Buzz
Tê tay không phải lúc nào cũng đáng lo, nhưng nếu kéo dài, lặp lại và kèm theo yếu lực cầm nắm, đây là dấu hiệu không nên bỏ qua.
Trong nhiều tháng, anh Hưng (32 tuổi, nhân viên văn phòng) liên tục bị tê rần các đầu ngón tay, đặc biệt khi gõ máy tính lâu hoặc vừa tỉnh giấc vào ban đêm. Vì triệu chứng chỉ thoáng qua và biến mất sau vài phút lắc tay, anh nghĩ đó chỉ là mỏi cơ bình thường. Chỉ khi khám sức khỏe định kỳ công ty, bác sĩ thực hiện các bài kiểm tra chuyên biệt và hỏi chi tiết về vị trí tê lan theo ngón tay, anh mới phát hiện mình mắc hội chứng ống cổ tay, một căn bệnh phổ biến nhưng dễ bị chủ quan vì giai đoạn đầu thường chỉ biểu hiện bằng các cơn tê nhẹ.
Tay tê rần liên tục chính là dấu hiệu cảnh báo hội chứng ống cổ tay.
Bác sĩ giải thích hội chứng ống cổ tay xảy ra khi dây thần kinh giữa bị chèn ép trong ống cổ tay, dẫn tới tê ba ngón: cái, trỏ và giữa. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể cảm thấy nóng rát ở gan bàn tay, đau lan lên cẳng tay, yếu lực cầm nắm hoặc đánh rơi đồ vật. Nhiều người còn bị tỉnh giấc giữa đêm vì tê buốt, báo hiệu chèn ép thần kinh đã nghiêm trọng hơn. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, tổn thương thần kinh có thể trở thành vĩnh viễn, làm mất cảm giác đầu ngón tay và ảnh hưởng khả năng vận động.
Sau khi được chẩn đoán, anh Hưng bắt đầu điều trị bảo tồn. Anh được hướng dẫn hạn chế các động tác gập cổ tay liên tục, điều chỉnh tư thế khi làm việc và đeo nẹp cổ tay vào ban đêm để giữ khớp ở vị trí trung tính. Bác sĩ cũng bổ sung các bài tập giãn cơ để cải thiện tuần hoàn vùng cổ tay. Nhờ những điều chỉnh kịp thời, triệu chứng tê giảm đáng kể chỉ sau vài tuần, nhưng anh vẫn cần theo dõi thường xuyên vì bệnh dễ tái phát nếu tiếp tục làm việc sai tư thế.
Làm thế nào để giảm tải cho cổ tay?
Nhiều thiết bị được thiết kế để giảm áp lực lên ống cổ tay, phù hợp với những người làm việc nhiều giờ trước máy tính. Miếng kê bàn phím, chuột giữ cổ tay ở tư thế thẳng, giúp tránh gập xuống hoặc tỳ mạnh vào cạnh bàn – nguyên nhân phổ biến gây tăng chèn ép dây thần kinh.
Chuột công thái học cũng là lựa chọn được nhiều chuyên gia khuyên dùng. Thiết kế nghiêng giúp bàn tay đặt tự nhiên hơn, giảm xoay ngoài cổ tay và hạn chế lực xoắn lên dây thần kinh giữa. Với người đã có triệu chứng tê rõ, chuyển sang chuột công thái học có thể cải thiện tương đối nhanh.
Sử dụng chuột công thái học cùng miếng kê tay thích hợp có thể giúp giảm đáng kể tình trạng tê tay.
Nẹp cổ tay giúp giữ khớp ở vị trí trung tính, giảm chèn ép dây thần kinh giữa và hạn chế các động tác gập cổ tay vô thức, đặc biệt vào ban đêm. Sử dụng nẹp đúng thời điểm hỗ trợ giảm triệu chứng nhanh hơn và ngăn tái phát giai đoạn đầu điều trị. Tuy nhiên, bác sĩ khuyên không nên đeo nẹp quá lâu để tránh làm yếu cơ quanh cổ tay.
Bóng tập tay là dụng cụ hỗ trợ phục hồi phổ biến trong vật lý trị liệu. Các bài tập bóp thả đơn giản giúp tăng sức mạnh cơ gấp – cơ duỗi, cải thiện tuần hoàn máu và giảm chèn ép cổ tay. Nhờ tính dễ thực hiện và không cần dụng cụ phức tạp, người bệnh có thể tập ngay tại bàn làm việc.
Bài tập đơn giản giúp giảm tê và hỗ trợ phục hồi
Duỗi cổ tay ra phía trước: Duỗi thẳng tay, lòng bàn tay hướng lên. Dùng tay còn lại nhẹ nhàng kéo các ngón tay về phía cơ thể đến khi cảm thấy căng. Giữ vài giây rồi thả lỏng.
Gập cổ tay theo chiều ngược lại: Đưa cánh tay thẳng về phía trước, lòng bàn tay úp xuống. Dùng tay còn lại đẩy nhẹ mu bàn tay xuống để kéo giãn nhóm cơ gấp.
Bài tập trượt dây thần kinh (nerve gliding): Bắt đầu với bàn tay nắm nhẹ, từ từ mở các ngón và duỗi thẳng cổ tay. Tiếp tục ngửa bàn tay và kéo nhẹ các ngón ra sau. Chuỗi chuyển động liên tục này giúp dây thần kinh giữa di chuyển linh hoạt hơn trong ống cổ tay.
Bóp bóng tập tay: Nắm bóng vừa phải trong vài giây rồi thả ra. Thực hiện đều đặn để tăng sức mạnh bàn tay và cải thiện tuần hoàn, hỗ trợ giảm chèn ép cổ tay.
Kết hợp tập luyện với nẹp cổ tay là khuyến nghị của bác sĩ dành cho người mắc hội chứng ống cổ tay.
Sau khi triệu chứng thuyên giảm, duy trì tư thế làm việc đúng là yếu tố then chốt để ngăn tái phát. Người làm việc máy tính cần giữ cổ tay ở vị trí trung tính, tránh gập quá mức, chia thời gian làm việc thành các quãng ngắn để cổ tay nghỉ ngơi. Bố trí bàn làm việc hợp lý về chiều cao ghế, bàn và thiết bị giúp giảm mọi dạng tỳ đè. Khi xuất hiện tê hoặc đau nhẹ trở lại, giảm cường độ làm việc và thực hiện lại các bài tập giãn gân cơ để ngăn bệnh tiến triển.
