Buzz
Nhiều thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại, nhưng khi lặp lại mỗi ngày lại âm thầm tích lũy rủi ro, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe về lâu dài.
Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện không ít thông tin cho rằng một số loại rau quen thuộc như khoai tây, rau bina hay rau mùi có thể “gây ung thư”. Những cảnh báo này nhanh chóng tạo ra sự hoang mang, khiến nhiều người vội thay đổi thực đơn, thậm chí loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm vốn rất phổ biến.
Ảnh minh hoạ
Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng và tiêu hóa, cách hiểu này đang đi sai bản chất vấn đề. Không có chuyện một loại rau thông thường lại trở thành “tác nhân gây ung thư” nếu được sử dụng đúng cách. Điều đáng lo nằm ở khía cạnh khác: chính thói quen ăn uống hằng ngày mới là yếu tố âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe. Nói cách khác, không phải “ăn gì” là nguy hiểm, mà “ăn như thế nào” mới quyết định mức độ rủi ro.
Thực tế, rau củ vẫn luôn là nhóm thực phẩm được khuyến nghị trong hầu hết chế độ ăn lành mạnh. Khi sử dụng đúng cách, chúng không chỉ cung cấp chất xơ, vitamin mà còn giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.
Vấn đề chỉ phát sinh khi rau củ được chế biến, bảo quản hoặc tiêu thụ sai cách. Đây mới chính là “lỗ hổng” mà nhiều người vô tình bỏ qua.
Thay vì chạy theo những “danh sách thực phẩm gây ung thư” chưa được kiểm chứng rõ ràng, các chuyên gia khuyến cáo nên xem xét lại chính các thói quen ăn uống quen thuộc dưới đây.
1. Ăn đồ muối chua như món chính
Dưa muối, cà muối hay cải chua vốn là những món ăn kèm giúp “đỡ ngán” rất quen thuộc trong bữa cơm người Việt. Tuy nhiên, khi chúng xuất hiện quá thường xuyên, thậm chí trở thành món chính, nguy cơ sức khỏe bắt đầu nảy sinh.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ cho thấy chế độ ăn giàu muối có mối liên hệ với nguy cơ ung thư dạ dày. Lý do là lượng muối cao có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày, đồng thời tạo điều kiện cho nitrit và vi khuẩn phát triển mạnh hơn.
Trong ngắn hạn, việc ăn kèm dưa muối không gây ảnh hưởng rõ rệt. Tuy nhiên, nếu duy trì lâu dài, đặc biệt ở những người có bệnh dạ dày hoặc nhiễm vi khuẩn HP, nguy cơ sẽ tích lũy dần theo thời gian và khó nhận biết sớm.
2. Thích ăn đồ cháy xém
Không ít người có thói quen ăn các món nướng hoặc xào đến mức cháy cạnh vì cho rằng như vậy sẽ thơm và đậm vị hơn. Tuy nhiên, chính lớp cháy xém này lại là phần tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất.
Khi thực phẩm bị nấu ở nhiệt độ quá cao, có thể xuất hiện các hợp chất như amin dị vòng và hydrocarbon thơm đa vòng — những chất được cảnh báo có khả năng gây hại nếu tích lũy lâu dài trong cơ thể.
Điều đáng lưu ý là vấn đề không nằm ở bản thân nguyên liệu, mà nằm ở phương pháp chế biến. Một món ăn vốn lành mạnh vẫn có thể trở thành “gánh nặng” cho sức khỏe nếu bị nấu quá lửa hoặc để cháy khét.
Chúng ta nên ưu tiên các cách chế biến nhẹ nhàng như hấp, luộc hoặc hầm. Đồng thời hạn chế nướng trực tiếp và tuyệt đối không ăn phần thực phẩm bị cháy xém để bảo vệ sức khỏe.
3. Ăn rau để qua đêm, hâm đi hâm lại nhiều lần
Thói quen nấu nhiều rồi để dành cho bữa sau khá phổ biến trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc “ăn lại”, mà ở cách bảo quản và sử dụng thực phẩm sau khi đã nấu chín.
Về bản chất, rau tươi có hàm lượng nitrit rất thấp. Nhưng khi đã nấu chín, nếu để lâu ở nhiệt độ phòng hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần, nitrit có thể tăng lên, đồng thời tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Điều này không chỉ làm suy giảm giá trị dinh dưỡng mà còn tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe nếu lặp lại thường xuyên, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm. Tốt nhất nên ăn rau trong một bữa; nếu còn dư, cần bảo quản lạnh sớm và hạn chế hâm lại nhiều lần.
4. Ăn khoai tây đã mọc mầm
Khoai tây là nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, nhưng tình trạng của chúng trước khi chế biến lại thường bị bỏ qua hoặc xem nhẹ.
Khi khoai tây bắt đầu mọc mầm hoặc xuất hiện các vùng vỏ chuyển xanh, hàm lượng solanine — một loại độc tố tự nhiên — sẽ tăng cao đáng kể. Chất này có thể gây ngộ độc cấp tính với các triệu chứng như buồn nôn, nôn ói, đau bụng, thậm chí ảnh hưởng đến hệ tim mạch.
Dù không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư, việc tiêu thụ thực phẩm chứa độc tố trong thời gian dài vẫn là yếu tố bất lợi cho sức khỏe. Vì vậy, nên loại bỏ hoàn toàn khoai tây đã mọc mầm, chuyển xanh hoặc có dấu hiệu hư hỏng, thay vì cố tận dụng.
