Buzz
Mới đây, một nam thanh niên 27 tuổi đã phải vào viện cấp cứu trong tình trạng suy thận cấp tính chỉ sau 4 ngày tập gym.
Câu chuyện trên là lời cảnh tỉnh đối với những ai đang theo đuổi mục tiêu tăng cơ giảm mỡ một cách quá mức. Con đường xây dựng cơ bắp không hề đơn giản mà chứa đựng nhiều rủi ro về sức khỏe, đặc biệt là các vấn đề nghiêm trọng về thận.
Lạm dụng chế độ ăn giàu đạm: Thận đối mặt nguy cơ quá tải
Một trong những sai lầm hay gặp của những người tập gym là tiêu thụ quá nhiều protein. Khi lượng protein vượt quá 1,5g/kg cân nặng mỗi ngày, thận phải làm việc không ngừng để lọc và đào thải ure, creatinin – các sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa. Nếu kéo dài, thận sẽ bị quá tải và có nguy cơ xơ hóa, dẫn đến suy giảm chức năng và suy thận.
Thực phẩm giàu đạm còn chứa nhiều purin, khi chuyển hóa sẽ tạo ra axit uric. Axit uric dư thừa có thể kết tinh trong thận và gây ra sỏi thận. Hơn nữa, chế độ ăn nhiều đạm làm giảm lượng citrat trong nước tiểu – chất giúp ngăn ngừa sự hình thành sỏi, khiến nguy cơ mắc bệnh sỏi thận càng cao.
Các chuyên gia khuyến cáo, người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên bổ sung từ 0,8 đến 1,2g protein/kg cân nặng mỗi ngày. Nguồn protein tốt và dễ hấp thu nhất là whey, sau đó là đạm từ đậu nành và cuối cùng là thịt. Người mắc bệnh thận càng cần phải tuân thủ chặt chẽ theo chỉ định của bác sĩ.
Tập luyện quá sức: Cẩn trọng với nguy cơ tiêu cơ vân
Nhiều ca bệnh suy thận cấp xuất phát từ hội chứng tiêu cơ vân do vận động quá sức. Khi tập luyện quá nặng trong thời gian ngắn, các tế bào cơ bị tổn thương và giải phóng myoglobin vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và dẫn đến suy thận cấp.
Người bệnh thường có triệu chứng đau nhức cơ toàn thân, nước tiểu có màu đen như trà đặc hoặc nước tương. Khi xuất hiện dấu hiệu này, cần dừng ngay việc tập luyện, uống nhiều nước để tăng cường đào thải và đến bệnh viện nhanh chóng.
Sai lầm khi sử dụng thực phẩm bổ sung
Nhiều người tập gym sử dụng các loại thực phẩm bổ sung như creatine (creatin), nitric oxide (NO booster), steroid, tăng testosterone... để đẩy nhanh quá trình tăng cơ. Tuy nhiên, những sản phẩm này có thể trở thành “con dao hai lưỡi”.
- Creatine: Khi sử dụng không đúng liều hoặc kéo dài, creatine có thể chuyển hóa thành creatinin, khiến thận phải làm việc quá sức và có nguy cơ gây viêm thận, hoại tử ống thận.
- Nitric oxide (thường gọi là "nitro pump"): Thành phần chính gồm caffeine, arginine, beta-alanine… có thể gây mất nước, tăng huyết áp và giảm lưu lượng máu đến thận.
- Steroid và hormone kích thích: Có thể gây tổn thương trực tiếp đến cầu thận, dẫn đến tiểu ra máu, tiểu đạm và thậm chí là xơ hóa thận.
Các bác sĩ khuyến cáo không nên tự ý sử dụng các loại thực phẩm bổ sung “trôi nổi”. Nếu thật sự cần thiết, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ và theo dõi chức năng thận định kỳ.
Bổ sung nước cũng cần phải đúng cách
Một sai lầm phổ biến là không uống đủ nước và không đúng cách. Khi tập luyện trong môi trường nóng ẩm, cơ thể sẽ mất nhiều mồ hôi. Nếu không bổ sung nước kịp thời, thận sẽ bị thiếu máu và gây tổn thương. Ngược lại, nhiều người lại chọn nước ngọt, nước tăng lực chứa nhiều đường, vô tình làm tăng đường huyết và gây thêm áp lực cho thận.
Nguyên tắc của các chuyên gia đưa ra: trước khi tập 2-3 giờ nên uống khoảng 500ml nước; trong khi tập, cứ mỗi 15-20 phút nên uống 100-150ml nước; sau khi tập cần bổ sung từ 500-1000ml nước tùy mức độ đổ mồ hôi. Nếu tập luyện nhẹ, chỉ cần uống nước lọc; nếu tập luyện cường độ cao, có thể dùng nước thể thao chính hãng, tránh các loại đồ uống có nhiều đường.
Nguy cơ khi lạm dụng thuốc giảm đau
Một số người sử dụng ibuprofen hoặc các thuốc giảm đau khác để giảm cơn đau nhức sau tập. Tuy nhiên, đây là thói quen rất nguy hiểm vì thuốc có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận, ảnh hưởng đến khả năng lọc của thận. Thay vì sử dụng thuốc, hãy phục hồi cơ thể bằng các biện pháp an toàn như chườm lạnh, massage, nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc.
Ba lời khuyên bảo vệ thận cho người tập gym
- Khám sức khỏe định kỳ: Nên thực hiện xét nghiệm nước tiểu, kiểm tra chức năng thận và siêu âm hệ tiết niệu ít nhất một lần mỗi năm.
- Chú ý các dấu hiệu bất thường: Nếu thấy nước tiểu có bọt, tiểu ít, cơ thể bị phù nề, mệt mỏi hay chán ăn, cần đi khám ngay.
- Tập luyện khoa học: Hãy đảm bảo ngủ đủ giấc, ăn uống cân đối và tăng cường sức khỏe từ từ thay vì tập luyện quá sức. Hãy nhớ rằng thực phẩm bổ sung không phải là “thần dược” và không thể thay thế chế độ dinh dưỡng tự nhiên.
Một cơ thể khỏe mạnh không đến từ việc tập gym quá độ mà đến từ sự kiên trì, khoa học và sự cân bằng. Câu chuyện của nam thanh niên 27 tuổi là một bài học đáng chú ý: tập luyện đúng cách giúp bạn khỏe mạnh, còn tập sai có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
Nguồn và ảnh: QQ
