Chuột chù núi Lyell, loài động vật có vú bí ẩn của California, vừa được ghi lại hình ảnh sống động lần đầu tiên sau hơn 100 năm kể từ khi được phát hiện.
Trong thế giới hoang dã, có những loài dù đã được khoa học biết đến nhưng vẫn là bí ẩn ngoài tự nhiên. Một trong số đó là chuột chù núi Lyell, loài động vật có vú kỳ lạ thuộc vùng Sierra Nevada, California. Mặc dù đã được phát hiện hơn 100 năm trước, nhưng chưa từng có bức ảnh nào chụp chúng còn sống, cho đến khi một nhóm các nhà khoa học trẻ bắt tay vào nhiệm vụ tìm kiếm và ghi lại những khoảnh khắc đầu tiên của loài chuột chù này.

Chuột chù núi Lyell.
Cuộc thám hiểm này do Vishal Subramanyan, một sinh viên tốt nghiệp từ Đại học California, Berkeley, dẫn đầu, cùng với hai nhà khoa học trẻ Prakrit Jain từ UC Berkeley và Harper Forbes từ Đại học Arizona. Khi họ nhận ra rằng chuột chù núi Lyell là loài động vật có vú duy nhất ở California chưa từng được ghi lại trong tự nhiên, họ vô cùng ngạc nhiên và lập tức bắt tay vào việc săn lùng sinh vật kỳ bí này. Mục tiêu của họ không chỉ là ghi lại hình ảnh mà còn nghiên cứu tập tính của loài chuột chù này để nâng cao nhận thức về việc suy giảm môi trường sống của chúng.
Vào tháng 11 năm 2024, nhóm ba người bắt đầu hành trình đến vùng đông Sierra Nevada, nơi được cho là khu vực sinh sống chính của loài chuột chù núi Lyell. Tuy nhiên, ngay từ những bước đầu tiên, họ đã đối mặt với vô vàn khó khăn. Trước tiên, loài chuột chù này vô cùng nhỏ bé, với chiều dài chưa đầy 10 cm và cân nặng chỉ khoảng 4 gram. Chúng còn có tốc độ trao đổi chất cực nhanh, đòi hỏi phải ăn thường xuyên mỗi vài giờ nếu không sẽ chết. Điều này có nghĩa là nhóm nghiên cứu phải thường xuyên kiểm tra các bẫy của mình để đảm bảo không có cá thể nào bị mắc kẹt quá lâu mà không có thức ăn.

Một trong những con chuột chù Mount Lyell ló ra từ bụi rậm.
"Thiếu ngủ là một trong những thử thách lớn nhất", Subramanyan chia sẻ. "Chúng tôi phải kiểm tra bẫy hai giờ một lần, có nghĩa là không ai trong nhóm có thể ngủ quá hai giờ liên tục. Tổng cộng, trong suốt chuyến đi, chúng tôi chỉ có khoảng tám tiếng để nghỉ ngơi. Thêm vào đó, nhiệt độ ban đêm ở Sierra Nevada có thể giảm xuống -9 độ C, khiến việc canh gác trở nên vô cùng khắc nghiệt".
Dù gặp phải điều kiện khắc nghiệt, nỗ lực của họ đã mang lại thành quả đáng kinh ngạc. Trong ba ngày thám hiểm, họ đã bắt được tổng cộng bốn loài chuột chù khác nhau: chuột chù lang thang, chuột chù núi, chuột chù Merriam và cuối cùng là chuột chù núi Lyell quý hiếm. Khi con chuột chù núi Lyell đầu tiên lọt vào bẫy, cả nhóm không khỏi hân hoan. Sinh vật nhỏ bé này có vẻ bối rối khi lần đầu tiên xuất hiện trước ống kính máy ảnh, đôi mắt long lanh dò xét thế giới xung quanh. Những bức ảnh đầu tiên này đã giúp nhóm nghiên cứu ghi lại một phần quan trọng trong lịch sử khoa học – lần đầu tiên chuột chù núi Lyell được chụp ảnh còn sống.
Tuy nhiên, để xác định chính xác đây có phải là chuột chù núi Lyell hay không, nhóm nghiên cứu đã thu thập mẫu ADN từ đuôi của nó để phân tích. Họ cũng tiến hành đo kích thước cơ thể và tai của từng cá thể, thu thập những dữ liệu quan trọng để so sánh với các mẫu vật đã chết trước đây.

Không chỉ ghi lại những hình ảnh quý giá, nhóm nghiên cứu còn có cơ hội quan sát một số hành vi đặc biệt của loài chuột chù này. Điều khiến họ ngạc nhiên nhất là thói quen cất giấu thức ăn – một hành vi chưa từng được ghi nhận ở chuột chù núi Lyell. Những phát hiện này có thể góp phần vào việc hiểu rõ hơn về tập tính sinh học của loài động vật nhỏ bé này, đồng thời làm sáng tỏ những đặc điểm giúp chúng thích nghi với môi trường sống khắc nghiệt.
Mặc dù thành công trong việc ghi lại hình ảnh của loài chuột chù bí ẩn, nhóm nghiên cứu vẫn không khỏi lo lắng về tương lai của chúng. Theo báo cáo từ Đại học California, Berkeley, chuột chù núi Lyell hiện đang được xếp vào danh sách "loài động vật có vú cần được quan tâm đặc biệt" do tác động của biến đổi khí hậu. Các chuyên gia dự đoán rằng đến năm 2080, loài này có thể mất tới 89% môi trường sống tự nhiên. Những thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm và nguồn thức ăn có thể khiến chúng gặp nhiều khó khăn trong việc sinh tồn.

Thông qua việc công bố những bức ảnh đầu tiên về loài chuột chù này, Subramanyan, Jain và Forbes hy vọng có thể nâng cao nhận thức cộng đồng về sự tồn tại của chúng, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu sâu hơn để bảo vệ loài vật nhỏ bé nhưng quý giá này. "Chúng tôi muốn mọi người biết đến chuột chù núi Lyell và những nguy cơ mà chúng đang phải đối mặt", Subramanyan chia sẻ. "Chúng tôi cũng hy vọng hành trình của mình sẽ truyền cảm hứng cho những người khác nghiên cứu về các loài động vật ít được chú ý, vì chúng cũng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái."
Câu chuyện về chuyến thám hiểm này không chỉ là một thành tựu khoa học, mà còn là minh chứng cho tinh thần đam mê và quyết tâm của những nhà khoa học trẻ. Họ không chỉ tìm kiếm một loài vật bé nhỏ trong tự nhiên mà còn khám phá ra những điều lớn lao hơn về trách nhiệm của con người đối với thế giới hoang dã. Và quan trọng hơn, những bức ảnh đầu tiên về chuột chù núi Lyell không chỉ là một khoảnh khắc lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở rằng ngay cả những sinh vật nhỏ bé nhất cũng xứng đáng được bảo vệ.
