Cảnh tượng bên trong chiếc điều hòa khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên và lo lắng.
Mặc dù chiếc điều hòa vẫn hoạt động, vẫn thổi gió, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc hiệu suất làm mát của nó vẫn ổn. Thực tế, lớp bụi tích tụ âm thầm qua từng tháng, thậm chí nhiều năm, chính là nguyên nhân khiến máy lạnh kém hiệu quả và tiêu tốn điện năng hơn.
Mới đây, hình ảnh chiếc điều hòa sau 2 năm không được vệ sinh khiến nhiều người phải giật mình. Lớp bụi bám dày đặc trên lưới lọc và dàn lạnh khi tháo ra không chỉ tạo cảm giác mất vệ sinh mà còn phản ánh một thực trạng phổ biến: máy vẫn chạy, chủ quan sử dụng, đến khi làm lạnh yếu đi hay tiền điện tăng đột ngột mới bắt đầu nhận ra.

Bụi bẩn tích tụ lâu ngày khiến máy phải hoạt động nhiều hơn để duy trì khả năng làm mát.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, việc vệ sinh hoặc thay bộ lọc điều hòa định kỳ là vô cùng quan trọng. Bộ lọc bẩn làm giảm lưu lượng gió và hiệu suất của hệ thống. Khi luồng không khí bị cản trở, bụi có thể lọt sâu vào dàn lạnh, làm giảm khả năng hấp thụ nhiệt, khiến máy phải làm việc vất vả hơn để đạt được nhiệt độ như trước.
EVN cũng nhấn mạnh rằng sau một thời gian dài sử dụng, bụi bẩn sẽ tích tụ trong các bộ phận như dàn lạnh, dàn nóng và lưới lọc. Điều này không chỉ làm giảm hiệu suất làm mát mà còn khiến điều hòa tiêu tốn nhiều điện năng hơn, lý giải tại sao nhiều người thấy máy lạnh trở nên ì ạch, phải bật lâu hơn, nhiệt độ hạ sâu hơn mà phòng vẫn không mát nhanh như trước.
Theo các chuyên gia của EVN, việc vệ sinh điều hòa định kỳ từ 3-6 tháng mỗi lần có thể giúp giảm đến 10-15% chi phí tiền điện. Con số này chứng tỏ rằng việc làm sạch máy lạnh không chỉ là bảo dưỡng thiết bị mà còn là một giải pháp hữu ích để giảm chi phí sinh hoạt trong những tháng hè nóng bức.

Tự vệ sinh cơ bản tại nhà, bảo dưỡng chuyên sâu nhờ sự hỗ trợ của các kỹ thuật viên.
Đối với các hộ gia đình, nhiều hãng điều hòa khuyến cáo người dùng chủ động làm sạch các bộ phận cơ bản. Ví dụ, Panasonic Việt Nam hướng dẫn rằng nếu sử dụng điều hòa thường xuyên, việc làm sạch nên thực hiện mỗi 3-4 tháng; nếu chỉ sử dụng 6-8 giờ mỗi ngày, có thể kéo dài khoảng 6 tháng. Các công việc tự làm gồm tắt điện, mở nắp, tháo lưới lọc, rửa sạch và để khô trước khi lắp lại.
Tuy nhiên, việc vệ sinh cơ bản và vệ sinh sâu là hai công việc hoàn toàn khác biệt. Daikin cho biết quy trình vệ sinh đúng kỹ thuật của các kỹ thuật viên không chỉ dừng lại ở việc làm sạch mặt nạ và lưới lọc mà còn bao gồm làm sạch cánh quạt, dàn trao đổi nhiệt, đường ống thoát nước, khử trùng, và thậm chí vệ sinh cả bo mạch dàn lạnh và dàn nóng. Những công việc này cần dụng cụ chuyên dụng và kinh nghiệm, không thích hợp để tự làm nếu thiếu chuyên môn.


Nếu điều hòa đã không được vệ sinh trong một thời gian dài và có dấu hiệu kém làm mát, chảy nước, có mùi lạ hay gây ồn, gia đình không nên chỉ tháo lưới lọc ra để rửa. Lúc này, việc gọi thợ chuyên nghiệp để thực hiện vệ sinh sâu và kiểm tra các bộ phận như gas, block, cánh quạt, và đường thoát nước là rất cần thiết, giúp máy vận hành ổn định, bền bỉ và tiết kiệm điện năng. EVN cũng khuyến cáo người dùng nên kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ các bộ phận quan trọng này.
