Buzz
Trong một cuộc thi đấu đặc biệt, các thuật toán AI đã đưa ra chẩn đoán chính xác các bệnh lý phức tạp chỉ trong vài giây, vượt xa tốc độ của những bác sĩ hàng đầu. Sự kiện này không chỉ gây sốc trong giới y học mà còn khiến người ta đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của ngành y tế.
Một cuộc thi đấu y khoa đầy thú vị vừa diễn ra tại Thượng Hải, Trung Quốc, thu hút sự chú ý của cả giới công nghệ và ngành y toàn cầu. Không phải hội thảo học thuật thông thường, Hội nghị AI Y khoa Pujiang tuần trước đã chứng kiến cuộc so tài hiếm thấy giữa các bác sĩ nổi tiếng và hai hệ thống trí tuệ nhân tạo.
Trong cuộc thi này, hệ thống AI được phát triển tại Trung Quốc đã tạo ra bất ngờ lớn khi chiến thắng thuyết phục, không chỉ ở tốc độ mà còn ở sự chính xác trong việc chẩn đoán một ca bệnh đường tiêu hóa phức tạp của người phụ nữ 73 tuổi.
Theo ShanghaiEye, kênh truyền thông thuộc Shanghai Media Group của Trung Quốc, bốn bác sĩ trưởng từ các bệnh viện lớn ở Thượng Hải được chia thành hai nhóm và thi đấu trực tiếp với hai hệ thống AI, bao gồm một hệ thống trong nước và một mô hình quốc tế. Cuộc thi được tổ chức trong một hình thức đặc biệt: các bác sĩ đeo mặt nạ động vật để ẩn danh, nhằm đảm bảo sự khách quan trong việc đánh giá kết quả chẩn đoán.
Ca bệnh được chọn để thử nghiệm là một trường hợp đặc biệt phức tạp, với nhiều triệu chứng chồng chéo. Đây là loại ca bệnh có thể khiến các chuyên gia y tế phải phân tích kỹ lưỡng hình ảnh nội soi, chụp CT, hồ sơ bệnh án và các dữ liệu lâm sàng trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.
Dù vậy, cả hai hệ thống AI chỉ mất chưa đầy hai giây để đưa ra dự đoán, trong khi nhóm bác sĩ cần khoảng 13 phút để hoàn tất quá trình phân tích và đưa ra kết luận cuối cùng.
Điều đáng chú ý nhất là hệ thống AI của Trung Quốc đã chẩn đoán chính xác ung thư dạ dày, kết quả này hoàn toàn trùng khớp với kết luận của các bác sĩ. Trong khi đó, mô hình AI quốc tế lại đưa ra chẩn đoán sai lệch, tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa hai bên.
ShanghaiEye cho biết, hệ thống AI nội địa được phát triển bởi Phòng thí nghiệm AI Thượng Hải cùng sự hợp tác của nhiều bệnh viện lớn trong thành phố, dựa trên dữ liệu từ 30.000 ca bệnh thực tế. Hệ thống này có khả năng phân tích hình ảnh nội soi và các kết quả chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, giúp đạt độ chính xác cao hơn trong ca bệnh này.
Luo Meng, Phó giám đốc Ủy ban Y tế thành phố Thượng Hải, cho rằng cuộc thi này đã chỉ ra sự đóng góp ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực y khoa. Ông nhấn mạnh rằng Trung Quốc không chỉ chạy đua về sức mạnh của các mô hình AI, mà mục tiêu chính là sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ để nâng cao năng lực của đội ngũ bác sĩ.
Theo ông, các công cụ này sẽ trở thành trợ thủ đắc lực, đặc biệt trong việc đào tạo kỹ năng chẩn đoán và cải thiện hiệu quả khám chữa bệnh trong tương lai.
Màn đối đầu giữa AI và bác sĩ diễn ra trong bối cảnh các quốc gia trên thế giới đang nghiên cứu việc áp dụng trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực y tế. Cuộc thi ở Thượng Hải đã làm gia tăng cuộc tranh luận về vai trò thực sự của AI trong môi trường lâm sàng, khi mà một mô hình AI có thể giải quyết một ca bệnh khó chỉ trong vài giây, điều mà con người phải mất nhiều năm học tập mới làm được.
Trong khi Trung Quốc công bố những bước tiến đáng kể trong lĩnh vực AI y tế nội địa, nhiều nơi khác trên thế giới lại tiếp cận AI theo cách khác. Tại Australia, ngày càng nhiều người tìm đến các nền tảng như để xin tư vấn về sức khỏe.
Một nghiên cứu từ Đại học Sydney công bố vào tháng 6 năm 2024 cho thấy cứ 10 người thì có 1 người sử dụng chatbot AI để giải quyết các vấn đề y tế. Họ thường đặt câu hỏi về các triệu chứng, phương pháp xử lý, hoặc ý nghĩa của các thuật ngữ chuyên môn.
Đáng chú ý, 61% người tham gia khảo sát cho biết đã đặt câu hỏi cho chatbot về các hành động cần thực hiện trong y khoa, những vấn đề vốn thuộc chuyên môn của bác sĩ lâm sàng. Một số người còn sử dụng AI như một hình thức trị liệu tâm lý và chia sẻ những bí mật cá nhân. Khoảng 20% người dùng TikTok cho biết họ đã tìm đến AI với mục đích trị liệu.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng xu hướng này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhà tâm lý học lâm sàng Katie Kjelsaas cho rằng các nền tảng AI, dù tiện lợi và bảo mật, nhưng không thể thay thế sự đánh giá chuyên môn, đặc biệt là trong các vấn đề tâm lý hoặc sức khỏe tinh thần phức tạp. Bà nhấn mạnh rằng người bệnh đến bác sĩ không chỉ để nhận thông tin tổng hợp, mà còn để được phân tích, cá nhân hóa và định hướng điều trị một cách khoa học.
OpenAI, đơn vị phát triển , cũng đã đưa ra khuyến cáo rõ ràng rằng nền tảng này không cung cấp lời khuyên y tế, tâm thần hay hỗ trợ trong các tình huống khủng hoảng. Công ty này cho rằng người dùng nên sử dụng chatbot như một công cụ tham khảo chung, thay vì dựa vào chúng để quyết định phương án điều trị.
Trong bối cảnh đó, cuộc thi y khoa tại Thượng Hải đã tạo ra một dấu ấn đặc biệt. Nó không chỉ thể hiện tiềm năng vượt trội của AI khi được phát triển đúng hướng, mà còn khẳng định rằng AI không nhằm thay thế bác sĩ, mà là một công cụ giúp nâng cao năng lực của họ.
Việc một mô hình AI có thể chẩn đoán ung thư dạ dày chỉ trong hai giây đã khiến giới y khoa quốc tế phải đặt câu hỏi về tương lai của việc khám chữa bệnh: liệu trí tuệ nhân tạo có thể trở thành một phần không thể thiếu trong lâm sàng, hay vẫn cần dựa vào sự phán đoán của con người?
Mặc dù câu trả lời còn phụ thuộc vào cách các quốc gia triển khai và giám sát công nghệ, nhưng rõ ràng là cuộc đua AI trong y tế đang bước vào một giai đoạn mới. Trung Quốc, với những bước tiến vượt bậc như trong cuộc thi vừa qua, cho thấy họ đang đầu tư mạnh mẽ vào các ứng dụng thực tế, thay vì chỉ tập trung vào các chatbot dành cho công chúng.
Nếu tốc độ phát triển này tiếp tục, những cuộc đối đầu giữa AI và bác sĩ trong tương lai không chỉ còn là những sự kiện trình diễn mà có thể trở thành một phần quen thuộc trong công việc y khoa toàn cầu.
