Buzz
Trong suốt nhiều thập kỷ, các chuyên gia đã không ngừng tìm cách giải thích những hố trọng lực bí ẩn xuất hiện trên bề mặt Trái đất. Một báo cáo khoa học mới đây đã góp phần làm rõ hiện tượng kỳ lạ đang diễn ra tại vùng Nam Cực xa xôi và lạnh giá.
Từ nhiều năm qua, các nhà khoa học trên khắp thế giới đã tập trung nghiên cứu một hiện tượng địa chất thú vị gọi là "hố trọng lực". Về cơ bản, đây là những khu vực trũng sâu nằm trong lớp vỏ Trái Đất, nơi lực hấp dẫn đo được thấp hơn đáng kể so với mức trung bình thông thường.
Hiện tượng này đặc biệt nổi bật tại Nam Cực. Vùng đất băng giá này đang trải qua nhiều biến đổi lớn. Những thay đổi đó không chỉ xuất phát từ quá trình nóng lên toàn cầu mà còn liên quan đến các biến động khí hậu kéo dài hàng chục triệu năm, diễn ra từ rất lâu trước khi con người xuất hiện và để lại những tác động nghiêm trọng đối với hệ sinh thái.
Lực hấp dẫn suy yếu bất thường dưới lớp băng dày của lục địa này còn chịu ảnh hưởng từ chuyển động tự quay của hành tinh. Sự suy giảm trọng lực được cho là hệ quả của quá trình dịch chuyển cực kỳ chậm của các khối đá nằm sâu dưới bề mặt băng.
Những phát hiện chi tiết về hiện tượng này đã được công bố trên tạp chí Scientific Reports. Hai tác giả chính là giáo sư địa vật lý Alessandro Forte từ đại học Florida và nhà nghiên cứu Petar Glišović của viện Vật lý Trái Đất Paris. Nhóm nghiên cứu cho biết chuyển động của các khối đá ngầm có mối liên hệ chặt chẽ với những biến đổi lớn trong hệ thống khí hậu Nam Cực, cho thấy sự thay đổi trọng lực có thể đã góp phần tạo điều kiện cho các dải băng khổng lồ hình thành.
Để nghiên cứu kỹ hơn, hai nhà khoa học đã xây dựng một bản đồ chi tiết mô tả hố trọng lực tại Nam Cực nhằm theo dõi sự biến đổi của nó qua hàng triệu năm lịch sử. Công trình này dựa trên nguồn dữ liệu đồ sộ, bao gồm vô số bản ghi về các trận động đất xảy ra trên toàn cầu.
Để minh họa dễ hiểu cho phương pháp này, Forte cho biết trong một tuyên bố rằng hãy hình dung việc tiến hành một ca chụp CT cho toàn bộ Trái Đất. Tuy nhiên, thay vì sử dụng tia X như trong y học, các nhà khoa học tận dụng những trận động đất. Chính các sóng địa chấn từ những trận động đất này đóng vai trò như nguồn "ánh sáng" giúp soi chiếu và tiết lộ cấu trúc bên trong của hành tinh.
Bằng cách ứng dụng các mô hình máy tính phức tạp, nhóm nghiên cứu đã tái dựng thành công trạng thái của hố trọng lực ở Nam Cực cách đây khoảng 70 triệu năm, giai đoạn mà khủng long vẫn còn tồn tại trên Trái Đất. Kết quả phân tích cho thấy hố trọng lực này đã dần trở nên mạnh hơn trong suốt hàng chục triệu năm.
Sự phát triển của hiện tượng này trùng khớp với những biến đổi đáng kể trong hệ thống khí hậu của lục địa cũng như quá trình hình thành rải rác của các sông băng. Khi các sông băng xuất hiện, chúng tiếp tục tạo ra những tác động sâu rộng, ảnh hưởng đến mực nước biển toàn cầu và mức độ axit của các đại dương trên hành tinh.
Dù các kết quả nghiên cứu mới chưa thể khẳng định chắc chắn mối quan hệ nhân quả giữa chuyển động của các khối đá ngầm và sự thay đổi trọng lực dẫn đến sự phát triển của băng, Forte và Glišović vẫn rất kỳ vọng. Hai nhà khoa học dự định tiếp tục kiểm chứng xem liệu sự biến động của mực nước biển có chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hố trọng lực đang ngày càng mạnh này hay không.
Kết thúc báo cáo, Forte đặt ra một câu hỏi mang tính gợi mở: khí hậu của chúng ta liên hệ ra sao với những quá trình đang diễn ra sâu bên trong hành tinh? Ông nhấn mạnh rằng nếu hiểu rõ hơn cách phần lõi và cấu trúc bên trong của Trái Đất tác động đến trọng lực và mực nước biển, con người sẽ có thêm những hiểu biết quan trọng về các yếu tố chi phối sự hình thành cũng như tính ổn định của các dải băng khổng lồ.
