Buzz
(Mytour) Rất nhiều người vẫn giữ thói quen chỉ chọn những quả chín mọng, mềm ngọt để dâng lên bàn thờ, theo quan niệm “trần sao âm vậy”. Tuy nhiên, chuyên gia có nhìn nhận đúng về việc này hay không?
Trong phong tục thờ cúng của người Việt, việc chuẩn bị lễ vật luôn được chú trọng cẩn thận, và trái cây là một phần không thể thiếu trong mỗi lễ cúng.
Có rất nhiều người vẫn chọn những quả chín, mềm ngọt để dâng cúng, theo thói quen “trần sao âm vậy”. Tuy nhiên, liệu đây có phải là cách làm đúng trong nghi lễ thờ cúng?
Thạc sĩ Trần Thị Kim Hoa, chuyên gia về văn hóa Việt Nam, cho rằng đây là một hiểu lầm phổ biến về ý nghĩa thực sự của nghi lễ. Cùng lắng nghe những phân tích chi tiết từ chuyên gia để hiểu rõ hơn về vấn đề này.
1. Quan niệm “trần sao âm vậy” và những hiểu lầm thường gặp
Nhiều người vẫn giữ thói quen chỉ chọn những quả đã chín mềm để dâng cúng, vì họ nghĩ rằng quả xanh không thể ăn được. Đây là một góc nhìn xuất phát từ nhu cầu của con người, áp đặt lên thế giới tâm linh theo kiểu “trần sao âm vậy”.
Bà Hoa chia sẻ: "Nếu thần linh hay tổ tiên thực sự cần ăn vật chất như con người thì chắc chắn con cháu sẽ sợ hãi và không dám thực hiện lễ cúng nữa".
2. Quả xanh hay quả chín đều là sản phẩm tuyệt vời của đất trời, có giá trị linh thiêng riêng biệt.
Trong nền văn minh nông nghiệp lúa nước, thờ cúng là cách con cháu bày tỏ lòng biết ơn đối với trời đất và tổ tiên đã mang đến những mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa. Chính vì vậy, những lễ vật dâng lên đều là thành quả lao động, là những sản vật từ thiên nhiên.
Dù là quả xanh hay quả chín, tất cả đều là kết quả của thời gian, công sức và sự hội tụ khí chất của đất trời.
Một quả xanh tươi, được hái từ vườn nhà và dâng lên với lòng thành kính, vẫn có giá trị hơn rất nhiều so với mâm quả chín mọng, đắt tiền nhưng lại được bày biện một cách qua loa, thiếu sự chú tâm.
Chuyên gia khẳng định rằng trong nghi lễ thờ cúng, không có quy định cứng nhắc nào cấm việc dâng quả xanh. Thậm chí, trong mâm ngũ quả ngày Tết truyền thống, nải chuối xanh là vật phẩm quan trọng nhất, có nhiệm vụ nâng đỡ các loại quả khác, tượng trưng cho sự bao bọc và hành Mộc, dù chưa thể ăn ngay.
3. Một góc nhìn khác về việc chọn quả xanh để dâng lễ cúng
Việc lựa chọn quả xanh để trang trí bàn thờ còn được dựa trên một số nguyên tắc khoa học và thẩm mỹ khác ngoài yếu tố tâm linh.
Về mặt khoa học và thẩm mỹ
Từ góc nhìn khoa học, khí ethylene phát tán từ quả chín (như táo, chuối chín) kết hợp với khói hương có thể làm các quả khác chín nhanh hơn và dễ hỏng trong không gian ấm cúng của phòng thờ.
Vì vậy, chọn quả xanh là một giải pháp hữu hiệu để giữ cho mâm lễ luôn tươi mới, đẹp mắt và bền màu trong suốt thời gian thực hiện nghi lễ.
Về khía cạnh phong thủy ngũ hành
Màu sắc của trái cây tượng trưng cho các hành trong Ngũ hành:
- Màu xanh: Thuộc hành Mộc (biểu trưng cho mùa Xuân, sự sinh sôi).
- Màu đỏ: Thuộc hành Hỏa (biểu trưng cho mùa Hạ).
- Màu vàng: Thuộc hành Thổ (biểu trưng cho mùa Thu).
Việc kết hợp giữa quả xanh và quả chín mang lại sự hài hòa về ngũ hành, cân bằng năng lượng, tốt cho phong thủy hơn là chỉ sử dụng quả chín với màu sắc nóng.
4. Những điều cần lưu ý khi chọn quả thắp hương
Dù câu trả lời cho câu hỏi nên thắp hương quả xanh hay quả chín là "cả hai đều được", gia chủ vẫn cần tuân thủ những nguyên tắc sau để tránh phạm phải điều kiêng kỵ:
- Không chọn quả quá chín: Những quả chín nẫu, mềm sẽ dễ dàng thu hút côn trùng, nhanh hỏng, gây mất vệ sinh và làm giảm sự trang nghiêm của không gian thờ cúng.
- Ưu tiên quả xanh nhưng đã già quả: Những quả xanh nhưng đã già, căng mọng, có thể tiếp tục chín trên bàn thờ, là lựa chọn lý tưởng nhất, vì chúng thể hiện sự nối tiếp và dòng chảy liên tục của thời gian.
- Thái độ quan trọng hơn lễ vật: "Số lượng ít hay nhiều, quả xanh hay quả chín không quan trọng bằng thái độ thành tâm khi hành lễ. Một quả dâng lên đúng lúc, với lòng thành kính, đặt ngay ngắn trên bàn thờ vẫn là cách thể hiện đúng lễ", chuyên gia chia sẻ.
Tóm lại, việc thắp hương quả xanh hay quả chín phụ thuộc vào hoàn cảnh và sự lựa chọn của gia chủ, miễn là đảm bảo sự tươi mới và tấm lòng thành kính là đủ.
