Colossal Biosciences mới đây đã thông báo về một đột phá quan trọng trong việc đưa loài chim dodo, vốn không thể bay, trở lại từ sự tuyệt chủng cách đây 300 năm.
Gần 300 năm sau khi dodo biến mất, loài chim này đang có cơ hội được hồi sinh nhờ một bước đột phá của Colossal Biosciences. Các nhà khoa học đã sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen và gà làm vật chủ để tiến gần hơn đến việc phục sinh loài chim huyền thoại này, mặc dù công việc này cũng dấy lên những tranh luận về đạo đức và nguy cơ tiềm ẩn.
Chim dodo, từ lâu được coi là biểu tượng của sự tuyệt chủng do con người, có thể sẽ có một cơ hội mới. Colossal Biosciences, một công ty công nghệ sinh học ở Texas, vừa công bố thành công lớn trong nỗ lực này: lần đầu tiên, họ nuôi cấy thành công tế bào mầm nguyên thủy (PGC) của chim bồ câu Nicobar, loài chim có mối quan hệ gần gũi với dodo.
Tế bào mầm nguyên thủy, được coi là tiền thân của tinh trùng và trứng, đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh sản. Phát hiện này đánh dấu một cột mốc quan trọng, mở ra triển vọng cho kế hoạch hồi sinh loài chim dodo đã tuyệt chủng.

Con đường hồi sinh và những thử thách
Theo Beth Shapiro, Giám đốc khoa học của Colossal, bước tiếp theo trong dự án này là chỉnh sửa gen các tế bào PGC đã nuôi cấy, bổ sung những gen đặc trưng của chim dodo. Các tế bào chỉnh sửa sẽ được tiêm vào phôi gà vô sinh để tiếp tục quá trình phục sinh.
Khi những con gà này phát triển và sinh sản, con cái của chúng sẽ có khả năng tạo ra trứng và tinh trùng mang đặc điểm của chim dodo. Qua nhiều thế hệ, quy trình này được kỳ vọng sẽ tạo ra những cá thể chim sống có đặc điểm giống chim dodo đã tuyệt chủng.
Ben Lamm, Giám đốc điều hành, cho biết dự án hồi sinh này có thể sẽ hoàn thành trong khoảng từ 5 đến 7 năm, một mục tiêu đầy tham vọng nhưng cũng mang lại hy vọng lớn. Để chuẩn bị cho sự trở lại của dodo, Colossal đang hợp tác với các tổ chức bảo vệ động vật hoang dã để tìm kiếm một khu vực an toàn, không có chuột, tại Mauritius, nơi sinh sống nguyên thủy của chim dodo.
Colossal Biosciences, với những nỗ lực táo bạo, đã thu hút được một lượng lớn vốn đầu tư, đưa tổng số tiền tài trợ của công ty lên tới 555 triệu USD. Các nỗ lực này không chỉ tập trung vào chim dodo mà còn mở rộng sang những loài đã tuyệt chủng khác như voi ma mút lông xoăn, hổ Tasmania và chim moa. Tuy nhiên, những hành động này cũng gặp phải sự chỉ trích từ cộng đồng khoa học và bảo tồn.

Những tranh cãi về đạo đức và bảo tồn
Một số nhà phê bình cho rằng việc 'hồi sinh' các loài đã tuyệt chủng là điều không thể và có thể mang đến nhiều rủi ro. Colossal đã phần nào giải đáp những lo ngại này khi khẳng định họ không cố gắng tạo ra bản sao hoàn hảo của dodo, mà chỉ tái tạo những đặc điểm nổi bật của loài chim này.
Tuy nhiên, những người bảo tồn vẫn lo lắng. Họ đặt ra câu hỏi về những nguy cơ khi sử dụng các loài hiện tại làm vật chủ cho những loài đã tuyệt chủng. Liệu những con gà được chỉnh sửa gen có thể gặp phải vấn đề sức khỏe không lường trước? Và liệu việc dành nhiều tài nguyên vào việc phục sinh các loài đã tuyệt chủng có làm giảm tầm quan trọng của việc bảo tồn các loài đang gặp nguy cơ tuyệt chủng không?
Dù phải đối mặt với nhiều câu hỏi khó, Colossal vẫn kiên định với mục tiêu của mình. Thành công trong việc nuôi cấy tế bào mầm nguyên thủy là một bước tiến đáng kể trong khoa học. Tuy nhiên, liệu điều này có đủ để đưa chim dodo trở lại và làm thế giới phải kinh ngạc, hay chỉ là một tham vọng khoa học quá lớn? Câu trả lời vẫn chưa rõ ràng.

Chim Dodo (Raphus cucullatus) là một loài chim không bay từng sinh sống trên đảo Mauritius thuộc Ấn Độ Dương. Nó nổi bật không chỉ vì ngoại hình đặc biệt mà còn bởi sự tuyệt chủng nhanh chóng ngay sau khi con người đến đảo vào thế kỷ 17.
Chim Dodo có kích thước khá lớn, nặng từ 15-20 kg, thân hình tròn trịa, đôi cánh nhỏ không thể bay và chiếc mỏ cong đặc trưng. Vì không có kẻ săn mồi tự nhiên, Dodo sống chủ yếu bằng cách kiếm ăn trên mặt đất với chế độ ăn chủ yếu gồm trái cây, hạt và rễ cây.
Sự tuyệt chủng của loài chim này là minh chứng rõ rệt cho tác động tiêu cực của con người đối với thiên nhiên. Khi người Bồ Đào Nha và sau đó là người Hà Lan đến Mauritius, họ mang theo các loài động vật như chó, mèo, chuột và lợn, những loài đã săn mồi và ăn trứng của Dodo.
Hơn nữa, việc săn bắt trực tiếp và phá hoại môi trường sống đã khiến Dodo tuyệt chủng trong chỉ vài thập kỷ. Lần cuối cùng loài chim này được ghi nhận là vào khoảng năm 1681.
Hiện nay, Dodo trở thành biểu tượng của sự tuyệt chủng do con người gây ra. Hình ảnh của nó thường xuất hiện trong văn hóa đại chúng, sách giáo khoa và các chiến dịch bảo vệ động vật hoang dã.
Dù không còn tồn tại, Dodo vẫn được nhớ đến như một lời nhắc nhở về sự mong manh của đa dạng sinh học và trách nhiệm bảo vệ môi trường tự nhiên.
