Buzz
Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng việc nhịn ăn kéo dài gây ra những biến đổi rõ rệt ở nhiều cơ quan trong cơ thể.
Một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí Nature Metabolism đã làm sáng tỏ cách cơ thể phản ứng khi không có thức ăn trong thời gian dài, đồng thời cung cấp những thông tin quý giá về các quá trình diễn ra trong thời gian nhịn ăn kéo dài.
Các nhà khoa học từ Viện Nghiên cứu Sức khỏe Chính xác của Đại học Queen Mary London (PHURI) và Trường Khoa học Thể thao Na Uy đã nghiên cứu những lợi ích sức khỏe tiềm năng của việc nhịn ăn, mở ra hy vọng ứng dụng trong việc phát triển các phương pháp điều trị, đặc biệt là cho những người không thể tham gia nhịn ăn kéo dài hoặc không tuân theo chế độ ăn kiêng.
Bối cảnh lịch sử và sự phát triển của công nghệ hiện đại
Nhịn ăn không chỉ là một thói quen văn hóa mà còn là một chiến lược sinh tồn của con người qua nhiều thế kỷ. Trước đây, nhịn ăn được áp dụng để điều trị các bệnh như động kinh và viêm khớp dạng thấp. Hiện nay, nhịn ăn trở thành một phương pháp phổ biến nhằm cải thiện sức khỏe hoặc hỗ trợ giảm cân.
Cơ chế khoa học của việc nhịn ăn bắt đầu từ việc thay đổi nguồn năng lượng của cơ thể: khi lượng calo nạp vào giảm, cơ thể chuyển từ sử dụng glucose sang đốt cháy mỡ dự trữ. Tuy nhiên, ngoài sự thay đổi nguồn nhiên liệu này, ít ai hiểu rõ cách cơ thể phản ứng với việc thiếu thức ăn trong thời gian dài và những tác động sức khỏe mà nó mang lại, dù là tích cực hay tiêu cực.
Tuy nhiên, nhời vào các kỹ thuật nghiên cứu mới, lần đầu tiên các nhà nghiên cứu có thể đo lường được chính xác sự thay đổi của hàng ngàn loại protein lưu thông trong máu của chúng ta, từ đó tạo cơ hội để nghiên cứu một cách có hệ thống sự thích nghi phân tử đối với việc nhịn ăn ở người một cách rất chi tiết.
Nghiên cứu này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ thể con người mà còn đặt nền móng cho việc phát triển các phương pháp điều trị bệnh hiện đại, khai thác tối đa tiềm năng từ nhịn ăn. Khi thực hiện đúng cách, nhịn ăn không chỉ mang lại lợi ích về mặt sức khỏe mà còn giúp chúng ta kết nối với những quy luật tự nhiên của chính cơ thể mình.
Quan sát chi tiết từ một nghiên cứu có kiểm soát
Các nhà nghiên cứu đã theo dõi 12 tình nguyện viên khỏe mạnh tham gia nhịn ăn - những người này chỉ uống nước trong suốt bảy ngày. Các tình nguyện viên được theo dõi chặt chẽ hàng ngày để ghi lại những thay đổi của khoảng 3.000 loại protein trong máu của họ trước, trong và sau khi nhịn ăn. Bằng cách xác định protein nào liên quan đến phản ứng của cơ thể, các nhà nghiên cứu sau đó có thể dự đoán kết quả sức khỏe tiềm năng của việc nhịn ăn kéo dài bằng cách tích hợp thông tin di truyền từ các nghiên cứu quy mô lớn.
Đúng như dự đoán, các nhà nghiên cứu đã quan sát thấy cơ thể các tình nguyện viên bắt đầu chuyển hóa từ việc sử dụng glucose sang đốt cháy mỡ để cung cấp năng lượng trong vòng hai hoặc ba ngày đầu tiên nhịn ăn. Khối lượng cơ thể các tình nguyện viên đã giảm trung bình 5,7 kg bao gồm cả mỡ và khối lượng cơ. Tuy nhiên, khối lượng cơ lại có thể phục hồi hoàn toàn trong ba ngày sau khi ăn trở lại, trong khi mỡ cơ thể không tái tích lũy.
Đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu quan sát thấy những thay đổi sâu rộng trong cấu trúc protein diễn ra trên toàn cơ thể. Khoảng một phần ba số protein được đo lường thay đổi đáng kể trong quá trình nhịn ăn trên tất cả các cơ quan chính. Những thay đổi này nhất quán giữa các tình nguyện viên, nhưng có những dấu hiệu đặc trưng cho thấy những tác động vượt xa việc giảm cân thông thường, chẳng hạn như những thay đổi trong protein tạo nên cấu trúc hỗ trợ cho các tế bào thần kinh trong não.
Các nhà khoa học nhận định rằng nhịn ăn không chỉ mang lại lợi ích trong việc giảm cân mà còn có tác dụng tích cực đối với sức khỏe tổng thể, đặc biệt khi nó kéo dài ít nhất ba ngày.
Thông tin chi tiết từ các chuyên gia về ảnh hưởng của việc nhịn ăn
Claudia Langenberg, giám đốc Viện Nghiên cứu Đại học Sức khỏe Chính xác Queen Mary (PHURI), chia sẻ: "Lần đầu tiên, chúng ta có thể quan sát những thay đổi xảy ra ở cấp độ phân tử trong toàn cơ thể khi nhịn ăn. Khi thực hiện đúng cách, nhịn ăn là một phương pháp can thiệp hiệu quả trong việc giảm cân. Các chế độ ăn kiêng kết hợp nhịn ăn - như nhịn ăn gián đoạn - có thể mang lại nhiều lợi ích sức khỏe ngoài việc giảm cân. Các kết quả nghiên cứu của chúng tôi chứng minh những lợi ích sức khỏe của nhịn ăn, nhưng những thay đổi này chỉ có thể nhận thấy sau ba ngày - lâu hơn so với những gì chúng tôi từng nghĩ."
Maik Pietzner, chủ tịch Dữ liệu Y tế tại PHURI và đồng lãnh đạo Nhóm Y học Tính toán tại Viện Y tế Berlin ở Charité, cho biết: "Phát hiện của chúng tôi giải thích lý do vì sao nhịn ăn đã từng được áp dụng để điều trị một số bệnh. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể thực hiện nhịn ăn kéo dài, đặc biệt là những bệnh nhân có tình trạng sức khỏe yếu. Chúng tôi hi vọng nghiên cứu này sẽ thúc đẩy sự phát triển của các phương pháp điều trị an toàn hơn, mang lại lợi ích tương tự như nhịn ăn."
Hiểu rõ cơ chế phân tử khi nhịn ăn giúp các nhà khoa học khám phá những phương pháp mới để điều trị các rối loạn liên quan đến chế độ ăn uống, đặc biệt đối với những người không thể thực hiện nhịn ăn kéo dài.
Những phát hiện này cũng mở ra cơ hội nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhịn ăn và các cơ quan khác trong cơ thể, từ não bộ, gan đến các mô mỡ. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển các liệu pháp nhịn ăn an toàn và hiệu quả, dựa trên cơ chế sinh học tự nhiên.
