Buzz
Các hóa thạch tìm thấy tại Uruguay đã hé lộ sự tồn tại của Josephoartigasia monesi – loài gặm nhấm khổng lồ bậc nhất trong lịch sử. Sinh sống cách đây hàng triệu năm, sinh vật khổng lồ này nặng gần nửa tấn, đồng thời sở hữu lực cắn cực kỳ mạnh mẽ và đáng kinh ngạc.
Thế giới tự nhiên luôn ẩn giấu vô số điều kỳ thú, và những ghi chép hóa thạch lại một lần nữa khiến giới khoa học phải kinh ngạc. Với những ai đặc biệt yêu thích các loài sinh vật có kích thước vượt trội, hồ sơ cổ sinh vật học đã ghi nhận Josephoartigasia monesi (J. monesi) như một phát hiện nổi bật.
Sinh vật này được xem là loài gặm nhấm lớn nhất từng được con người ghi nhận. Không chỉ vậy, nếu lực cắn của các loài gặm nhấm hiện đại đã đủ khiến con người dè chừng, thì cơ hàm mạnh mẽ của sinh vật cổ đại này chắc chắn còn tạo ra một ấn tượng choáng ngợp hơn nhiều.
Hộp sọ hóa thạch của loài này được phát hiện tại Uruguay vào năm 1987, nhưng phải đến gần 20 năm sau mới được nhận diện lại trong một bảo tàng.
Loài J. monesi chính thức được giới khoa học mô tả chi tiết vào năm 2008, dù hành trình khám phá nó đã bắt đầu từ rất lâu trước đó. Cụ thể, một hộp sọ hóa thạch gần như nguyên vẹn đã được khai quật vào năm 1987 tại Uruguay, thuộc khu vực Nam Mỹ.
Đáng tiếc, mẫu vật quý giá này sau đó được trao tặng cho Bảo tàng Lịch sử và Nhân chủng học Quốc gia của Uruguay và bị lãng quên suốt gần hai thập kỷ. Chỉ sau khoảng 20 năm nằm im lìm trong kho lưu trữ, hóa thạch mới tình cờ được phát hiện lại, mở ra một chương nghiên cứu mới về sinh vật cổ đại.
Dựa trên niên đại của lớp địa chất nơi hộp sọ được lưu giữ, các nhà nghiên cứu cho rằng loài gặm nhấm khổng lồ này từng sinh sống và thống trị khu vực vào khoảng 2 đến 4 triệu năm trước. Về hình thái, chúng không giống một con chuột cống khổng lồ, mà lại có nhiều điểm tương đồng với loài pacarana (Dinomys branickii) hiện đại ở Nam Mỹ. Phát hiện này góp phần tái hiện rõ hơn bức tranh hệ sinh thái thời tiền sử.
Loài gặm nhấm lớn nhất từng được ghi nhận trong lịch sử là Josephoartigasia monesi, sinh sống tại Nam Mỹ cách đây khoảng 2 đến 4 triệu năm.
Dù giới khoa học đã thống nhất về vị thế đặc biệt của J. monesi trong thế giới gặm nhấm, kích thước thực sự của nó vẫn là chủ đề gây tranh luận sôi nổi. Ngay từ thời điểm công bố ban đầu, nhóm nghiên cứu đã đưa ra những ước tính rất táo bạo về khối lượng của sinh vật này.
Theo đó, con số thấp nhất được đề xuất là 468 kg – gần gấp tám lần trọng lượng của loài chuột lang nước lớn nhất hiện nay. Thậm chí, ước tính cao nhất còn lên tới 2.586 kg, vượt cả trọng lượng của một số loài tê giác – những “cỗ xe tăng” trong thế giới tự nhiên.
Tuy nhiên, khoa học luôn vận động và được điều chỉnh theo thời gian. Các nghiên cứu sau này đã đưa ra góc nhìn thận trọng và thực tế hơn về kích thước của loài này. Một công trình nghiên cứu công bố năm 2022 đã ước tính lại khối lượng của chúng vào khoảng 480 kg.
Sự chênh lệch lớn so với các con số ban đầu được giải thích bởi một yếu tố kỹ thuật bị bỏ sót. Russell K Engelman, tác giả nghiên cứu năm 2022, đã làm rõ trong báo cáo của mình rằng các ước tính trước đây có thể xuất phát từ mối quan hệ phi tuyến tính chưa được hiểu đúng giữa kích thước hộp sọ và khối lượng cơ thể.
Nói một cách đơn giản, việc J. monesi có hộp sọ lớn không đồng nghĩa với việc toàn bộ cơ thể của nó nặng tương đương một chiếc xe tải.
Loài sinh vật này có lực cắn cực kỳ mạnh, đạt tới 4.165 N ở răng hàm thứ ba, tương đương sức mạnh đủ để làm gãy xương đùi con người.
Dù kích thước đồ sộ của J. monesi đã được điều chỉnh giảm trong các nghiên cứu sau này, nhưng sức mạnh cơ bắp của chúng, đặc biệt là lực cắn, vẫn là yếu tố khiến giới khoa học đặc biệt chú ý. Một nghiên cứu năm 2015 đã sử dụng mô hình kỹ thuật số hiện đại để tái dựng sức mạnh ẩn sau bộ hàm của loài này.
Kết quả mô phỏng cho thấy lực cắn có thể đạt 1.389 Newton (N) tại răng cửa, và tăng lên tới 4.165 N ở răng hàm thứ ba. Dù chỉ bằng khoảng một phần tư so với loài có lực cắn mạnh nhất còn sống hiện nay, con số này vẫn vô cùng ấn tượng.
Cần nhấn mạnh rằng trong thực tế, một lực khoảng 4.000 N đã đủ để làm vỡ xương đùi người – một trong những cấu trúc xương chắc khỏe nhất của cơ thể con người.
Với những ai lo ngại về việc đối đầu với một loài gặm nhấm khổng lồ và hung dữ, hồ sơ cổ sinh vật học mang đến một thông tin đáng yên tâm. Ngoài việc J. monesi đã tuyệt chủng từ rất lâu, các nhà khoa học cũng cho rằng bộ hàm mạnh mẽ này không chủ yếu dùng để săn mồi.
Thay vào đó, sức mạnh cơ học ấn tượng này chủ yếu phục vụ việc nghiền nát các loại thực vật cứng, hỗ trợ đào bới rễ cây dưới lòng đất. Trong một số trường hợp, bộ răng còn có thể đóng vai trò như công cụ tự vệ trước kẻ thù. Hình ảnh một sinh vật khổng lồ, mang dáng dấp giống chuột lang nước nhưng toát lên phong thái uy nghi như loài voi, thực sự là một mảnh ghép độc đáo của lịch sử tự nhiên.
