này.
Một số người cho rằng việc “bay qua” không có nghĩa là “đặt chân đến” Bắc Cực. Tuy nhiên, với các thiết bị đo đạc chính xác, các ghi nhận hành trình được lưu trữ, cùng với sự xuất hiện của nhiều nhân chứng và tài liệu quốc tế, ngày nay giới học thuật toàn cầu đã công nhận đây là cột mốc hợp pháp và có giá trị khoa học lớn.
Chuyến bay này đã mở ra một kỷ nguyên mới trong ngành hàng không và thám hiểm vùng cực. Nó cũng tạo nền tảng cho các nghiên cứu về khí tượng, địa chất và địa từ học tại Bắc Cực, nơi vốn dĩ còn rất nhiều điều bí ẩn trước đó.
Thành công của Norge không chỉ góp phần phát triển khoa học mà còn thúc đẩy sự hợp tác quốc tế, điều mà vào thời điểm sau Thế chiến I, khi các cường quốc vẫn còn tranh giành ảnh hưởng, là một nhiệm vụ không dễ dàng.

Gần 100 năm đã trôi qua từ chuyến bay huyền thoại đó, nhưng hành trình của Norge vẫn mãi là biểu tượng cho khát vọng khám phá vô tận của loài người, nơi biên giới giữa sự sống và cái chết chỉ cách nhau vài lớp vải bạt, vài độ C và một tinh thần kiên cường không khuất phục. Ở đó, những con người bình thường đã làm nên điều phi thường, nhờ trí tuệ, lòng dũng cảm và sự gắn kết không biên giới.
Vào ngày này năm xưa – 12 tháng 5 năm 1926 – lịch sử nhân loại đã chứng kiến một bước tiến táo bạo nữa: loài người lần đầu tiên bay qua cực Bắc – bằng khinh khí cầu.
