Ít ai nhận ra rằng ngay tại Việt Nam tồn tại những loại quả từng quen thuộc, thậm chí rụng đầy dưới gốc, nhưng lại ẩn chứa giá trị dinh dưỡng ấn tượng
Quả trứng gà (Lêkima)
Quả trứng gà hay còn gọi là Lêkima từng rất quen thuộc với thế hệ 7x-8x. Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ ngày nay lại ít biết hoặc từng có trải nghiệm ăn uống không mấy dễ chịu với loại quả này. Nguyên nhân chủ yếu là vị giác của quả khá đặc biệt, không phải ai cũng dễ dàng thưởng thức. Nhiều người mô tả khi cắn một miếng quả trứng gà, cảm giác bột bột, khô khô lan tỏa trong miệng, nhai và nuốt đều không mấy thuận tiện.

Bỏ qua cảm giác ăn uống, lêkima (Pouteria campechiana) lại chứa giá trị dinh dưỡng đáng kể. Quả giàu carbohydrate tự nhiên, cung cấp năng lượng nhanh, thích hợp cho người cần nạp năng lượng. Đồng thời, chất xơ trong quả giúp làm chậm hấp thu đường, tạo cảm giác no lâu hơn so với đồ ngọt tinh luyện.
Màu vàng rực rỡ của lêkima đến từ beta-carotene, tiền chất của vitamin A, quan trọng cho thị lực và hệ miễn dịch. Quả cũng cung cấp một lượng vitamin C vừa đủ. Với cấu trúc đặc, ít nước, lêkima phù hợp dùng như nguồn dinh dưỡng trong bữa ăn hơn là trái cây ăn vặt thông thường.

Dù sở hữu giá trị dinh dưỡng cao, quả trứng gà vẫn chưa thật phổ biến, mặc dù mùa ra quả kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8. Khó khăn lớn nhất nằm ở trải nghiệm ăn uống: loại quả này kén người và cũng không dễ chế biến.
Khi được đưa đúng cách vào chế độ ăn, quả trứng gà nên được xem như nguồn carbohydrate tự nhiên. Nó có thể thay thế ngũ cốc trong bữa sáng hoặc dùng trước khi tập luyện để nạp năng lượng. Nếu bỏ qua nhược điểm bột khô, quả trứng gà mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng, cung cấp năng lượng ổn định và tốt cho sức khỏe.
Gấc
Nếu quả trứng gà lêkima bị chê khó ăn, thì gấc lại thuộc dạng ai cũng biết bổ dưỡng nhưng ít khi dùng. Phần lớn mọi người chỉ nhớ đến gấc trong món xôi đỏ ngày lễ hoặc Tết, còn trong thực đơn hàng ngày gần như không xuất hiện.
Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, gấc (Momordica cochinchinensis) có giá trị cao. Lớp màng đỏ bao quanh hạt chứa beta-carotene dồi dào, trong một số nghiên cứu cao hơn nhiều lần so với cà rốt, đồng thời cũng giàu lycopene – chất chống oxy hóa mạnh thường thấy trong cà chua.

Điều đặc biệt là các carotenoid trong gấc đi kèm với chất béo tự nhiên, giúp cơ thể hấp thu tốt hơn. Đây là lý do gấc được dùng để sản xuất dầu gấc và các sản phẩm bổ sung vi chất.
Tuy nhiên, gấc không thể ăn trực tiếp. Để tận dụng dinh dưỡng, cần sử dụng đúng cách. Trong chế độ ăn hiện đại, chỉ cần một lượng nhỏ gấc trộn vào cơm, cháo hoặc món xào có dầu là đã đủ để bổ sung vi chất.
Nếu không tiện chế biến, dầu gấc là giải pháp thay thế tiện lợi. Nhưng vì đây là nguồn vitamin A dạng tiền chất, nên dùng ở mức vừa phải, không nên lạm dụng.

Điểm chung của lêkima và gấc không phải ở giá trị dinh dưỡng, mà nằm ở việc chúng không phù hợp với thói quen ăn uống hiện đại. Trong khi các loại trái cây phổ biến đều dễ ăn và ngon miệng, hai loại quả này đòi hỏi người dùng hiểu rõ cách sử dụng.
Khi được sử dụng đúng cách và đưa hợp lý vào chế độ ăn, một loại quả có thể bổ sung năng lượng và chất xơ, còn loại kia cung cấp vi chất chống oxy hóa mạnh, thay vì phải dựa vào các thực phẩm chức năng đắt tiền.
