Buzz
(Mytour) Lễ tạ mộ vào dịp cuối năm là cơ hội để con cháu bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên và những người đã qua đời. Bạn đã biết ai nên tham gia lễ tạ mộ và ai không nên tham gia chưa?
1. Giới thiệu về lễ tạ mộ vào cuối năm
Lễ tạ mộ cuối năm là một phong tục lâu đời của người Việt Nam. Vào mỗi dịp cuối năm, người dân lại tổ chức lễ tạ mộ. Tạ mộ và tảo mộ cuối năm có giống nhau không? Cần hiểu đúng để tránh sự nhầm lẫn.
Lễ tạ mộ được tiến hành từ ngày 23 tháng Chạp đến ngày 30 tháng Chạp, nhằm tạ ơn thần linh đã bảo vệ ông bà tổ tiên, đồng thời tưởng nhớ người đã khuất và mời họ về nhà ăn Tết cùng con cháu.
Khi thực hiện lễ tạ mộ, bước đầu tiên là làm sạch mộ phần, dọn dẹp xung quanh để mộ luôn thoáng đãng. Sau đó, cần đắp thêm đất cho mộ đầy đặn, tránh tình trạng chuột, rắn đào hang trong mộ và ngăn cản cây cối mọc dại, phủ lên mộ.
Theo sách Táng Kinh, trong lễ tạ mộ, con cháu cần chú ý đến mộ phần, kiểm tra phong thủy âm trạch. Nếu phát hiện những tình huống sau, cần thực hiện cải tạo mộ càng sớm càng tốt:
- Mộ nằm ở khu vực trũng, thấp và có dấu hiệu nứt nẻ, bát hương bị vỡ hoặc nứt.
- Trong gia đình có người gây tiếng tăm xấu, vướng phải những điều thị phi; con cái ngỗ ngược, dễ bị tai nạn, mắc bệnh tâm thần, hoặc có vận hạn nghiêm trọng.
- Gia đình bất ổn, sự nghiệp gặp thất bại, tài sản bị hao hụt.
- Mộ đặt ở bát diệu sát, thủy khẩu chảy từ hoàng tuyền thủy (nghĩa là nước đổ vào phần mộ).
2. Ai là người nên tham gia lễ cúng tạ mộ cuối năm?
Vào ngày lễ tạ mộ, tất cả con cái trong gia đình, bất kể trai hay gái, dù có làm ăn xa cũng sẽ trở về để tham gia. Trước đây, những công việc này thường chỉ có các Đinh, tức là nam giới trong gia đình tham gia, nhưng hiện nay truyền thống này đã không còn duy trì.
Cha mẹ cũng có thể cho con nhỏ đi theo trong lễ tạ mộ, vừa giúp chúng nhận thức vị trí mộ phần của tổ tiên, vừa giáo dục chúng về lòng hiếu thảo, tôn trọng tổ tiên và giữ gìn đạo lý uống nước nhớ nguồn.
Tuy nhiên, ba đối tượng sau đây là những người được ưu tiên khi tham gia lễ cúng tạ mộ cuối năm:
Tuy nhiên, ba đối tượng sau đây là những người được ưu tiên khi tham gia lễ cúng tạ mộ cuối năm:
Người cao niên trong gia đình - Nhân vật không thể thiếu
Thành viên mới trong gia đình - Con dâu, con rể
Ông bà tổ tiên luôn mong muốn con cháu sống vui vẻ, khỏe mạnh, có nhiều con cháu. Chính vì vậy, việc con dâu, con rể tham gia lễ tạ mộ cuối năm là điều rất nên làm. Đây không chỉ là hành động bày tỏ lòng hiếu kính đối với bề trên mà còn là cách chính thức giới thiệu thành viên mới trong gia đình.
Con cháu hiếu thảo, ngoan ngoãn, thành công trong cuộc sống
Từ xa xưa, việc tu dưỡng đức hạnh đã được coi trọng, trong đó đức hiếu thảo đứng đầu mọi đức tính. Người xưa đã nói “trăm nết thiện chữ Hiếu đứng đầu”. Chính vì vậy, lòng hiếu thảo là yếu tố quan trọng nhất trong một con người.
Khi con cháu vừa hiếu thảo vừa thành công, đồng thời thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, đó thực sự là một giá trị văn hóa đáng quý, cần được bảo tồn và phát huy.
3. Những ai không nên tham gia lễ tạ mộ cuối năm?
Lễ tạ mộ cuối năm diễn ra tại mộ phần, nghĩa trang, nơi có không khí vắng vẻ và âm khí mạnh. Vì vậy, trước khi đi tạ mộ, cần phải cân nhắc về sức khỏe của bản thân.
Những người ốm yếu, đang điều trị bệnh, phụ nữ mang thai, hoặc trong kỳ “đèn đỏ”... thường không có sức khỏe tốt như người bình thường. Ngay cả khi khỏe mạnh, nếu cảm thấy cơ thể không ổn, cũng nên tránh những nơi có nhiều âm khí, đặc biệt là hạn chế tham gia các hoạt động tại nghĩa trang như lễ tạ mộ.
Theo quan niệm dân gian, trẻ nhỏ dưới 10 tuổi dễ bị ma quái “trêu ghẹo”, vì vậy không nên để trẻ đi cùng người lớn ra nghĩa trang làm lễ cúng tạ mộ cuối năm.
Những điều kiêng kị này đã được truyền lại từ đời này qua đời khác. Tuy nhiên, những điều này không hoàn toàn là mê tín mà phần nào đó cũng có cơ sở khoa học. Nghĩa trang thường được đặt ở nơi xa khu dân cư, ít người sinh sống, lại là nơi chôn cất nên không khí cũng lạnh hơn nơi ở bình thường, người nào sức đề kháng kém dễ bị nhiễm lạnh.
Thời điểm cuối năm ở miền Bắc là mùa đông, thời tiết khắc nghiệt hơn, nếu không cẩn thận cũng dễ mắc các bệnh thời khí.
Nếu không chú ý đến những điều này, đi cúng tạ mộ về ốm đau, bệnh tật lại tưởng là phạm phải cấm kị, bị thần linh, tổ tiên “quở trách”, bị ma tà “ám”… rồi lại thành miếng mồi ngon cho những chiêu trò mê tín dị đoan.
Hiểu được ai nên và không nên đi tạ mộ cuối năm để chủ động sắp xếp người tiến hành nghi thức này cho phù hợp.
Hiểu được ai nên và không nên đi tạ mộ cuối năm để chủ động sắp xếp người tiến hành nghi thức này cho phù hợp.
4. Những điều cần lưu ý khi làm lễ cúng tạ mộ cuối năm
Lễ tạ mộ cuối năm nên được tổ chức vào ngày nào? Cần làm lễ như thế nào cho đúng? Thời gian thực hiện lễ cúng không có quy định quá nghiêm ngặt, do đó gia đình có thể linh hoạt tùy thuộc vào điều kiện của mỗi gia đình, cùng với việc xem xét sức khỏe và thời tiết. Tốt nhất nên chọn những ngày nắng ráo, ấm áp để lễ cúng diễn ra thuận lợi và suôn sẻ.
Không nên đi tạ mộ vào những ngày mưa gió, sấm sét, bởi có thể gây nguy hiểm. Đối với các gia đình ở miền Bắc, nơi mùa đông khắc nghiệt, việc làm lễ vào những ngày rét mướt, giá lạnh sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, nên tránh vào những ngày lạnh buốt.
Khi đi tạ mộ, không nên đi vào lúc quá sớm khi sương đêm chưa tan, cũng không nên đi khi trời đã muộn, lúc chiều tối âm u, hoặc đêm khi âm khí nặng, đi lại khó khăn và dễ gặp nguy hiểm.
Trong quá trình lễ cúng, cần giữ lòng thành kính, không nên cười đùa, nói lớn tiếng hoặc có hành vi thiếu tôn trọng với người đã khuất. Nếu cha mẹ đưa con nhỏ đi theo, cần chú ý để tránh trẻ em làm điều thiếu tôn trọng hoặc chạy nhảy, có thể bị ngã và gây thương tích.
Không nên ngồi lên mộ, điều này dễ tạo ra hình ảnh thiếu tôn trọng đối với người đã khuất. Cũng không nên tận dụng nghĩa trang để tập thể dục, dưỡng sinh, hay ngồi thiền vì khí lạnh trong nghĩa trang dễ làm ảnh hưởng đến sức khỏe và gây bệnh tật.
Lễ tạ mộ cuối năm quan trọng nhất là lòng thành kính, không cần phải tổ chức linh đình, tốn kém. Con cháu nhớ ơn tổ tiên, thần linh thì phải làm lễ cúng, không phải để phô trương, khoe mẽ. Không nên chú trọng vào hình thức hay đốt nhiều vàng mã, vì vừa tốn kém vừa nuôi dưỡng thói quen mê tín dị đoan.
Đồ cúng không nên hạ lễ và ăn ngay tại nghĩa trang. Thực phẩm để ngoài trời lâu, tiếp xúc với môi trường ẩm ướt tại mộ phần sẽ không đảm bảo vệ sinh và có thể gây hại cho sức khỏe, ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa.
Sau khi cúng xong, bạn có thể dùng vỏ bưởi, bồ kết đốt lên để xông qua người, giúp giữ ấm và tránh hơi lạnh từ mộ phần. Ngoài ra, có thể dùng gừng để đun nước tắm, giúp làm ấm cơ thể và xua đuổi âm khí, hàn khí của nghĩa trang.
Một điều quan trọng khi làm lễ cúng tạ mộ là luôn nhớ đây là hành động thể hiện lòng hiếu kính và tưởng nhớ người đã khuất. Con cháu phải giữ tâm thành kính, làm việc thiện để hồi hướng công đức cho ông bà, tổ tiên và người thân đã qua đời. Cần gìn giữ tục lệ này và không để nó biến chất.
Thiên Thiên
