Các nhà nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra một lợi ích bất ngờ từ việc gãi ngứa: Không chỉ mang lại cảm giác thỏa mãn, mà còn có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch.

Xét từ góc độ tiến hóa, việc gãi có thể mang lại một số tác dụng có lợi cho cơ thể chủ.

Khi còn nhỏ, chắc hẳn ai cũng từng phải đấu tranh giữa cơn thèm gãi ngứa với lời nhắc nhở của mẹ: 'Đừng gãi, gãi càng ngứa và có thể làm xước da đấy!'

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Science đã chỉ ra rằng các bà mẹ không phải lúc nào cũng đúng. Gãi ngứa không chỉ giúp ta xoa dịu cảm giác khó chịu mà còn có thể mang lại một lợi ích bất ngờ:

Cải thiện hệ miễn dịch.

"Gãi là một phản ứng hành vi mà con người không thể cưỡng lại khi cảm thấy ngứa trên da. Hành động này mang tính bản năng và đã được duy trì qua hàng triệu năm tiến hóa. Mặc dù vậy, trong một số bệnh da liễu như viêm da, gãi ngứa có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nặng hơn."

Tuy nhiên, gãi thường mang lại cảm giác dễ chịu và không kích hoạt phản ứng tránh né. Điều này cho thấy gãi có thể mang lại một số lợi ích cho vật chủ," tiến sĩ Daniel Kaplan, giáo sư tại Đại học Pittsburgh, Hoa Kỳ, cho biết.

Để xác định lợi ích cụ thể của việc gãi, giáo sư Kaplan đã thực hiện một nghiên cứu trên hai nhóm chuột. Những con chuột này đã được tiếp xúc với một tác nhân gây dị ứng tên là hapten, gây ra các triệu chứng dị ứng trên tai, bao gồm cả ngứa.

Những con chuột bị dị ứng ở tai đều có phản ứng muốn gãi. Tuy nhiên, một nửa trong số chúng đã được giáo sư Kaplan đeo vòng cổ, ngăn không cho chúng gãi.

Kết quả là, một nửa số chuột có thể gãi khi cảm thấy ngứa, trong khi nửa còn lại không thể làm điều này.

Sau một ngày theo dõi, giáo sư Kaplan nhận thấy những con chuột được gãi tự do đã kiểm soát bệnh viêm da tốt hơn. Chúng có lượng vi khuẩn Staphylococcus aureus thấp hơn ở vùng da ngứa so với những con chuột không thể gãi. Nhờ vậy, nguy cơ viêm da ở chúng cũng giảm.

Điều này có vẻ trái ngược với suy nghĩ của chúng ta, khi cho rằng gãi sẽ làm xước da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và có thể khiến vết lở loét lan rộng.

Vậy điều gì thực sự đã xảy ra trong thí nghiệm này?

Khi nghiên cứu sâu vào từng tế bào trên bề mặt da chuột, giáo sư Kaplan phát hiện ra rằng phản ứng gãi kích hoạt các tế bào thần kinh chịu trách nhiệm phát hiện cơn đau. Những tế bào này sau đó giải phóng một chất hóa học gọi là chất P.

Chất P tiếp tục kích thích các tế bào bạch cầu, gọi là tế bào mast, giúp cơ thể sản xuất thêm bạch cầu trung tính. Đây là những tế bào miễn dịch phản ứng nhanh với mầm bệnh xâm nhập.

Chúng có khả năng tiêu diệt vi khuẩn và virus, do đó, phản ứng gãi trong tình huống này đã góp phần tăng cường hệ miễn dịch và giảm mầm bệnh trên da.

Vậy bạn có thể rút ra bài học gì từ nghiên cứu này?

"Phát hiện cho thấy việc gãi giúp cải thiện khả năng phòng vệ chống lại Staphylococcus aureus, thể hiện rằng nó có thể có lợi trong một số trường hợp" , giáo sư Kaplan cho biết.

Bạn có thể gãi nhẹ lên vùng da bị ngứa. Tuy nhiên, nếu đó là ngứa mạn tính hoặc có vết thương hở, việc gãi có thể phản tác dụng và gây hại nhiều hơn là có lợi.

Tuy nhiên, trong mọi tình huống, việc gãi vẫn giúp tăng cường bạch cầu trung tính và cải thiện khả năng miễn dịch của cơ thể.