Buzz
Một đại dịch âm thầm đang lan tỏa khắp mọi ngóc ngách của xã hội hiện đại: đại dịch cận thị. Những con số mới nhất cho thấy một tương lai đáng lo ngại, khi vào năm 2050, cứ hai người trên Trái Đất thì một người sẽ phải đeo kính.
Trong suốt những năm qua, chúng ta đã quen đổ lỗi cho sự bùng nổ của các thiết bị điện tử như điện thoại thông minh và máy tính bảng về sự suy giảm thị lực ở trẻ em. Mặc dù điều này không sai, nhưng đó chỉ là một phần của câu chuyện. Một nghiên cứu đột phá được công bố trên tạp chí Cell Reports bởi các nhà khoa học từ Cao đẳng Nhãn khoa SUNY đã chỉ ra một yếu tố thầm lặng khác: ánh sáng mờ ảo trong các không gian sống và làm việc hiện đại.
Về mặt sinh lý học, cận thị không đơn giản chỉ là hiện tượng mờ mắt; đó là sự thay đổi vật lý khi nhãn cầu bị kéo dài quá mức so với hình dạng bình thường. Khi ta ở ngoài trời dưới ánh nắng, đồng tử co lại tự nhiên để bảo vệ võng mạc. Nhưng khi bước vào trong nhà và nhìn vào các vật thể gần như sách hay màn hình điện thoại, đồng tử cũng sẽ co lại để giúp hình ảnh rõ ràng hơn.
Vấn đề xảy ra khi ánh sáng trong phòng quá yếu. Để duy trì khả năng lấy nét trong bóng tối, đồng tử phải co lại mạnh mẽ. Trạng thái này, theo chuyên gia Urusha Maharjan, làm giảm lượng ánh sáng đi tới võng mạc. Mắt chúng ta rơi vào tình trạng "thiếu ánh sáng" trong khi phải làm việc quá sức để giữ tiêu cự gần. Áp lực kéo dài này gây ra những tín hiệu sinh học sai lệch, khiến nhãn cầu dần giãn ra và không thể phục hồi.
Nghiên cứu của SUNY còn phát hiện một sự thật khó khăn: khi bạn đã bị cận thị, mắt bạn lại càng trở nên nhạy cảm và dễ bị tổn thương bởi ánh sáng yếu. Qua việc theo dõi 34 người tham gia thử nghiệm, các nhà khoa học nhận thấy rằng ở người cận thị, đồng tử co lại mạnh và nhanh hơn khi nhìn vật gần trong bóng tối.
Điều đáng lo ngại hơn là khả năng "cải thiện" của mắt qua phản xạ ánh sáng khi chớp mắt bị suy giảm nghiêm trọng ở người cận thị. Thay vì được thư giãn sau mỗi lần chớp mắt, nhãn cầu của người cận thị thường rơi vào trạng thái co thắt liên tục. Đây chính là nguyên nhân khiến nhãn cầu tiếp tục giãn ra, dẫn đến việc độ cận thị gia tăng nhanh chóng.
Tại sao tỷ lệ cận thị ở Mỹ lại tăng mạnh từ 25% lên 42% ngay cả trước khi iPhone ra đời? Lý do chính là thói quen sống "trong nhà" ngày càng phổ biến. Trẻ em ngày nay dành ít thời gian hơn cho các hoạt động ngoài trời, nơi ánh sáng môi trường mạnh gấp hàng trăm lần so với trong phòng. Ánh sáng tự nhiên không chỉ giúp võng mạc khỏe mạnh mà còn giúp mắt thư giãn mà không cần phải nỗ lực lấy nét quá mức.
Giáo sư Jose-Manuel Alonso, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh rằng các biện pháp điều trị như thuốc nhỏ mắt hay kính đa tròng chỉ là giải pháp tạm thời nếu chúng ta không thay đổi thói quen sinh hoạt. Việc đảm bảo môi trường làm việc đủ ánh sáng và khuyến khích các hoạt động ngoài trời không chỉ là lời khuyên phong cách sống, mà là một yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sức khỏe mắt của thế hệ tương lai khỏi những rủi ro mù mờ.
Cuộc chiến chống cận thị không chỉ diễn ra tại các phòng khám nhãn khoa, mà bắt đầu ngay từ chiếc đèn bàn của bạn và những giờ phút vui chơi dưới ánh nắng Mặt Trời.
