'Gã khổng lồ dầu mỏ' chuẩn bị khai thác kho báu trị giá 2.500 tỷ USD: Tại khu vực được mệnh danh là 'chén thánh' của ngành khai khoáng

Với những lợi thế tự nhiên tuyệt vời, quốc gia Trung Đông này đang lên kế hoạch phát triển nền kinh tế một cách mạnh mẽ.

Chúng ta đang nói đến Ả Rập Xê Út - một trong những quốc gia sáng lập Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) từ năm 1960.

Theo các chuyên gia, Ả Rập Xê Út, với nguồn tài nguyên dầu mỏ dồi dào nhờ vị trí chiến lược dọc theo Vịnh Ba Tư, đang tiến hành một cuộc cải cách kinh tế mạnh mẽ.

Dù dầu mỏ đã giúp nền kinh tế quốc gia này phát triển mạnh mẽ trong nhiều thập kỷ, nhưng sự chuyển đổi hướng tới năng lượng bền vững và ổn định kinh tế trở nên cấp thiết, khi giá dầu thế giới liên tục biến động, như nhận định của Oilprice vào ngày 5/12/2024.

Ả Rập Xê Út đã nhận ra rằng cần phải thay đổi chiến lược. 'Tầm nhìn 2030' ra đời như một kế hoạch trọng yếu để đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ, khi quốc gia này từng là một trong những 'gã khổng lồ dầu mỏ' của thế kỷ 20.

Điều quan trọng là tập trung vào 'kho báu' trị giá 2.500 tỷ USD.

Với Tầm nhìn 2030, Ả Rập Xê Út đang thực hiện một nửa kế hoạch chuyển đổi kinh tế, tập trung vào việc đa dạng hóa các nguồn thu nhập ngoài dầu mỏ và phát triển các ngành như du lịch, công nghiệp, xây dựng, vận tải cùng nhiều lĩnh vực khác để gia tăng GDP phi dầu mỏ, theo thông tin từ Reuters.

Trong lĩnh vực khai khoáng, Ả Rập Xê Út đang tập trung mạnh mẽ để biến ngành này thành trụ cột kinh tế chính của quốc gia.

8 năm trước, vào năm 2016, Ả Rập Xê Út ước tính giá trị nguồn tài nguyên khoáng sản chưa được khai thác là khoảng 1.300 tỷ USD. Tuy nhiên, vào năm 2024, con số này đã tăng gần gấp đôi, đạt 2.500 tỷ USD.

Theo báo cáo của Reuters, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp và Tài nguyên Khoáng sản Ả Rập Xê Út, ông Bandar Alkhorayef, cho biết tiềm năng dự trữ khoáng sản của quốc gia này đã tăng gần 90%.

Sự gia tăng này trị giá 1.200 tỷ USD đến từ việc phát hiện thêm các khối lượng khoáng sản dự trữ, cùng với việc bổ sung các khoáng sản mới như đất hiếm vào danh sách các nguồn tài nguyên chiến lược.

Thậm chí, tiềm năng khoáng sản trị giá 2.500 tỷ USD hiện tại mới chỉ dựa trên 30% diện tích đã được thăm dò tại Arabian-Nubian Shield (vùng đất được gọi là 'chén thánh' của ngành khai khoáng), cho thấy quốc gia này vẫn còn một kho báu khổng lồ chưa được khám phá.

Thông tin cho thấy, Ả Rập Xê Út sở hữu lượng khoáng sản quan trọng, bao gồm nhôm, đồng và các nguyên tố đất hiếm, rất cần thiết cho cuộc cách mạng năng lượng toàn cầu.

Quốc gia Trung Đông này đã làm gì để đạt được điều đó?

Để hỗ trợ quá trình chuyển mình sang nền kinh tế phi dầu mỏ, Ả Rập Xê Út đã thực hiện nhiều bước đi quan trọng, bao gồm cấp phép thăm dò khai thác mới và xây dựng các mối quan hệ hợp tác quốc tế.

Vào cuối tháng 9/2024, Bộ trưởng Bandar Alkhorayef đã có chuyến thăm Mỹ để trao đổi về việc chuyển giao công nghệ tiên tiến và đổi mới trong các lĩnh vực công nghiệp quan trọng, đặc biệt là các giải pháp mới trong khai khoáng.

Ngoài ra, Ả Rập Xê Út đang mạnh tay đầu tư vào hoạt động thăm dò và khảo sát địa chất, áp dụng công nghệ hiện đại và tận dụng chuyên môn quốc tế để tìm kiếm các mỏ khoáng sản mới.

Theo Arab News, Báo cáo Rủi ro Thế giới 2023 của MineHutte (Anh) chỉ ra rằng ngành khai khoáng của Ả Rập Xê Út đã trở thành một trong những môi trường đầu tư phát triển nhanh nhất trên thế giới trong 5 năm qua. Bên cạnh đó, sau khi thông qua Luật Đầu tư Khai khoáng mới vào năm 2021, số lượng giấy phép khai thác cấp đã tăng đến 138%.

Các chuyên gia cho rằng, với việc tập trung phát triển ngành khai khoáng, Ả Rập Xê Út không chỉ muốn vững vàng trong chuỗi cung ứng tài nguyên quan trọng mà còn đặt mục tiêu trở thành trung tâm toàn cầu về khoáng sản chiến lược cho quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Khiên Ả Rập-Nubian - Nguồn khoáng sản vô tận của Trung Đông

Khiên Ả Rập-Nubian, khu vực khai thác khoáng sản lớn của Trung Đông, kết nối với các nền kinh tế của Ai Cập, Ethiopia, Ả Rập Xê Út và Sudan.

Kéo dài 00 km từ Bắc đến Nam, với chiều rộng lớn nhất là 1.500 km theo hướng Đông-Tây, Khiên Ả Rập-Nubian (hình thang) có diện tích gần 3 triệu km2. Nó nằm dọc theo sườn đông bắc của Biển Đỏ và bao phủ một phần lớn Ả Rập Xê Út cùng các khu vực của Yemen, Ai Cập, Sudan, Eritrea, Ethiopia và Kenya, tạo thành một trong những khối đá kết tinh Tiền Cambri lớn nhất trên thế giới.

Nhờ quá trình địa chất phức tạp diễn ra trong hàng triệu đến hàng tỷ năm qua, vùng đất này đã tạo ra một kho tàng khoáng sản dồi dào, được xem là 'có giá trị chiến lược' đối với cuộc cách mạng năng lượng toàn cầu ngày nay.

Các khoáng sản chiến lược có mặt tại khu vực này bao gồm cromit, coban, đồng, vàng, mangan, niken, niobi, tantalum và uranium.

Ba khoáng sản này có vai trò quan trọng đặc biệt trong thế giới hiện đại: Cromit là thành phần then chốt trong các siêu hợp kim, là cơ sở cho động cơ tua-bin phản lực. Tantalum có tầm quan trọng trong các thiết bị điện tử gia dụng, trong khi niobi được sử dụng để gia cường hợp kim cho các tên lửa và tên lửa đạn đạo.

Với tiềm năng khai thác khoáng sản khổng lồ tại Khiên Ả Rập-Nubian, chính phủ Ả Rập Xê Út đang nỗ lực gia tăng đóng góp của ngành khai khoáng vào GDP quốc gia, với mục tiêu đạt 64 tỷ USD vào năm 2030, gấp 4 lần so với mức 17 tỷ USD hiện nay.

Nguồn tham khảo: Oilprice, Reuters, Infomineo, Marsh