Buzz
Theo các chuyên gia tâm lý học, việc chửi thề không chỉ đơn giản là phản xạ giảm stress, mà còn là một cơ chế giúp não bộ kích hoạt khả năng vượt qua giới hạn và gia tăng sức mạnh của cơ thể.
Trong những khoảnh khắc thử thách cơ thể, như khi di chuyển đồ đạc nặng hay duy trì tư thế plank, một câu chửi thề có thể là yếu tố tạo ra sức mạnh vô hình, và điều này đã được khoa học chứng minh không phải là ngẫu nhiên.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí American Psychologist cho thấy các từ ngữ "kém sang" này có thể giúp não bộ tập trung hơn và giảm bớt sự kiềm chế tự nhiên.
Sức mạnh đến từ sự 'hư hỏng'
Richard Stephens, nhà tâm lý học tại Đại học Keele và là tác giả chính của nghiên cứu, đã dành hơn 15 năm nghiên cứu tác động của lời nói tục. Ông đã từng nhận giải thưởng Ig Nobel nhờ nghiên cứu cho thấy chửi thề giúp con người chịu đau tốt hơn khi ngâm tay vào nước đá. Lần này, ông muốn khám phá liệu chửi thề có thể giúp con người khỏe mạnh hơn không.
Thí nghiệm với 300 tình nguyện viên, trong đó họ thực hiện bài tập chống đẩy, cho thấy những người chửi thề khi tập có thể duy trì tư thế lâu hơn khoảng 10-11% so với những người chỉ nói các từ trung tính như "cái bàn".
Điều bất ngờ là sự gia tăng sức mạnh này không đến từ phản ứng "chiến đấu hay bỏ chạy" như đã được dự đoán. Nhịp tim và các chỉ số sinh lý của người tham gia không hề tăng lên. Thay vào đó, sức mạnh bắt nguồn từ tâm trí.
Cơ chế 'nhả phanh' của não bộ
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng chửi thề kích hoạt một hiện tượng gọi là "giải tỏa ức chế trạng thái" (state disinhibition). Não bộ có một cơ chế tự kìm hãm để ngăn chúng ta hành động bốc đồng hay vi phạm các chuẩn mực xã hội. Tuy an toàn, nhưng cơ chế này lại trở thành rào cản khi chúng ta cần bộc lộ sức mạnh.
Khi văng tục, chúng ta vô tình loại bỏ các ràng buộc xã hội và sự hoài nghi bản thân, giúp người thực hiện bước vào trạng thái "dòng chảy" (flow) - trạng thái tập trung hoàn toàn vào hành động mà không cảm nhận được sự mệt mỏi hay thời gian trôi qua.
"Chửi thề là một công cụ dễ dàng sử dụng để bạn cảm thấy tập trung hơn, tự tin hơn và ít bị phân tâm, từ đó có thể nỗ lực thêm chút nữa", ông Stephens giải thích. Ông ví đây như một công cụ "không calo, không thuốc, chi phí thấp" giúp nâng cao hiệu suất.
Hiệu quả nhưng cần thận trọng
Mặc dù mang lại hiệu quả rõ rệt về thể chất, các nhà khoa học cảnh báo rằng chửi thề không thể biến một người bình thường thành vận động viên chuyên nghiệp. Hơn nữa, chỉ những từ ngữ cấm kỵ (taboo) mới có tác dụng, còn các từ vô nghĩa không mang lại hiệu quả, điều này đồng nghĩa với việc người sử dụng phải đối mặt với rủi ro về mặt văn hóa và xã hội khi áp dụng "chiêu thức" này.
Phát hiện này mở ra một cái nhìn mới mẻ về hành vi con người. Trong những khoảnh khắc quyết định, một câu chửi thề có thể là tín hiệu mà não bộ tự gửi để bảo mình rằng: "Đừng kìm chế nữa, hãy giải phóng toàn bộ sức mạnh".
