Một trang sử mới của ngành công nghệ được viết vào 20/6/1977 khi Apple Computer trình làng Apple II, hệ thống máy tính cá nhân mang tính cách mạng.
Không chỉ là bước ngoặt với Apple lúc bấy giờ, sự kiện này còn thay đổi hoàn toàn quan niệm về máy tính - từ thiết bị chuyên dụng trở thành sản phẩm phổ thông trong mọi nhà.

Thời điểm công nghệ rời khỏi phòng thí nghiệm
Trước kỷ nguyên Apple II, PC chỉ là những bộ linh kiện thô sơ dành cho giới kỹ thuật. Những mẫu máy như Altair 8800 (1975) không có giao diện trực quan, phải điều khiển thủ công bằng công tắc và đòi hỏi kiến thức lập trình phức tạp - một rào cản lớn với đại chúng.
Apple II đã phá vỡ mọi quy chuẩn cũ khi là PC hoàn chỉnh đầu tiên: đã lắp ráp sẵn, thiết kế tinh tế, sẵn sàng sử dụng ngay chỉ với một nút bật, không cần thao tác phức tạp nào.
Công trình của bộ đôi Steve Wozniak (phần cứng) và Steve Jobs (thiết kế & marketing), Apple II trang bị chip MOS 6502 1MHz, RAM 4KB (nâng cấp tới 64KB), hỗ trợ đồ họa màu đột phá. Đặc biệt, máy tích hợp sẵn BASIC trong ROM giúp lập trình trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.
Tính năng cách mạng nhất của Apple II chính là 8 khe mở rộng, cho phép người dùng và hãng thứ ba kết nối ổ đĩa mềm, card mạng hay máy in... tạo nên hệ sinh thái phần cứng-phần mềm phát triển mạnh mẽ chưa từng có.

Thành công vượt mọi kỳ vọng và bàn đạp vững chắc cho Apple
Ngay khi xuất hiện, Apple II đã gây tiếng vang lớn. Với giá 1.298 USD (tương đương 6.600 USD hiện nay), tuy không rẻ nhưng được đánh giá cao nhờ hiệu năng mạnh, giao diện trực quan và thiết kế đột phá.
Bước ngoặt thực sự đến năm 1979 khi VisiCorp ra mắt phần mềm bảng tính VisiCalc chuyên biệt cho Apple II.
VisiCalc nhanh chóng trở thành 'ứng dụng quốc dân' đầu tiên - phần mềm có giá trị thực tiễn đến mức nhiều doanh nghiệp sẵn sàng mua nguyên bộ máy chỉ để sử dụng nó.
Từ đó, Apple II xâm nhập vào văn phòng, ngân hàng, trường học và hộ gia đình, biến máy tính từ thiết bị chuyên dụng thành công cụ thiết yếu trong đời sống.
Đến giữa thập niên 1980, Apple đã bán hơn 5 triệu chiếc - con số ấn tượng khi thị trường PC còn sơ khai. Dòng máy này được duy trì sản xuất đến năm 1993, trở thành một trong những sản phẩm có vòng đời dài nhất ngành.

Di sản vĩ đại của Apple II
Không đơn thuần là thiết bị công nghệ, Apple II đại diện cho tầm nhìn đưa máy tính đến mọi nhà. Trong khi các ông lớn như IBM, DEC hay HP tập trung vào thị trường doanh nghiệp, Apple với hai nhà sáng lập trẻ tuổi đã tiên phong dân chủ hóa ngành điện toán.
Thành công của Apple II không chỉ đo bằng doanh số. Nó mở đường cho các sản phẩm huyền thoại sau này của Apple như Macintosh (1984), rồi đến iPod, iPhone và iPad.
Quan trọng nhất, Apple II định hình cách chúng ta sử dụng máy tính ngày nay - không chỉ là công cụ làm việc mà còn để sáng tạo, học tập và giải trí.

Apple II sống lại trong trái tim người đam mê công nghệ
Dù đã lùi vào dĩ vãng, Apple II vẫn được trân trọng tại nhiều bảo tàng công nghệ ở Mỹ và châu Âu với những mẫu vật vẫn hoạt động hoàn hảo.
Cộng đồng retro computing vẫn duy trì sôi nổi các hoạt động chia sẻ phần mềm, phụ kiện và kinh nghiệm phục chế Apple II.
Các nhà phát triển vẫn không ngừng sáng tạo game mới cho Apple II, đồng thời phục dựng những tựa game kinh điển như Prince of Persia, Lode Runner... như món quà tri ân dành cho hệ máy 8-bit huyền thoại.

Thành công của Apple II minh chứng một chân lý bất biến: Công nghệ chỉ thực sự vĩ đại khi phục vụ đại chúng. Triết lý tập trung vào trải nghiệm người dùng, thiết kế tinh tế và hiệu năng mạnh mẽ (từ Apple II tới iPhone) chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong chiến lược 'think different' của Apple.
Tại Việt Nam, dù Apple II không được phân phối chính thức những năm 1980, nhưng huyền thoại máy tính 8-bit này vẫn truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ IT. Hiện nay, nhiều trường đại học đã đưa Apple II vào chương trình giảng dạy như một phần quan trọng trong lịch sử phát triển công nghệ thông tin.
