Buzz
Khi chỉ có chưa đầy 10 con được phát hiện lần đầu tiên, một cụ ông ở Hồ Bắc, Trung Quốc đã đưa chúng về nuôi như những con vịt. Tuy nhiên, phải tận 14 năm sau, ông mới phát hiện ra rằng đây chính là loài động vật quý hiếm.
Vào một buổi sáng đông giá lạnh năm 2007, cụ ông Jin Guoyu, sống tại làng Yijiawan, thị trấn Jiuji, huyện Nanzhang, tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc), chuẩn bị cho đàn vịt trời của mình ăn như thường lệ. Là một nông dân hiền lành, quanh năm gắn bó với ruộng đồng, ao cá và bầy vịt, ông không thể ngờ rằng, từ hôm đó, cuộc sống của ông và cả ngôi làng sẽ thay đổi hoàn toàn, tất cả chỉ vì một đàn vịt trời khác thường.
Khi ra bờ sông đếm đàn vịt, ông Jin bỗng phát hiện năm con chim nước lạ, lẫn vào đàn vịt trời. Chúng có hình dáng quen thuộc như vịt trời, nhưng lông lại óng ánh và rực rỡ một cách lạ kỳ. Khi đó, ông chỉ nghĩ chúng là giống vịt trời đẹp hơn, nên không nghi ngờ gì.
Thấy chúng thân thiện và quẩn quanh bên đàn vịt nhà, ông bèn cho chúng ăn thêm vài nắm cám. "Có mấy con lạ đến xin ăn, thôi thì mình cho thêm chút cũng chẳng sao", ông kể lại.
Thế nhưng, những "vịt trời" ấy dường như rất thích nơi này. Ngày hôm sau, chúng vẫn ở đó, và rồi ngày kế tiếp cũng vậy. Ông Jin tiếp tục cho chúng ăn và dần dần, chúng coi ao nhà ông như nhà mình.
Năm sau, điều kỳ lạ tiếp tục xảy ra. Không chỉ có năm con, mà cả một đàn hơn chục con lại tìm về. Năm này qua năm khác, số lượng "vịt trời" kéo đến ngày càng nhiều. Từ vài con ban đầu, đến năm 2021, ao nhà ông Jin đã trở thành nơi dừng chân của hơn 100 con.
Suốt 14 năm qua, vợ chồng cụ Jin coi việc nuôi đàn chim lạ là điều bình thường, vẫn tiếp tục cho chúng ăn và chăm sóc như với đàn vịt trời nhà mình. Họ cảm thấy vui vì mỗi mùa đông lại có thêm "khách" đến thăm. Đến mức chi phí thức ăn cho đàn "vịt trời" ngày càng tăng, nhưng cụ Jin vẫn vui vẻ: "Chúng ăn khỏe thật, nhưng nhìn chúng béo tốt, vui mắt lắm!". Tuy nhiên, điều kỳ lạ là đàn "vịt trời" này chỉ chịu ở gần vợ chồng cụ Jin, còn thấy người lạ là bay đi mất.
Mọi chuyện chỉ được làm sáng tỏ vào năm 2021, khi một nhóm người yêu chim đến khu vực sông Thanh Lượng để quan sát chim nước. Họ sững sờ khi thấy đàn "vịt trời" rực rỡ trong ánh nắng, và lập tức nhận ra đó không phải là vịt trời mà là vịt uyên ương, loài chim quý hiếm được liệt vào danh sách động vật hoang dã được bảo vệ cấp II quốc gia của Trung Quốc.
Uyên ương vốn được mệnh danh là loài chim "tình duyên", thường xuất hiện theo cặp và là biểu tượng của hạnh phúc đôi lứa trong văn hóa Á Đông. Chúng có bộ lông tuyệt đẹp, với con trống có mào đỏ nâu, ngực tím, cánh nâu vàng và sọc đen trắng tinh tế; còn con mái lại dịu dàng với sắc nâu trầm, quanh mắt có quầng trắng thanh khiết.
Tuy nhiên, do môi trường sống bị thu hẹp, uyên ương ngày càng hiếm trong tự nhiên. Chúng cần các hốc cây bên sông, rừng ven hồ để làm tổ, những nơi giờ đây ngày càng ít dần do khai thác và đô thị hóa.
Không chỉ môi trường sống, mà cả nhận thức của con người cũng khiến loài chim này gặp nguy hiểm. Nhiều thợ săn nhầm chúng với vịt trời và vô tình săn bắn, bởi khi bay, màu lông của uyên ương trông khá giống những loài vịt nước thông thường.
Phát hiện của nhóm quan sát chim không chỉ khiến cụ Jin sửng sốt mà còn thu hút sự chú ý của giới truyền thông và các nhà bảo tồn. Ngay trong năm đó, huyện Nanzhang được Hiệp hội Bảo tồn Động vật Hoang dã Trung Quốc vinh danh là "Quê hương của vịt uyên ương tại Trung Quốc", biến nơi đây thành một trong những môi trường sinh sống quan trọng nhất của loài chim này.
Câu chuyện của cụ Jin và đàn "vịt trời" nhanh chóng lan truyền khắp cả nước. Du khách, nhiếp ảnh gia và người yêu thiên nhiên bắt đầu đổ về Yijiawan để ngắm nhìn và chụp ảnh đàn uyên ương. Cụ Jin, người nông dân hiền lành năm nào, nay trở thành nhân vật chính trong "huyền thoại bảo tồn" của làng quê.
Thay vì khai thác hay buôn bán, vợ chồng cụ Jin quyết định biến sự việc thành cơ hội để phát triển du lịch sinh thái. Họ mở một nhà nghỉ nông trại nhỏ ven sông, đón khách đến tham quan, chụp ảnh và ngắm nhìn uyên ương. Du khách vừa được thưởng thức cảnh sắc thiên nhiên, vừa nếm thử các món đặc sản từ vịt trời, một loài hoàn toàn khác biệt so với vịt uyên ương. Cặp vợ chồng cũng đầu tư xây dựng đài quan sát chim, trồng hoa cải dầu, cây xanh, tạo không gian gần gũi với thiên nhiên để mang lại trải nghiệm tuyệt vời cho du khách.
Nhờ vào mô hình du lịch này, cả làng Yijiawan dần thay đổi. Người dân trong vùng cũng bắt đầu phát triển du lịch: mở homestay, quán ăn, tour chèo bè ngắm chim, thậm chí tổ chức các lớp học về thiên nhiên cho trẻ em. Một vùng quê yên bình bỗng trở thành điểm đến nổi tiếng, thu hút hàng chục nhóm du khách vào mỗi mùa đông.
Tuy nhiên, khi danh tiếng lan rộng, một số người bắt đầu đặt ra câu hỏi: "Liệu cụ Jin có vi phạm pháp luật khi nuôi loài động vật được bảo vệ hay không?".
Theo quy định của Luật Bảo vệ Động vật Hoang dã Trung Quốc, việc bắt, nuôi nhốt, buôn bán hoặc giết hại động vật quý hiếm là hành vi bị cấm và có thể bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, trường hợp của cụ ông Jin lại hoàn toàn khác. Ông không hề săn bắt hay nuôi nhốt, mà đàn uyên ương tự động tìm đến và sống trong tự nhiên. Việc ông cho chúng ăn không mang mục đích thương mại, và sau này, lợi nhuận mà ông có được chủ yếu từ du lịch sinh thái, chứ không phải từ loài chim này.
Sau khi xác minh, chính quyền địa phương cũng khẳng định rằng mô hình của cụ Jin là hợp pháp và được khuyến khích, bởi nó là một ví dụ điển hình về việc con người có thể sống hòa hợp với thiên nhiên, vừa bảo tồn loài động vật quý hiếm, vừa phát triển kinh tế bền vững.
Giờ đây, mỗi mùa đông, khi đàn uyên ương rực rỡ lại kéo về bay lượn trên mặt sông Thanh Lượng, người dân Yijiawan không chỉ thấy đó là vẻ đẹp của thiên nhiên, mà còn là biểu tượng của lòng tốt và sự nhân ái, điều đã tạo nên "kỳ tích uyên ương Hồ Bắc" suốt 14 năm qua.
